Âm nhạc như ngôn ngữ kể chuyện mới của ca sĩ nữ Việt Nam
Khi ca sĩ nữ Việt Nam bước lên những sân khấu quốc tế gắn với các sự kiện lớn, âm nhạc không chỉ là phần trình diễn giải trí mà trở thành một hình thức kể chuyện bằng âm nhạc, nơi mỗi ca khúc, bản mashup và cách dàn dựng được dùng để truyền tải thông điệp, kết nối văn hóa và khẳng định bản sắc quốc gia trước hàng nghìn khán giả và hơn trăm thí sinh đến từ khắp thế giới. Đó là sự dịch chuyển rõ rệt: ca sĩ không còn là người “hát cho hay”, mà là người kể chuyện, người mang sứ mệnh văn hóa trong bối cảnh hội nhập.
Hai đêm diễn trong khuôn khổ Miss World gần đây cho thấy rõ vai trò ấy. Tối 12.8, chương trình khai mạc Hoa hậu Thế giới lần thứ 73 với chủ đề “Welcome Miss World to Quảng Ninh - Việt Nam” diễn ra tại quảng trường biển Hạ Long Marina, nơi 111 thí sinh cùng trình diễn áo dài trước khoảng 10.000 khán giả, mở đầu hành trình quảng bá văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Tại đó, các ca sĩ nữ Việt Nam bước vào vai nhân vật kể chuyện trên nền âm nhạc, đặt Việt Nam vào trung tâm khung hình.
Lệ Quyên: chọn ca khúc cũ để kể câu chuyện mới
Sự xuất hiện của Lệ Quyên trong đêm khai mạc Miss World ở Hạ Long cho thấy một lựa chọn táo bạo về mặt kể chuyện. Thay vì chạy theo các bản hit quốc tế, cô chọn Biển tình – một ca khúc xưa, đậm chất tình ca Việt – để trình diễn trước dàn thí sinh quốc tế. Quyết định này gây tranh luận, nhưng đó cũng là tuyên ngôn: âm nhạc Việt Nam không cần “giả ngoại” để gây ấn tượng, mà có thể dùng chính ký ức âm nhạc của mình để kể câu chuyện cảm xúc, mềm mại nhưng sâu sắc về người Việt.
Khi tiếp tục với Giấc mơ có thật, Lệ Quyên nói: “Trong những sự kiện đặc biệt như thế này, cần năng lượng tích cực như thế này thì không thể thiếu được Giấc mơ có thật”. Cô còn chọn hát bản phối mới, biến ca khúc quen thuộc thành lời khẳng định niềm tin và khát vọng trong bối cảnh Việt Nam đang chào đón bạn bè thế giới. Chính ở đây, vai trò ca sĩ nữ Việt Nam vượt khỏi khuôn khổ trình diễn sân khấu quốc tế: họ chủ động dùng vốn âm nhạc của mình để định nghĩa năng lượng, cảm xúc và câu chuyện mà Việt Nam muốn gửi gắm.
Mashup We Are Vietnam – We Are the World: từ tự hào dân tộc đến kết nối toàn cầu
Nếu phần trình diễn của Lệ Quyên nhấn mạnh chiều sâu ký ức âm nhạc, thì màn kết của Vietnam Beauty Fashion Fest XVI ở Đồi Rồng lại cho thấy một chiến lược kể chuyện bằng âm nhạc mang tính cầu nối. Trong chương trình diễn ra tối 18.8 tại quảng trường biển Dragon Beach, thuộc khuôn khổ Miss World, Phương Vy được giao nhiệm vụ thể hiện bản mashup âm nhạc We Are Vietnam – We Are the World, kết hợp sáng tác của Tata Nguyễn với ca khúc nổi tiếng do Michael Jackson và Lionel Richie đồng sáng tác. Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên; nó là cách đặt Việt Nam trong cuộc đối thoại với thế giới bằng thứ ngôn ngữ ai cũng hiểu: giai điệu và ca từ về cộng đồng.
Ý tưởng kết hợp hai bài hát đến từ đạo diễn Hoàng Nhật Nam, với thông điệp từ niềm tự hào dân tộc đến tinh thần kết nối toàn cầu. Bản phối mở đầu bằng những giai điệu hướng về Việt Nam, sau đó mở rộng sang tinh thần cộng đồng của We Are the World. Khi giai điệu We Are Vietnam vang lên, các thí sinh lần lượt trở lại sân khấu, hai tiếng “Việt Nam” được đặt ở điểm cao trào giữa đội hình những người đẹp đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Khoảnh khắc này chứng minh: một ca sĩ nữ Việt Nam, thông qua bản mashup âm nhạc, có thể dẫn dắt cảm xúc của hơn 111 thí sinh và hàng nghìn khán giả, biến một tiết mục thành tuyên ngôn văn hóa.
