Ánh mắt vào ống kính hay vào nỗi ám ảnh mang tên ảnh thẻ sinh viên?
Ảnh thẻ sinh viên là tấm ảnh chân dung dùng để in lên thẻ sinh viên, lưu trong cơ sở dữ liệu nhà trường và gắn liền với mỗi bạn trong suốt thời gian học đại học, khiến nó trở thành một biểu tượng nhỏ nhưng đầy áp lực về hình ảnh cá nhân. Trong mùa nhập học, không ít tân sinh viên bước vào khu vực chụp ảnh thẻ với tâm thế như chuẩn bị lên… sân khấu, hơn là hoàn thành một thủ tục hành chính. Phạm Thịnh Phước, tân sinh viên ngành kỹ thuật ô tô chất lượng cao, vừa cầm phiếu thông tin vừa vội vã tiến đến khu vực chụp ảnh trong ngày làm thủ tục nhập học tại Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM. Trước mắt nam sinh là dãy máy với đèn tròn trợ sáng như phòng livestream, biến một khâu giấy tờ khô khan thành trải nghiệm có phần “showbiz hóa”.
Từ thủ tục hành chính đến studio mini: Khi mùa nhập học thành mùa chụp ảnh
Không khí mùa nhập học năm nay được mô tả là sôi động với tiếng đàn acoustic và nhiều hoạt động chào đón tân sinh viên; ngay giữa bối cảnh đó, quầy chụp ảnh thẻ lại là một trong những điểm được chú ý nhất. Nhà trường bố trí tới 8 dãy chụp, phân theo từng khoảng chiều cao để ánh mắt người chụp trùng với camera, giúp tân sinh viên căn góc chuẩn xác và hoàn tất bức ảnh chỉ trong tích tắc. Một sinh viên cao 1,78 m như Lưu Nhân Kiệt chia sẻ ban đầu lo khó chụp, nhưng bất ngờ vì được hỗ trợ rất kỹ và đánh giá khu chụp ảnh “5 sao”. Ở đây, công nghệ không còn là thứ đứng sau cánh gà: hệ thống chụp ảnh AI do trường tự phát triển giúp chụp, cắt và căn chỉnh ảnh tự động, thay cho việc xử lý thủ công từng tấm như trước. Đó là nâng cấp kỹ thuật, nhưng đồng thời cũng nuôi dưỡng một kỳ vọng mới: ảnh thẻ phải “xịn” chẳng kém ảnh chụp studio.
Ám ảnh ảnh thẻ hoàn hảo: 10 lần bấm máy và nỗi sợ “xấu 4 năm”
Câu chuyện tân sinh viên chụp ảnh thẻ đến 10 lần mới chịu chốt không còn là giai thoại hiếm hoi. Một tình nguyện viên năm 3 kể có bạn nữ được chụp tới khoảng 10 lần; chỉ khi bạn ấy gật đầu hài lòng, cả đội mới dừng. Sau mỗi lần bấm máy, sinh viên xem lại thành phẩm ngay trên màn hình và nếu chưa ưng thì chụp lại, không mất thêm chi phí. Hệ thống AI tự động cắt, căn chỉnh khung ảnh thẻ sinh viên, còn đội tình nguyện viên thì chỉnh tóc, chỉnh tư thế, nhắc “hạ cằm xuống chút”, “nghiêng trái tí” cho đến khi gương mặt cân đối hơn. Lý do của sự cầu toàn này không khó hiểu: theo đại diện nhà trường, bức ảnh sau khi chụp được lưu trong cơ sở dữ liệu và in trực tiếp lên thẻ sinh viên, gần như sẽ theo các bạn trong suốt khóa học nên nhiều tân sinh viên đặc biệt quan tâm đến diện mạo của mình. Nỗi sợ “xấu 4 năm” làm cho một thủ tục vài phút bị đẩy thành cuộc săn lùng ảnh thẻ hoàn hảo.
Khi tấm thẻ nhỏ nói nhiều về cách trường đại học đối xử với sinh viên
Đằng sau chuyện tân sinh viên chụp ảnh thẻ sinh viên nhiều lần là một thay đổi quan trọng trong cách nhà trường tổ chức mùa nhập học. Thạc sĩ Đào Vũ Hoàng Nam, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên, cho biết hệ thống chụp ảnh được bố trí với mong muốn tinh giản thủ tục và tạo trải nghiệm tốt hơn cho sinh viên trong ngày đầu đến trường. Ông nhấn mạnh, thay vì xử lý từng ảnh thủ công, trường tự phát triển hệ thống chụp ảnh AI hỗ trợ chụp, cắt và căn chỉnh ảnh, đồng thời lưu trữ và in trực tiếp lên thẻ. Nhờ đó, sinh viên không phải lo lắng về khâu giấy tờ mà có thêm thời gian trải nghiệm môi trường học tập và đời sống sinh viên. Ấn tượng của nhiều tân sinh viên là “mọi thứ được tổ chức rất chuyên nghiệp, chỉn chu”, từ dàn máy, đèn, đến đội tình nguyện viên điều phối nhịp nhàng giữa dòng người đổ về nhập học đông đúc. Một tấm ảnh thẻ đẹp là kết quả, nhưng cảm giác được trân trọng trong ngày đầu tiên mới là giá trị lâu dài.
Hoàn hảo không phải lựa chọn: Chấp nhận một tấm ảnh đủ thật để bước vào đời sinh viên
Chụp ảnh tân sinh viên đến khi “ưng mới thôi” nghe có vẻ là một đặc quyền đáng mơ ước, nhưng cũng đặt ra câu hỏi: chúng ta đang trao quyền hay nuôi thêm ám ảnh? Ảnh thẻ sinh viên dĩ nhiên quan trọng, nhưng nó không phải bản lý lịch hình ảnh trọn vẹn của một con người. Những nếp gấp áo, mái tóc chưa hoàn hảo, nụ cười hơi gượng… đôi khi lại phản ánh chân thực khoảnh khắc bỡ ngỡ của mùa nhập học hơn bất kỳ tấm ảnh được chỉnh sửa kỹ nào. Khi công nghệ và dịch vụ ngày càng chiều chuộng nhu cầu ảnh thẻ hoàn hảo, điều mỗi tân sinh viên cần học có lẽ là khả năng chấp nhận bản thân trong một khuôn hình “đủ ổn” thay vì đòi hỏi tuyệt đối. Bởi rồi sau này, điều bạn nhớ về bốn năm đại học sẽ ít khi là tấm thẻ nhựa, mà là những trải nghiệm phía sau nó.
