Hanoi Jazztival: Định nghĩa một cách mới để nghe Jazz ở Hà Nội
Hanoi Jazztival 2026 là liên hoan nhạc Jazz quốc tế đầu tiên tổ chức tại Hà Nội, diễn ra từ ngày 17 đến 19/9 với 8 ban nhạc quốc tế, 5 ban nhạc trong nước, kết hợp các đêm diễn, triển lãm, workshop và tọa đàm nhằm đưa Jazz đến gần hơn với cả khán giả đại chúng lẫn giới chuyên môn. Điểm đáng nói ở liên hoan Jazz Hà Nội này không phải số lượng nghệ sĩ Jazz nước ngoài, mà là việc nó đặt một câu hỏi rõ ràng: Jazz sẽ "nói tiếng Hà Nội" như thế nào. Khi một sự kiện âm nhạc Hà Nội được thiết kế xoay quanh đối thoại giữa di sản Thăng Long và nhạc Jazz quốc tế, đó không còn là một lễ hội giải trí đơn thuần, mà là tuyên bố về tham vọng văn hóa. Theo một nguồn tham gia tổ chức sự kiện, Hanoi Jazztival lần đầu tiên mở ra kỳ vọng đưa Hà Nội trở thành điểm hẹn văn hóa thế giới, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Khi 8 ban nhạc quốc tế và 5 ban nhạc Việt cùng chơi trên một sân khấu mở
Cấu trúc của Hanoi Jazztival 2026 cho thấy Hà Nội không muốn sao chép mô hình lễ hội ở New York hay Paris, mà chọn cách tạo ra một "sân chơi nhiều tầng" cho Jazz. 8 ban nhạc quốc tế và 5 ban nhạc trong nước cùng chia sẻ ba đêm diễn chính với các chủ đề như "Woman in Jazz" và "Jazz & Di sản", bên cạnh chuỗi hoạt động triển lãm "Jazz & Phố", workshop về "Ngôn ngữ Jazz trong âm nhạc truyền thống", Jam Jazz Session và tọa đàm quốc tế "Hà Nội và Jazz" dành cho những người quan tâm chuyên sâu. Cách tổ chức này không giấu tham vọng: biến sự kiện âm nhạc Hà Nội thành một hệ sinh thái, nơi người mới nghe Jazz vẫn có điểm vào, còn nghệ sĩ, nhà quản lý và nhà nghiên cứu có không gian trao đổi. Jazz được kéo từ sân khấu lớn về tới "Night Jam Jazz at Club" và "Jazz đường phố" quanh hồ Gươm, buộc nó phải đối mặt trực tiếp với nhịp sống của thành phố.
Điểm gặp gỡ giữa Hà Nội và Jazz: cởi mở, sáng tạo, ngẫu hứng
Tại tọa đàm "Hà Nội và nhạc Jazz", các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế đều đồng ý rằng Jazz là dòng nhạc đại chúng nhưng không dễ cảm nhận ngay, cần thời gian để thẩm thấu. Điều này nghe quen, vì Hà Nội cũng là thành phố phải sống cùng mới hiểu: cổ kính nhưng đầy hơi thở đương đại, trang trọng nhưng thích thử nghiệm. Nghệ sĩ David Carlos Valdez nhìn thấy điểm gặp gỡ rất rõ: tinh thần cởi mở, đối thoại và không ngừng sáng tạo của cả Jazz lẫn Hà Nội. Nếu Jazz ra đời từ giao thoa văn hóa, thì Hà Nội được bồi đắp qua nhiều lớp lịch sử và ký ức. Nhạc sĩ Quyền Văn Minh – một trong những người đặt nền móng cho Jazz Việt – khẳng định ông sáng tạo Jazz từ "cái gốc 1.000 năm văn hiến" của Thăng Long, từ ký ức về sông Hồng và phố cổ. Tuyên bố "chúng ta không cần làm Jazz giống New York, Paris hay Tokyo" ở tọa đàm không phải lời khẩu hiệu, mà là định hướng thẩm mỹ: Jazz ở Hà Nội phải mang âm vang xẩm, ca trù, hát văn, chứ không chỉ lặp lại tiêu chuẩn quốc tế.
Jazz Việt khác biệt ở chỗ dám va chạm với mọi chất liệu bản địa
Điều khiến nghệ sĩ Jazz nước ngoài hào hứng với Hanoi Jazztival không chỉ là lần đầu đặt chân đến một liên hoan Jazz Hà Nội, mà là cách Jazz Việt Nam "va chạm" mạnh với âm nhạc bản địa. David Carlos Valdez, người đã sống và dạy Jazz tại Việt Nam hơn bốn năm, nhận thấy Jazz Việt đang bùng nổ khi kết hợp âm nhạc truyền thống, bolero, nhạc giao hưởng, smooth jazz, Jazz Mỹ và các phong cách quốc tế khác. Đây là lý do ông tin rằng "Việt Nam có một đóng góp thực sự khác biệt" cho bản đồ nhạc Jazz quốc tế. Nhìn từ phía quản lý, Nhạc sĩ Nhân dân Huỳnh Tấn Minh nhấn mạnh mục tiêu không phải biến Jazz thành "đặc sản khiên cưỡng", mà là tạo ra cách thưởng thức Jazz mang bản sắc Hà Nội. Quyền Văn Minh kể lại hành trình từ việc chơi Jazz trong khách sạn 5 sao cho khách ngoại, tới xây dựng cộng đồng Jazz với dấu ấn là đưa chất liệu dân tộc vào ngôn ngữ Jazz hiện đại. Sự đa sắc này khiến người yêu Jazz trẻ tuổi ở Việt Nam vừa có cơ hội học hỏi, vừa phải chấp nhận ngẫu hứng và rủi ro trong sáng tạo.
Hà Nội có thể trở thành điểm hẹn Jazz mới của Đông Nam Á – nếu dám đầu tư dài hạn
Khi Hà Nội tổ chức thường xuyên các buổi Jazz miễn phí cuối tuần ở "Âm nhạc cộng đồng" Nhà Bát Giác và nay là một liên hoan như Hanoi Jazztival, rõ ràng thành phố đang thử định vị mình như một trung tâm Jazz của khu vực. Với hơn 1.000 năm văn hiến và lực lượng sáng tạo dồi dào, nhiều chuyên gia cho rằng Hà Nội có tiềm năng trở thành điểm đến nghệ thuật quốc tế, trong đó có Jazz. Nhưng tiềm năng không tự biến thành ngành công nghiệp văn hóa nếu thiếu một hệ sinh thái Jazz đồng bộ và bền vững – từ không gian biểu diễn, đào tạo đến khán giả. Thách thức lớn nhất hiện nay là bài toán nhân lực: nhiều nhạc công giỏi đang học tập, làm việc tại Mỹ và hiếm khi trở về, khiến việc xây dựng lực lượng kế cận trong nước bị chậm. Hanoi Jazztival vì thế mới là bước khởi động, không phải đích đến. Nếu Hà Nội dám đầu tư dài hạn vào giáo dục Jazz, kết nối quốc tế, và giữ được chất riêng "cởi mở, sáng tạo, ngẫu hứng" của mình, Thủ đô có cơ hội thành một điểm hẹn Jazz khác biệt trong bản đồ Đông Nam Á, nơi người ta đến không để nghe Jazz giống mọi nơi, mà để nghe Jazz "mang mùi Hà Nội".
