Từ “Vũ trụ cò bay” đến quyết định đổi hướng sau 13 năm
Phương Mỹ Chi album mới “Dân chơi dân ca” đánh dấu một bước ngoặt khi nữ ca sĩ sinh năm 2003 chuyển từ hình ảnh thiếu nhi gắn với dân ca truyền thống sang giai đoạn kể chuyện tình yêu người lớn bằng âm nhạc truyền thống Việt, nhưng với tư duy sản xuất hiện đại, có tính khái niệm rõ ràng và định vị lại bản sắc giọng ca của chính mình sau 13 năm đi hát. Sau 3 năm kể từ thành công của album “Vũ trụ cò bay”, Phương Mỹ Chi có thay đổi nhất định trong tư duy âm nhạc. Việc chờ tới dự án thứ hai mới công bố “làm mới mình” không phải là bước đi vội vã mà là sự chín muồi: cô chọn nhìn lại hành trình 13 năm, nhìn lại dòng dân ca đã làm nên tên tuổi, rồi mới dám đặt câu hỏi: mình sẽ đi tiếp như thế nào để không lặp lại chính mình.
Chiều 25.8, Phương Mỹ Chi chính thức giới thiệu đến khán giả album “Dân chơi dân ca”. Đây là album thứ hai của á quân Giọng hát Việt nhí mùa đầu tiên sau 13 năm theo đuổi nghệ thuật. Con số hai nghe ít, nhưng lại nói rất nhiều: cô không chạy theo thị trường bằng việc ra sản phẩm dồn dập, mà cô dùng mỗi album như một cột mốc để tái định nghĩa giọng ca, định vị bản thân trong bối cảnh dân ca hiện đại đang thiếu những gương mặt dám thử nghiệm dài hơi. Lý do “vì sao là lúc này” khá rõ ràng: sau một album thành công, nếu tiếp tục lặp lại công thức, cô sẽ bị đóng khung trong hình ảnh “cô bé dân ca”; ngược lại, chọn thay đổi tư duy mới là cách chứng minh mình đã trưởng thành.
“Dân chơi dân ca”: Khi tình yêu đôi lứa khoác áo truyền thống
Điểm đáng nói nhất trong Phương Mỹ Chi album mới nằm ở lựa chọn chủ đề: tình yêu đôi lứa nhưng kể bằng chất liệu dân ca, âm nhạc truyền thống Việt, thay vì chỉ là những bản tình ca pop thịnh hành. Trong đó, nữ ca sĩ sinh năm 2003 mong muốn được nói về tình yêu lứa đôi bằng cách sử dụng những chất liệu từ âm nhạc truyền thống của các vùng miền khác nhau. Lựa chọn này cho thấy cô không “thoát ly” dân ca để trưởng thành, mà trưởng thành ngay trong vùng đất dân ca – một lựa chọn khó và đòi hỏi bản lĩnh. Thay vì khai thác nỗi buồn tình yêu theo mô-típ quen thuộc, cô đặt tình cảm cá nhân trong bối cảnh văn hóa, phong tục, ngôn ngữ vùng miền; tình yêu không chỉ là chuyện của hai người, mà gắn với quê hương, cội nguồn của “người thương”.
Chính Phương Mỹ Chi cũng chủ động diễn giải lại khái niệm “dân chơi” trong tên album. Cô mong muốn từ “dân chơi” được hiểu một cách tích cực, mềm mại hơn: không phải là lối sống phô trương, mà là “người dân nào cũng có thể bước vào âm nhạc dân gian, cùng hát lên những câu hát của cha ông và tiếp tục gìn giữ nó theo cách của riêng mình”. Đây là tuyên ngôn rõ ràng cho tham vọng dân ca hiện đại của cô: thay vì để dân ca đứng trên bục thờ, cô muốn kéo nó xuống gần đời sống, để khán giả trẻ xem việc nghe – hát dân ca như một lựa chọn “ngầu” và tự nhiên, song song với pop, R&B hay rap. Quan điểm đó biến album thành một tuyên bố nghệ thuật hơn là chỉ là một tuyển tập bài hát.
