Xe sang điện hóa: từ phép thử hình ảnh đến cuộc chơi sống còn
Xe sang điện hóa là nhóm xe hạng cao sử dụng một phần hoặc toàn bộ năng lượng điện cho hệ truyền động, bao gồm xe thuần điện (EV), hybrid tự sạc, hybrid cắm sạc (PHEV) và plug‑in hybrid, được các hãng dùng để giảm phát thải, nâng trải nghiệm vận hành và tái định vị hình ảnh công nghệ trong phân khúc cao cấp. Năm 2026, phân khúc này tại Việt Nam không còn là sân chơi thăm dò mà biến thành mặt trận chiến lược. Các hãng không thể xem xe điện và hybrid như món đồ “trưng bày công nghệ” nữa; chúng phải bán được, giữ khách và bảo vệ doanh số xe chủ lực. Khi SUV chủ lực, sedan hạng D và những mẫu xe đầu bảng cùng bước vào giai đoạn mới, quý IV-2026 được dự báo là bước ngoặt của cuộc chuyển dịch xe sang điện hóa "tiền tỷ".
Nguyên nhân không chỉ là xu hướng toàn cầu. Các chính sách giảm phát thải và nhu cầu người dùng với công nghệ điện hóa ngay trên những dòng xe chủ lực đã đẩy thị trường lên cấp độ mới. Quan trọng hơn, khách hàng Việt đã có kinh nghiệm lái, sạc xe điện; hạ tầng sạc chuyển từ mô hình khép kín sang mạng lưới mở, đa thương hiệu, với các nền tảng như VETC Charging Station kết nối hơn 350 điểm sạc, tương đương khoảng một nửa mạng lưới sạc đa thương hiệu tại Việt Nam. Với nền tảng đó, xe sang điện hóa đang trở thành thước đo mới cho độ “chịu chơi” và tầm nhìn dài hạn của từng thương hiệu, chứ không còn là vài mẫu xe lẻ loi dành cho nhóm khách thử nghiệm.
Mercedes-Benz, Lexus, Volvo: làn sóng sản phẩm mới trong tháng 10
Điểm đáng nói nhất của làn sóng xe sang điện hóa hôm nay là các hãng đã “đánh” thẳng vào dải sản phẩm xương sống. Việc Mercedes-Benz đưa GLC 350e 4MATIC về Việt Nam là ví dụ rõ ràng. Đây là bản PHEV đầu tiên của GLC – mẫu SUV hạng sang cỡ trung vốn là thước đo phân khúc trong nhiều năm. GLC 350e dùng pin 25,28 kWh, cho quãng chạy thuần điện 115–128 km theo chuẩn WLTP, sạc AC 11 kW trong khoảng 2,75 giờ, kết hợp động cơ xăng‑điện cho công suất 313 mã lực và mô-men xoắn 550 Nm. “Sự xuất hiện của GLC 350e chính là pháo hiệu cho thấy điện hóa đã được nhìn nhận như một hướng kinh doanh thực tế, không còn là phép thử phản ứng của khách hàng Việt Nam”.
Từ nền tảng đó, Mercedes-Benz xe điện và PHEV được mở rộng mạnh: sau GLE 400e và Mercedes-AMG SL 63 S E Performance, hãng bổ sung CLA 200 electric (EV), E 350e, S 580e 4MATIC và Mercedes-Maybach S 580e. CLA 200 EV là sedan thuần điện thứ hai của hãng tại Việt Nam, đã mở cọc từ tháng 6 với giá dự kiến dưới 1,7 tỷ đồng, trở thành mẫu thuần điện dễ tiếp cận nhất trong danh mục Mercedes-Benz xe điện ở thị trường này. Dàn xe điện hóa mới được lên lịch giới thiệu vào cuối tháng 10. Trong khi đó, Lexus bước vào sân chơi EV với ES 500e – sedan hạng sang thuần điện đầu tiên phân phối chính hãng, ra mắt ngày 7/10.
ES thế hệ mới có ba cấu hình: ES 350h Premium, ES 350h Luxury và ES 500e. ES 500e dùng hai mô-tơ điện trước/sau, tổng công suất 338 mã lực, pin lithium-ion 74,7 kWh và hệ dẫn động DIRECT4. Cấu hình này giúp Lexus hybrid hạng sang và EV tiếp tục phát huy thế mạnh: trước đó, hãng có dải HEV rộng nhất phân khúc với ES, LS, NX, RX, LM hybrid. Ở phía Bắc Âu, Volvo xe điện cũng tăng tốc: bộ đôi EX90 (SUV) và ES90 (sedan) – hai mẫu EV đã nhận đăng ký sở hữu sớm từ tháng 7 – sẽ ra mắt vào cuối tháng 10. Song song, thương hiệu Thụy Điển khẳng định vẫn theo đuổi mục tiêu điện hóa nhưng tập trung vào các dòng hybrid, plug‑in hybrid mang tên Recharged.
