iHanoi biến kê khai thuế thành thao tác vài phút trên điện thoại
Ứng dụng iHanoi là nền tảng số dùng chung của Hà Nội, mới được tích hợp dịch vụ thuế di động cho phép hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tra cứu thông tin đăng ký thuế, nghĩa vụ thuế và từng bước thực hiện kê khai thuế trực tuyến ngay trên điện thoại, giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục, giảm sai sót và giảm số lần phải đến cơ quan thuế trực tiếp. Tôi cho rằng điểm đáng giá nhất của thay đổi này là chuyển trọng tâm từ “cơ quan quản lý” sang “người nộp thuế”. Cục Thuế và Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội không chỉ số hóa quy trình cũ, mà đang cố gắng thiết kế lại trải nghiệm kê khai để hộ kinh doanh Hà Nội cảm nhận thuế là một dịch vụ được hỗ trợ trên di động, thay vì gánh nặng giấy tờ xếp hàng nhiều giờ.
Quy chế phối hợp: bước đi kỹ thuật nhưng thay đổi thói quen kê khai
Trung tâm của thay đổi là việc Cục Thuế và Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội ký kết Quy chế phối hợp về trao đổi thông tin hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh để hỗ trợ kê khai thuế trên ứng dụng iHanoi. Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long và Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Tiến Sỹ là đại diện hai bên trực tiếp ký kết văn bản này. Về hình thức, đây là một quy chế kết nối dữ liệu giữa hai cơ quan nhà nước. Nhưng về thực chất, nó mở đường cho hàng trăm nghìn hộ kinh doanh trên địa bàn Thủ đô tiếp cận thông tin và dịch vụ thuế trực tiếp trên di động. Khi dữ liệu đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế được chia sẻ an toàn, người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần, hệ thống có thể tự động hỗ trợ, cảnh báo và hướng dẫn để kê khai đúng ngay từ đầu. Đó là nền tảng để hình thành thói quen kê khai thuế trực tuyến thay cho hồ sơ giấy.
Vì sao hộ kinh doanh cần một ứng dụng thuế di động ngay lúc này?
Nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang là lực lượng quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp cho tăng trưởng, việc làm và an sinh xã hội. Cùng lúc, kinh tế số, thương mại điện tử và mô hình kinh doanh đa kênh phát triển mạnh, buộc hộ kinh doanh Hà Nội phải chuyển sang vận hành trên nền tảng số. Khi hoạt động kinh doanh đã diễn ra trên mạng, việc yêu cầu người nộp thuế tiếp tục xếp hàng, kê khai bằng giấy là một mâu thuẫn rõ ràng. Theo tôi, điểm “đúng thời điểm” của ứng dụng iHanoi nằm ở chỗ nó gắn kê khai thuế vào nơi hộ kinh doanh đang hiện diện: chiếc smartphone. Việc tích hợp dịch vụ thuế di động, cùng công cụ hỗ trợ tra cứu nghĩa vụ thuế và lập tờ khai, không chỉ giảm thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn nâng mức tuân thủ tự nguyện vì quy trình trở nên dễ hiểu và dễ tiếp cận hơn. Đây là một cách tiếp cận quản lý thuế phù hợp với nhịp phát triển của kinh tế số.
iHanoi đang có gì và sẽ phát triển đến đâu trong lộ trình số hóa thuế?
Ở giai đoạn đầu, người nộp thuế có thể tra cứu thông tin đăng ký thuế, nghĩa vụ thuế và các dữ liệu cần thiết để hỗ trợ lập tờ khai ngay trên ứng dụng iHanoi. Theo kế hoạch, các giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng chức năng để hộ kinh doanh lập, gửi hồ sơ khai thuế và nhận kết quả xử lý trực tuyến trên cùng một nền tảng. Nói cách khác, smartphone sẽ trở thành “quầy giao dịch thuế” cá nhân của từng hộ. Theo phát biểu của lãnh đạo Cục Thuế, mục tiêu là xây dựng những dịch vụ công thông minh, thân thiện và dễ sử dụng, dựa trên kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Khi ứng dụng iHanoi kết hợp với eTax Mobile, hệ sinh thái kê khai thuế trực tuyến có thể bao phủ từ tra cứu, kê khai đến theo dõi kết quả xử lý trên di động. Nếu lộ trình này được thực hiện trọn vẹn, người nộp thuế sẽ ít phải nghĩ về “thủ tục” mà tập trung vào vận hành kinh doanh.
Từ thử nghiệm Hà Nội đến chuẩn chuyển đổi số của ngành Thuế
Việc phối hợp hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế trên ứng dụng iHanoi được xác định là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia, phát triển chính phủ số và xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định cơ quan này sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu và phát triển các dịch vụ thuế số, hướng tới nền quản lý thuế hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu. Theo tôi, Hà Nội đang đóng vai trò “phòng thí nghiệm” cho dịch vụ thuế di động. Nếu hàng trăm nghìn hộ kinh doanh trên địa bàn Thủ đô sử dụng iHanoi hiệu quả, giảm được thời gian xử lý hồ sơ, tăng tỷ lệ hồ sơ điện tử và mức độ hài lòng, mô hình này hoàn toàn có thể trở thành chuẩn chung cho ngành Thuế. Kết luận ở đây khá rõ: ai kiểm soát được trải nghiệm số của người nộp thuế, người đó sẽ nâng được năng lực quản lý mà không gây thêm áp lực cho cộng đồng doanh nhân.
