Kỷ luật không phải gò bó mà là tuyên ngôn của một nghệ sĩ trẻ
Kỷ luật khắt khe trong ăn uống, làm việc và lựa chọn con đường dân ca đã trở thành cách Phương Mỹ Chi tự định nghĩa mình như một ca sĩ dân ca Việt trẻ tuổi, biết rõ giới hạn, biết rõ điểm mạnh và biến tất cả thành bản sắc nghệ sĩ riêng biệt, thay vì chạy theo trào lưu hay so sánh với người khác.
Phương Mỹ Chi kỷ luật đến mức khiến nhiều người nghe qua phải giật mình: khi bước vào dự án mới Dân chơi dân ca, cô tuyên bố cả ekip “phải ăn đậu phụ suốt cả dự án, chỉ ăn cơm với đậu phụ”, không cho phép ăn món khác, không cho phép đặt đồ ăn bên ngoài về, vì “phải dành hết tiền để làm dự án mới này”. Đây không đơn thuần là tiết kiệm ngân sách mà là lựa chọn ưu tiên tuyệt đối cho sản phẩm nghệ thuật. Một ca sĩ sinh năm 2003 chấp nhận siết mình và cả đội như vậy cho thấy cô nhìn nghề như đường dài, không phải vài cú hit nhất thời.
Từ “cô bé dân ca” đến nghệ sĩ chủ động định hình bản sắc
Hình ảnh “cô bé dân ca” không phải danh xưng ngẫu nhiên mà là kết quả của một lựa chọn rất sớm và rất khác. Năm 10 tuổi, giữa một dàn thí sinh Giọng hát Việt nhí chuộng nhạc trẻ, Phương Mỹ Chi lại xin huấn luyện viên Hiền Thục cho hát dân ca, nhanh chóng tạo dấu ấn riêng và được khán giả gọi bằng cái tên ấy. Quan trọng hơn, hơn mười năm sau, cô vẫn không rời bỏ chất liệu truyền thống này.
Từ Vũ trụ cò bay phát hành năm 2023 – đúng dịp kỷ niệm 10 năm hoạt động và cô bước sang tuổi 20 – đến cuộc thi Sing! Asia và nay là album phòng thu thứ hai Dân chơi dân ca phát hành ngày 25/8/2026, một trục dân ca xuyên suốt luôn hiện diện. Đó không còn là “vùng an toàn” mà là điểm tựa để cô thử nghiệm với future bass, disco, dance pop hay đưa hát xoan, xòe Thái, Khmer Nam Bộ vào Pop, Rock, Afrobeat. Kỷ luật ở đây là sự kiên định với gốc rễ trong khi liên tục làm mới cách kể.
Biến giới hạn thành ưu thế: khi kỷ luật là chiến lược sáng tạo
Không có lợi thế ngoại hình khác biệt hay chiêu trò ồn ào, Phương Mỹ Chi chọn một chiến lược khó hơn: biến giới hạn thành ưu thế. Từ album Vũ trụ cò bay đến Sing! Asia và Dân chơi dân ca, cô được nhận xét là đã biến giới hạn thành bản sắc riêng. Thay vì phủ nhận khuôn “ca sĩ dân ca Việt”, cô làm dày khuôn đó bằng nghiên cứu, phối khí hiện đại và câu chuyện của người trẻ hôm nay.
Trên sân khấu Sing! Asia, cô không hòa mình vào công thức quốc tế mà mang bài chòi, võ Vovinam, múa trống cơm, dân ca Bắc Bộ lên sân khấu, xây dựng căn cước rất rõ: một nghệ sĩ dùng ngôn ngữ trình diễn đương đại để kể về văn hóa Việt. Kết quả, cô giành vị trí thứ ba chung cuộc, sau Miyuna (Nhật Bản) và Chu Phi Ca (Trung Quốc). Cô thừa nhận có chút hụt hẫng vì không đạt vị trí cao hơn, nhưng coi hành trình này là dấu son, bởi “điều đáng giá hơn thứ hạng là cơ hội đưa những câu chuyện văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế”. Đó là cách một nghệ sĩ trẻ dùng kỷ luật để giữ mình khỏi cám dỗ nổi tiếng chóng vánh.
Định hình bản sắc nghệ sĩ giữa cơn sóng truyền thống trở lại
Phương Mỹ Chi nhìn nhận việc nhiều nghệ sĩ trẻ tìm về chất liệu truyền thống là tín hiệu tích cực cho đời sống âm nhạc; với cô, người Việt hát nhạc Việt, tôn vinh văn hóa nước nhà là điều tự nhiên cần được khích lệ. Nhưng khi trào lưu “truyền thống hiện đại hóa” đang nở rộ, câu hỏi không còn là ai dùng dân ca, mà là ai dùng nó để định hình bản sắc nghệ sĩ sắc nét nhất.
Ở giai đoạn đầu, Phương Mỹ Chi hát dân ca theo bản năng. Qua thời gian, cô chuyển sang chủ động nghiên cứu, sáng tác, tập vũ đạo để tự xây dựng hình ảnh và sản phẩm của mình. Nhìn lại, điều thay đổi không phải chất liệu mà là cách cô tiếp cận: từ ca sĩ bị định danh bởi một dòng nhạc, cô trở thành nghệ sĩ tìm thấy tiếng nói riêng ngay trong chất liệu ấy. Khi khán giả nhí yêu thích âm nhạc của cô, cô xem đó là niềm hạnh phúc đặc biệt, vì qua từng bài hát, các em có thể tiếp cận và ghi nhớ thêm một nét đẹp văn hóa truyền thống. Nghệ sĩ nào cũng nói về trách nhiệm, nhưng ở đây, trách nhiệm được vận hành bằng kỷ luật và đường dài cụ thể.
Giữ kỷ luật giữa áp lực phủ sóng: bài học cho người trẻ theo đuổi nghệ thuật
Năm 2025, Phương Mỹ Chi tham gia tận hai cuộc thi và đóng phim điện ảnh Nhà gia tiên. Cô kể fan nói “đi đâu cũng gặp Phương Mỹ Chi”, thậm chí “mọi người gặp tôi đến ngán ngẩm, cảm giác như tôi đang tấn công mọi người”. Trong bối cảnh đó, nhiều nghệ sĩ sẽ lao theo sự phủ sóng, nhưng cô chọn tiếp tục một “cuộc tổng tấn công” khác bằng Dân chơi dân ca – dự án mà cô nhấn mạnh là không chỉ là album mà còn là chuỗi hoạt động thiết thực hơn.
Ở tầng sâu hơn, đây là câu chuyện dành cho mọi người trẻ muốn bền bỉ với nghệ thuật: có thể khởi đầu bằng “may mắn”, nhưng không thể đứng vững nếu thiếu kỷ luật. Kỷ luật với tiền bạc (thắt chặt chi tiêu, ăn cơm đậu phụ để ưu tiên sản phẩm), với đường hướng (kiên định dân ca giữa thời nhạc thị trường), với nghề (mở rộng sang sáng tác, vũ đạo để không bị đóng khung). Chính sự nghiêm ngặt ấy giúp Phương Mỹ Chi biến giới hạn thành bản sắc và biến tên tuổi “cô bé dân ca” thành một nghệ sĩ trẻ có tiếng nói riêng, đủ sức truyền cảm hứng cho thế hệ măng non.
