Sản phẩm chăm sóc giả: mối đe dọa đang bị xem nhẹ
Sản phẩm chăm sóc giả là những loại thảo dược, mỹ phẩm, thuốc làm đẹp hoặc thiết bị hỗ trợ thẩm mỹ được sản xuất, bán ra thị trường khi không đáp ứng điều kiện pháp lý, bị ghi sai công dụng, nguồn gốc hoặc bị giả mạo nhãn mác, khiến người dùng tin rằng chúng an toàn và có hiệu quả chăm sóc cơ thể trong khi thực chất tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng. Đây không chỉ là câu chuyện lẻ tẻ, mà là một “hệ sinh thái” vi phạm từ người bán nhỏ lẻ đến các đường dây quy mô lớn. Cơ quan chức năng đã phải khởi tố, thu hồi, thậm chí buộc tiêu hủy nhiều sản phẩm thu hồi liên quan mỹ phẩm vi phạm và xịt dưỡng tóc giả để hạn chế thiệt hại cho hàng nghìn khách hàng.
Điểm đáng lo là nhiều người vẫn đặt niềm tin vào quảng cáo trên mạng xã hội, vào những lời giới thiệu nghe rất “chăm sóc” nhưng không có cơ sở y khoa. Khi thói quen chọn mua dựa trên cảm xúc và giá rẻ lấn át việc kiểm tra thông tin, chúng ta vô tình tiếp tay cho các đường dây buôn bán hàng cấm. Bài viết này đưa ra góc nhìn thẳng thắn: nếu người tiêu dùng không học cách nhận biết hàng lậu và sản phẩm chăm sóc giả, mọi nỗ lực của cơ quan chức năng sẽ chỉ giống như “vá lỗ thủng” trên một chiếc thuyền vẫn đang bị khoan thêm.
Không bằng cấp y dược nhưng tự phong “chuyên gia”: rủi ro từ lời quảng cáo
Vụ việc đối tượng Ngô Bá Mạnh bị khởi tố vì lừa dối khách hàng khi bán thảo mộc qua mạng xã hội là minh chứng rõ ràng cho kiểu “chăm sóc cơ thể bằng niềm tin” hơn là bằng khoa học. Mạnh không được đào tạo, không có bằng cấp, chứng chỉ liên quan đến y, dược nhưng vẫn tự xây dựng nội dung, quay video quảng cáo, giới thiệu sai sự thật về nguồn gốc và công dụng của các sản phẩm “Quả Trâu cổ khô”, “Dòi thân tím (Bọ mắm)” và “Rau mương khô”, khiến khách hàng tin tưởng đặt mua. Theo cơ quan chức năng, đối tượng đã bán hàng cho trên 4.800 khách hàng, với tổng doanh thu 1,446 tỷ đồng, thu lợi bất chính là 178.071.522 đồng.
Đáng nói hơn, toàn bộ sản phẩm được nhập từ nhiều nguồn trôi nổi, không có hồ sơ, giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Khi một người không hề có chứng chỉ chuyên môn lại được “trao” quyền tư vấn sức khỏe cho hàng nghìn người chỉ vì nói hay trên video, đó là thất bại của thói quen tiêu dùng. Người mua đã không hỏi: chủ tài khoản có giấy phép hay chỉ là người bán hàng thuần túy? Không yêu cầu chứng cứ khoa học, họ chọn tin vào câu chuyện lịch sử, phong cảnh Tây Bắc và những lời hứa hỗ trợ sức khỏe mơ hồ. Vấn đề không chỉ nằm ở một cá nhân bị khởi tố, mà ở tâm lý “thích nghe lời truyền miệng hơn đọc giấy phép” đang quá phổ biến.
Khi mỹ phẩm vi phạm bị thu hồi: xịt dưỡng tóc nhập khẩu không còn an toàn
Không chỉ hàng trôi nổi, ngay cả sản phẩm nhập khẩu và đã được công bố cũng có thể trở thành mỹ phẩm vi phạm. Cục Quản lý dược đã quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc đối với xịt dưỡng tóc Diary Hair Perfume WithVitamin Love Story In Seoul của một doanh nghiệp chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường. Sản phẩm được quảng cáo tạo hương thơm cho mái tóc, bổ sung vitamin giúp nuôi dưỡng cho mái tóc, nhưng lý do thu hồi là nhãn mỹ phẩm ghi công dụng không đúng với hồ sơ đã được duyệt và không đúng bản chất của sản phẩm. Nói cách khác, chính nhãn sản phẩm – thứ người mua dựa vào để quyết định – lại là yếu tố vi phạm.
