Đừng xem nhẹ những triệu chứng “vặt” – chúng có thể là dấu hiệu ung thư sớm
Những triệu chứng mơ hồ như ù tai, nghẹt mũi kéo dài, nghe kém một bên hay tê bì nửa mặt thường bị xem là bệnh tai mũi họng thông thường, nhưng trong một số trường hợp lại chính là dấu hiệu ung thư sớm ở vùng vòm họng, nếu bỏ qua có thể khiến người bệnh mất cơ hội điều trị khi tiên lượng còn tốt.
Quan điểm “đau đâu chữa đó, hết thuốc là xong” khiến nhiều người Việt trì hoãn khám chuyên khoa, chỉ điều trị lặp lại theo đơn viêm xoang, viêm tai cũ. Cách xử lý này nguy hiểm vì ung thư giai đoạn đầu thường rất kín tiếng, dễ ngụy trang dưới những triệu chứng giống hệt bệnh lành tính. Khi khối u đã đủ lớn để gây biến dạng, đau nhiều, sụt cân, người bệnh mới đi khám thì thường đã ở giai đoạn muộn, điều trị phức tạp, tốn kém và tiên lượng xấu hơn. Trong khi đó, nếu phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm của ung thư vòm họng có thể đạt trên 80-90%.
Ù tai, tê bì nửa mặt: khi nào phải nghĩ tới ung thư vòm họng?
Trường hợp ông Thành, 58 tuổi, là lời cảnh báo rõ ràng: ông bị ù tai kèm tê bì nửa mặt, đi khám mới phát hiện ung thư vòm họng di căn hạch cổ. Đây không phải viêm tai giữa đơn thuần mà là khối u biểu mô vảy ở vòm họng lan tới vòi nhĩ, gây ứ dịch tai giữa và các hốc khí xương chũm. Ù tai ung thư vòm họng vì thế rất dễ bị nhầm với bệnh tai giữa, khiến người bệnh chủ quan.
Điểm nguy hiểm là triệu chứng ban đầu khá “hiền”: ù tai một bên, nghe kém, cảm giác đầy tai, đôi khi kèm tê bì nửa mặt, đau đầu âm ỉ. Nhiều người chỉ nhỏ thuốc tai, uống thuốc giảm đau, kháng viêm rồi bỏ qua. Theo các bác sĩ, khi ù tai, nghe kém một bên kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm tê bì nửa mặt, người bệnh cần đi khám sớm để loại trừ khối u vùng vòm họng. Đây chính là những dấu hiệu ung thư sớm hiếm hoi mà cơ thể đang cố gắng “báo động”.
Nghẹt mũi kéo dài: không phải viêm xoang nào cũng lành tính
Bà Xinh, 57 tuổi, nhiều năm bị nghẹt mũi, ù tai, luôn nghĩ do tiền sử viêm xoang nên chỉ điều trị từng đợt cấp. Khi nghẹt mũi kéo dài không cải thiện, kèm khó thở, bà mới đi khám và được phát hiện khối u vùng vòm họng và hốc mũi kích thước khoảng 4 cm. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy đây là ung thư biểu mô tế bào vảy không sừng hóa, không biệt hóa, giai đoạn T2N0.
Câu chuyện này cho thấy nghẹt mũi kéo dài, nhất là một bên, không đáp ứng với điều trị viêm xoang thông thường, hoàn toàn có thể là triệu chứng của ung thư biểu mô tế bào vảy vùng vòm họng, chứ không chỉ là viêm xoang mạn tính. Ung thư vòm họng dễ bị nhầm với viêm mũi xoang vì cùng gây nghẹt mũi, ù tai, đau đầu nhẹ. Các chuyên gia khuyến cáo: nếu nghẹt mũi một bên kéo dài, ù tai, điều trị viêm xoang không đỡ, cần nội soi tai mũi họng và vòm họng để tìm nguyên nhân sớm, tránh bỏ lỡ “cửa sổ vàng” điều trị.
Vì sao phải đi khám sớm và định kỳ khi có triệu chứng kéo dài?
Hai trường hợp trên cùng chung một mẫu số: triệu chứng mơ hồ, kéo dài, bị quy về bệnh lành tính quen thuộc. Nếu ông Thành tiếp tục coi ù tai là viêm tai, hoặc bà Xinh tiếp tục tự điều trị viêm xoang, khối u sẽ âm thầm lớn lên, lan rộng, làm hẹp đường thở, chèn ép dây thần kinh, thậm chí di căn xa. Khi đó, điều trị sẽ nặng nề hơn nhiều, chất lượng sống suy giảm rõ rệt.
Ngược lại, phát hiện sớm giúp bác sĩ có nhiều lựa chọn điều trị hơn: xạ trị điều biến liều tập trung vào khối u, hạn chế tổn thương mô lành, phẫu thuật nội soi cắt u kết hợp xạ trị cá thể hóa. Theo các chuyên gia, “nếu phát hiện sớm, tiên lượng ung thư vòm họng có thể rất tốt; tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn sớm có thể đạt trên 80-90%”. Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người hút thuốc, có tiền sử viêm xoang, viêm tai mạn, là khoản đầu tư xứng đáng cho sức khỏe lâu dài.
Cách tự bảo vệ mình: lắng nghe cơ thể và hành động kịp thời
Điểm mấu chốt không phải là tự chẩn đoán mình bị ung thư, mà là không xem thường những tín hiệu bất thường kéo dài. Ù tai một bên, nghe kém, tê bì nửa mặt; nghẹt mũi kéo dài, nhất là một bên, điều trị viêm xoang không đỡ – tất cả đều xứng đáng được kiểm tra kỹ bằng nội soi tai mũi họng và các xét nghiệm cần thiết.
Thay vì chờ đến khi ho ra máu, sụt cân nhanh, đau dữ dội mới đi khám, hãy coi những triệu chứng “nhỏ” là cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Dấu hiệu ung thư sớm thường không ồn ào, nhưng nếu bạn lắng nghe cơ thể, dám nghi ngờ những bất thường kéo dài và chủ động đến cơ sở y tế, bạn đã đi trước ung thư một bước quan trọng. Quyền chủ động nằm trong tay người bệnh – bác sĩ chỉ có thể giúp khi bạn chịu xuất hiện trong phòng khám.