Dân ca hiện đại qua trải nghiệm thực địa và tinh thần hành động
Để không biến “âm nhạc truyền thống Việt” thành lớp vỏ trình diễn, Phương Mỹ Chi và ê-kíp đã đi qua nhiều địa phương như Trà Vinh, An Giang và tiếp xúc trực tiếp với người dân bản địa vẫn đang gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Những chuyến đi này không chỉ mang đến chất liệu cho âm nhạc mà theo cô, còn giúp mình nhìn thấy rõ hơn hành trình chuyển từ “tình yêu sang hành động”. Ở đây, hành động không phải khẩu hiệu, mà nằm ở cách cô đưa làn điệu, tiếng nói, câu hò, điệu lý của từng vùng vào cấu trúc ca khúc theo tinh thần dân ca hiện đại: giữ linh hồn truyền thống, nhưng chấp nhận phối khí, nhịp điệu, kỹ thuật thu âm mới. Đó là cách duy nhất để dân ca tồn tại trong tai nghe của thế hệ streaming mà không bị xem là “xưa cũ”.
Sự tham gia chúc mừng của những nghệ sĩ trẻ như Huỳnh Lập hay Hòa Minzy cho thấy dự án không đứng một mình trong “ốc đảo dân ca” mà đặt mình giữa dòng chảy nhạc Việt hiện tại. Nam đạo diễn, diễn viên Huỳnh Lập hy vọng “album này của Chi đi tới đâu là dân ca tới đó” – một câu nói nghe qua tưởng là lời chúc, nhưng thực chất là áp lực: nếu sản phẩm không đủ cuốn hút, dân ca sẽ không thể đi xa. Việc cô song song công bố đêm nhạc cùng tên với album và dự kiến dành một phần lợi nhuận cho các hoạt động đóng góp vào sự phát triển văn hóa của các dân tộc cho thấy tham vọng kéo dân ca ra khỏi phòng thu, đưa nó trở lại cộng đồng – nơi nó sinh ra và thuộc về.
Một chương mới trong hành trình 13 năm: tái định nghĩa giọng ca của chính mình
Nhìn từ tổng thể, “Dân chơi dân ca” không chỉ là Phương Mỹ Chi album mới, mà là lời khẳng định về chương mới trong sự nghiệp 13 năm của cô. Sau 3 năm kể từ thành công của “Vũ trụ cò bay”, Phương Mỹ Chi có thay đổi nhất định trong tư duy âm nhạc, nhưng thay đổi ở đây không phải “quay lưng” với quá khứ, mà là quay lại với dân ca bằng tâm thế khác: từ cô bé hát dân ca thành người kể chuyện tình yêu bằng dân ca. Cô chọn chủ đề dân ca vì muốn thể hiện lòng biết ơn đối với dòng nhạc đã giúp tên tuổi mình tỏa sáng ngay từ những ngày đầu bước chân vào nghệ thuật. Lòng biết ơn ấy, nếu chỉ dừng ở việc hát lại những bài quen thuộc, sẽ chỉ là hoài niệm; còn khi được đẩy thành dự án khái niệm, thành chương trình gây quỹ cho văn hóa, nó trở thành trách nhiệm.
Điểm đáng nói là sự tái định nghĩa giọng ca của Phương Mỹ Chi diễn ra trong bối cảnh nhạc Việt đang phân cực: một bên là các xu hướng thị trường nhanh, một bên là các nỗ lực bảo tồn. Cô chọn đứng giữa ranh giới đó, thử cân bằng giữa tính giải trí và tính di sản. Nếu thành công, “Dân chơi dân ca” sẽ là minh chứng rằng dân ca hiện đại không phải là nhãn dán cho vui, mà có thể là một hướng đi bền vững cho những nghệ sĩ trẻ muốn làm âm nhạc truyền thống Việt theo cách mới. Nếu chưa trọn vẹn, nó vẫn là bước khởi đầu quan trọng: lần thứ hai trong 13 năm, Phương Mỹ Chi chấp nhận rời vùng an toàn để đặt câu hỏi khó nhất: “Mình là ai trong âm nhạc truyền thống hôm nay – và mình muốn khán giả nhớ đến mình như thế nào ngày mai?”.