Quyết định thu hồi yêu cầu các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng sản phẩm và trả lại cơ sở cung ứng. Doanh nghiệp phải gửi thông báo thu hồi tới nơi phân phối, tiếp nhận sản phẩm trả về và thu hồi toàn bộ sản phẩm không đáp ứng quy định; trường hợp không loại bỏ được yếu tố vi phạm thì buộc tiêu hủy. Đây là lời nhắc mạnh mẽ cho người tiêu dùng: xịt dưỡng tóc giả không chỉ là hàng nhái giá rẻ ngoài chợ, mà có thể là những sản phẩm tưởng như rất “sang chảnh”, được nhập khẩu, nhưng thông tin trên nhãn vẫn lừa dối về tác dụng chăm sóc tóc. Chúng ta không nên mặc định rằng hàng có phiếu công bố là miễn nhiễm với vi phạm.
Đường dây hàng cấm giả dạng sản phẩm chăm sóc: quy mô trăm tỉ
Ở cấp độ nguy hiểm hơn nhiều, cơ quan chức năng tại Hà Nội đã vạch trần một đường dây sản xuất, san chiết và buôn bán trái phép thuốc cùng thiết bị y tế dùng trong thẩm mỹ có quy mô đặc biệt lớn. Đường dây này do Trần Minh Đức cầm đầu, hoạt động tinh vi trong thời gian dài với doanh thu lên đến hơn 500 tỷ đồng. Khi khám xét 12 địa điểm tại Hà Nội và 1 tại TP.HCM, lực lượng chức năng thu giữ 122.972 sản phẩm gồm thiết bị y tế, thuốc làm đẹp như filler, botox, meso, thuốc tê và sản phẩm hỗ trợ thủ thuật thẩm mỹ. Đây là những mặt hàng mà người dùng nghĩ là giúp “cải thiện nhan sắc”, nhưng thực tế lại thuộc nhóm hàng cấm.
Nhóm đối tượng mua cả hàng thành phẩm lẫn bán thành phẩm chưa có tem nhãn, vỏ bao bì; với bán thành phẩm, chúng mua lọ nguyên liệu dung tích lớn cùng vỏ chai chưa có hoạt chất, nhãn mác, sau đó chỉ đạo san chiết, đóng gói và dán nhãn giả mạo trước khi tung ra thị trường. Họ không có chứng chỉ hành nghề dược, không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hay giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược; kho hàng cũng không đạt chuẩn, không có ủy quyền phân phối từ công ty nhập khẩu chính hãng. Từ năm 2025 đến ngày 20/8/2026, nhóm đã kinh doanh hàng triệu sản phẩm, doanh thu ước tính trên 500 tỷ đồng, thu lợi bất chính khoản tiền khổng lồ. Nếu ai đó đang dùng filler, botox, thuốc tê giá rẻ, không rõ nguồn gốc như “sản phẩm chăm sóc” tại các cơ sở thẩm mỹ không uy tín, họ có thể nằm trong chuỗi tiêu thụ hàng cấm này mà không hề hay biết.
Tự bảo vệ trước sản phẩm chăm sóc giả: thói quen kiểm tra thay vì tin lời quảng cáo
Nhìn vào các vụ việc trên, điểm chung là người bán cố tình đẩy sản phẩm chăm sóc giả vào tay người dùng bằng quảng cáo và nhãn mác sai lệch, trong khi người mua gần như bỏ qua bước kiểm tra nguồn gốc, giấy phép và thông tin sản phẩm. Nếu muốn giảm rủi ro, người tiêu dùng cần chấp nhận rằng chăm sóc cơ thể bắt đầu từ sự hoài nghi lành mạnh. Một sản phẩm xịt dưỡng tóc, thảo dược hay filler càng được quảng cáo “thần kỳ”, càng phải kiểm tra kỹ: có số tiếp nhận công bố và tên đơn vị chịu trách nhiệm hay không; công dụng ghi trên nhãn có trùng khớp với hồ sơ đã được duyệt hay có dấu hiệu phóng đại; cơ sở bán hàng có địa chỉ rõ ràng, giấy phép đầy đủ, nhân sự có chứng chỉ chuyên môn.
Đồng thời, người mua cần tập thói quen nhận biết hàng lậu qua những dấu hiệu quen thuộc: sản phẩm được san chiết, đóng gói thủ công; nhãn mác sai chính tả, thiếu tiếng Việt hoặc thông tin doanh nghiệp; không có hóa đơn, chứng từ; cơ sở bảo quản tạm bợ, không đạt chuẩn. Khi phát hiện sản phẩm thu hồi hoặc nghi ngờ mỹ phẩm vi phạm, hãy ngừng sử dụng, liên hệ cơ sở bán để trả lại, và thông báo cho cơ quan chức năng địa phương. Kết luận cần thẳng thắn: cơ quan chức năng có thể khởi tố, thu hồi, tiêu hủy, nhưng sức khỏe mỗi người vẫn phụ thuộc vào khả năng tự sàng lọc trước khi mua. Đừng để cảm giác “được chăm sóc” bằng một chai xịt dưỡng tóc giả hay một lọ filler không nguồn gốc trở thành cái giá sức khỏe phải trả sau này.