Porsche và bài học bỏ chiến lược “tất tay” vào xe điện
Trong khi các hãng đẩy mạnh xe sang điện hóa, câu chuyện của Porsche cho thấy “tất tay” vào EV không còn là chiến lược khôn ngoan. Porsche nhận ra không thể dựa dẫm vào duy nhất tùy chọn thuần điện của Macan. Doanh số Macan EV sụt giảm tới 40% trong nửa đầu năm, cộng với sự chững lại của thị trường Trung Quốc, buộc hãng phải điều chỉnh hướng đi. Porsche đã quyết định đưa phiên bản Macan dùng động cơ xăng trở lại vào năm 2028, bán song song với Macan thuần điện. Đây là lời thú nhận thẳng thắn rằng khách hàng chưa sẵn sàng rời bỏ hoàn toàn động cơ đốt trong ở phân khúc SUV thể thao hạng sang, đặc biệt khi hạ tầng sạc và giá trị bán lại vẫn là dấu hỏi.
Porsche chiến lược điện mới không phải là quay lưng với EV, mà là đa công nghệ: tiếp tục phát triển 718 thuần điện trên nền tảng của tập đoàn mẹ, trong khi vẫn bảo vệ những biểu tượng như 911 khỏi mọi dạng thuần điện hoặc plug‑in hybrid. Song song, hãng thắt chặt chi phí, cắt giảm 9.000 nhân sự đến năm 2035 và rút vốn khỏi Rimac để thu về khoảng 1 tỷ Euro phục vụ kế hoạch dài hạn. Câu chuyện này gửi tín hiệu rõ ràng đến toàn bộ ngành: xe điện không phải “chiếc vé vàng” cho mọi phân khúc. Khách hàng xe sang muốn lựa chọn – từ xăng, hybrid, PHEV đến EV – và nhà sản xuất nào cố ép họ đi theo một đường duy nhất sẽ phải trả giá bằng doanh số.
Trên thực tế, nhiều hãng châu Âu khác cũng đã từ bỏ chiến lược "tất tay" vào xe điện. Sau giai đoạn tách riêng dòng xe thuần điện EQ rồi khai tử, họ tích hợp EV như một cấu hình của các mẫu xe chủ lực thay vì phát triển dòng độc lập. Volvo là ví dụ rõ: từng là một trong những hãng lên tiếng sớm nhất về kế hoạch điện hóa, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển trọng tâm sang hybrid và plug‑in hybrid. Động thái đồng loạt này cho thấy bài học chung: thị trường EV sang đang đi từ “sốc và awe” sang “tối ưu và linh hoạt”. EV vẫn là tương lai, nhưng con đường đến đó không thể là cú cắt phẳng, mà là cầu thang gồm HEV, PHEV và các cấu hình điện hóa khác.
Điện hóa thành chiến lược dài hạn: lợi ích và thách thức cho người dùng
Điều quan trọng nhất ở giai đoạn này là: điện hóa không còn là chiến lược thăm dò của xe sang. Việc các hãng bắt đầu điện hóa sâu những dòng xe chủ lực – từ GLC, E-Class, S-Class đến ES hay bộ đôi EX90/ES90 – cho thấy điện hóa đã trở thành trọng tâm kinh doanh dài hạn tại Việt Nam. Các phiên bản mới ra mắt cuối năm đều nằm ở phân khúc sedan hạng D, SUV chủ lực và sedan đầu bảng, nghĩa là nhóm khách hàng “xương sống” của thị trường hạng sang đang trực tiếp chịu tác động. Việc các thương hiệu xe sang đồng loạt đưa về các mẫu ôtô điện hóa góp phần làm phong phú lựa chọn cho khách hàng của phân khúc này.
Với người dùng, lợi ích dễ thấy nhất là trải nghiệm vận hành: PHEV cho phép chạy điện trong hành trình hằng ngày nhưng vẫn có động cơ xăng cho những chuyến đi xa. Hạ tầng sạc mở, mạng lưới hơn 350 điểm sạc đa thương hiệu, cùng khả năng tìm trạm, kích hoạt, thanh toán trên một nền tảng duy nhất giúp việc sử dụng xe sang điện hóa thực tế hơn trước nhiều lần. Tuy vậy, thách thức vẫn còn: giá xe cao, tâm lý lo ngại giá trị bán lại, cũng như sự phức tạp trong việc bảo dưỡng các hệ truyền động mới. Chính ở đây, chiến lược đa công nghệ – EV, hybrid, PHEV – mang lại lợi thế cho người dùng Việt: họ có thể bước dần từ hybrid tự sạc, PHEV tới thuần điện, thay vì bị ép “nhảy thẳng” sang EV khi vẫn còn hoài nghi.
Ở góc độ cá nhân, tôi cho rằng ai đang cân nhắc xe sang điện hóa nên đặt câu hỏi ngược lại cho hãng: họ có kế hoạch dài hạn cho công nghệ này hay không. Mercedes-Benz xe điện và PHEV đang cho thấy sự nghiêm túc với danh mục dày đặc, Lexus hybrid hạng sang tiếp tục giữ thế mạnh, đồng thời mở cánh cửa sang EV với ES 500e. Volvo xe điện và Recharged nêu rõ đường đi: EV kết hợp hybrid và plug‑in hybrid. Porsche chiến lược điện lại nhấn mạnh tính chọn lọc và thận trọng. Cuối cùng, người thắng sẽ là hãng biết vừa bảo vệ trải nghiệm lái, vừa giúp khách hàng chuyển dịch sang điện hóa theo tốc độ mà họ cảm thấy an toàn – chứ không phải hãng “lên lớp” rằng động cơ đốt trong đã hết thời ngay ngày mai.