Mỹ Linh, Phương Vy và những nữ ca sĩ trở thành cầu nối văn hóa
Trong tổng thể Vietnam Beauty Fashion Fest XVI, mỗi ca sĩ nữ Việt Nam được giao một tuyến chuyện riêng để kể bằng âm nhạc. Ari Quế Anh với The only you mở ra không gian cảm xúc cho bộ sưu tập tiệc cưới, dùng giọng hát ngọt ngào để dẫn khán giả vào câu chuyện thời trang và tình yêu. Diva Mỹ Linh tiếp nối bằng Gió và lá cây – ca khúc sử dụng phần nhạc của Edward William Elgar, được nhạc sĩ Dương Thụ viết lời Việt – tạo khoảng lắng cân bằng với những tiết mục có tiết tấu nhanh. Việc một diva dùng chất liệu cổ điển phương Tây kết hợp lời Việt là hình thức kể chuyện tinh tế: cho thấy Việt Nam có khả năng đối thoại, chuyển hóa và làm chủ chất liệu quốc tế.
Phương Vy đảm nhận tiết mục cuối với yêu cầu khác biệt: cô không chỉ trình bày một ca khúc mà còn dẫn dắt thời điểm 111 thí sinh cùng trở lại sân khấu, phối hợp nhịp nhạc, vị trí xuất hiện, hệ thống phun nước và pháo hoa theo cùng một kịch bản. Ở đây, ca sĩ nữ Việt Nam đóng vai trò như một “đạo diễn cảm xúc”, giữ nhịp cho cả bức tranh sân khấu quốc tế. Đạo diễn Hoàng Nhật Nam dùng hình ảnh các hành tinh với màu sắc riêng tượng trưng cho những nền văn hóa khác nhau, nhưng chính giọng hát và sự hiện diện của các nữ ca sĩ mới khiến những khối cầu ấy không còn là biểu tượng trừu tượng, mà trở thành không gian gặp gỡ giữa Việt Nam và thế giới.
Từ sân khấu đến ký ức: trách nhiệm văn hóa của ca sĩ nữ
Cả hai chuỗi sự kiện lớn gắn với Miss World cho thấy rõ một điều: khi Việt Nam chọn kể chuyện bằng âm nhạc trên sân khấu quốc tế, ca sĩ nữ trở thành tuyến nhân vật trung tâm. Dàn người đẹp như Ari Quế Anh, Hera Ngọc Hằng và Yến Nhi diện áo dài trắng, hòa giọng trong Hello Vietnam – Nụ cười Hạ Long, như lời chào mừng dàn người đẹp quốc tế đến tranh tài ở đấu trường Miss World. Họ không chỉ hát mà còn mang trên mình hình ảnh áo dài, gương mặt Việt, cảm xúc Việt. Theo chia sẻ từ ê-kíp, dụng ý để hai tiếng “Việt Nam” vang lên giữa dàn thí sinh Hoa hậu Thế giới là nhằm quảng bá, để các người đẹp trực tiếp mặc thiết kế Việt, trải nghiệm cảnh quan, văn hóa và trở thành những người mang hình ảnh nước chủ nhà đến cộng đồng quốc tế.
Điều đáng nói nằm ở hậu quả tích cực: sau mỗi đêm diễn, 111 thí sinh tiếp tục hành trình Miss World tại Việt Nam, mang theo những câu chuyện và hình ảnh họ đã cảm nhận. Sau đêm khai mạc ở Quảng Ninh, họ di chuyển đến Hải Phòng và Khánh Hòa; chuỗi hoạt động tiếp theo tập trung vào trải nghiệm văn hóa, quảng bá du lịch, thực hiện dự án cộng đồng và các phần thi quan trọng trước đêm chung kết Hoa hậu Thế giới lần thứ 73. Nghĩa là âm nhạc mà các ca sĩ nữ Việt Nam gieo trên sân khấu không dừng lại khi đèn tắt; nó tiếp tục sống trong ký ức thí sinh, trong những bài đăng, câu chuyện họ chia sẻ với khán giả thế giới. Và đó chính là trách nhiệm văn hóa mới của ca sĩ nữ: dùng mỗi lần trình diễn sân khấu quốc tế như một điểm khởi đầu cho hành trình kể chuyện dài lâu về Việt Nam.
