Từ bản ghi nhớ hợp tác đến tham vọng thay đổi thiết kế bài giảng
Canva cho giáo viên tại Việt Nam là sáng kiến hợp tác giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và nền tảng thiết kế trực quan Canva, nhằm đưa công nghệ AI giáo dục, tư duy thiết kế và các công cụ số vào tay hàng chục nghìn thầy cô để họ tự thiết kế bài giảng trực quan, dễ hiểu và phù hợp với thời đại chuyển đổi số. Hợp tác được ký kết vào sáng 25/8 giữa NIC và Canva với một bản ghi nhớ chiến lược, đặt mục tiêu đào tạo khoảng 30.000 giáo viên về công nghệ và AI, hướng tới phát triển nguồn nhân lực số tại Việt Nam. Điều đáng nói là chương trình không chỉ dừng ở việc cung cấp công cụ, mà nhắm thẳng vào cách giáo viên nghĩ về bài giảng: từ soạn nội dung trên giấy sang thiết kế bài giảng như một sản phẩm truyền thông trực quan, có cấu trúc, có câu chuyện. Đây là bước ngoặt quan trọng, bởi nó biến lớp học thành nơi thực hành sáng tạo số, thay vì chỉ tiêu thụ nội dung.
Mục tiêu 30.000 thầy cô: tham vọng đào tạo giáo viên số hay con số đẹp trên giấy?
Khi NIC và Canva nói tới đào tạo giáo viên số, họ không chỉ đề cập tới vài buổi tập huấn sử dụng phần mềm, mà nhấn mạnh một tầm nhìn phát triển nguồn nhân lực số trong giáo dục. Theo thỏa thuận, hai bên đặt mục tiêu đào tạo khoảng 30.000 giáo viên về công nghệ và AI để phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy. Đây là con số lớn nếu nhìn vào thực tế: trong một khảo sát, 71% giáo viên cho rằng trường học còn thiếu hạ tầng và công cụ số, và 60% trong nhóm chưa dùng AI thừa nhận họ chưa có đủ kỹ năng. Tham vọng 30.000 giáo viên vì thế là lời đáp trực diện cho khoảng trống năng lực này. Điểm tích cực là NIC không xem họ như những người dùng cuối, mà như các “đầu mối đổi mới” trong trường học, những người có thể tiếp tục lan tỏa phương pháp sáng tạo số cho đồng nghiệp và học sinh. Nếu chương trình đi tới nơi, con số 30.000 không phải thống kê trên slide, mà là 30.000 hạt nhân thay đổi văn hóa dạy học.
Canva cho giáo viên: từ nỗi sợ thiết kế đến quyền chủ động nội dung trực quan
Điểm quan trọng nhất của sáng kiến này là cách nó phá vỡ nỗi sợ “không biết thiết kế” của giáo viên. Nhiều thầy cô vốn quen với file Word và PowerPoint đơn giản, tự thấy mình “không có năng khiếu mỹ thuật”, nên ngại thử các công cụ mới. Canva lại đi theo hướng ngược: đơn giản hóa các công cụ thiết kế để người dùng không chuyên vẫn tự thiết kế bài giảng trực quan. Thông qua chương trình Canva cho giáo viên, nền tảng cung cấp tài khoản Canva Giáo dục miễn phí cho trường học, giáo viên và học sinh từ mầm non đến lớp 12, mở ra kho mẫu bài thuyết trình, tài liệu học tập, video, infographic và nhiều dạng nội dung số. Về thực chất, điều này trao quyền cho giáo viên: họ có thể thử nghiệm cách kể chuyện khác, sắp xếp kiến thức bằng hình ảnh, xây dựng hoạt động tương tác mà không bị giới hạn bởi kỹ năng đồ họa truyền thống. Vấn đề không còn là “tôi có biết vẽ không”, mà là “tôi muốn học sinh nhìn thấy và hiểu gì”.
AI trong lớp học: trợ lý thầm lặng hay mồi lửa thay đổi phương pháp dạy?
Ở tầng sâu hơn, chương trình này là một thử nghiệm lớn về công nghệ AI giáo dục. Theo lãnh đạo Canva Việt Nam, AI có thể giúp giáo viên giảm thời gian làm việc thủ công khi chuẩn bị giáo án, bài giảng và bài thuyết trình; AI gợi ý mục tiêu, khung bài dạy và hoạt động tương tác để thầy cô tập trung hơn vào người học. Con số 64% giáo viên cho biết họ đã sử dụng AI trong dạy học cho thấy công nghệ này không còn xa lạ, nhưng vẫn chưa “cắm rễ” vào phương pháp dạy. Chuỗi 6 webinar quốc gia dành cho khoảng 2.000 cán bộ quản lý và lãnh đạo nhà trường, cùng các khảo sát và tư vấn tích hợp tư duy thiết kế, sáng tạo số vào chương trình STEM và đào tạo giáo viên, chính là nỗ lực để AI không chỉ nằm trong công cụ mà đi vào tư duy hệ thống. Nếu đội ngũ quản lý hiểu công nghệ và có tầm nhìn, trường học có thể trở thành môi trường khuyến khích thử nghiệm, thay vì nơi cản trở đổi mới.
Từ lớp học trực quan đến nguồn nhân lực số: vì sao học sinh là người hưởng lợi cuối cùng?
Dù chương trình đào tạo giáo viên số là tâm điểm, người hưởng lợi cuối cùng phải là học sinh. Khi giáo viên biết thiết kế bài giảng trực quan, nội dung sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn: kiến thức được chuyển thành sơ đồ, infographic, video, hoạt động tương tác thay vì chữ dày đặc. NIC và Canva đồng thời mở rộng các hoạt động truyền thông và kết nối để đưa tài khoản Canva Giáo dục miễn phí đến học sinh từ mầm non đến trung học phổ thông, cùng với cuộc thi Canva Creative Challenge hướng tới 3.000 học sinh và vòng chung kết toàn quốc. Đây không chỉ là sân chơi thiết kế, mà là cách học sinh làm quen với tư duy thiết kế và sáng tạo số ngay trong quá trình học. Trong bối cảnh hơn 260 triệu người dùng Canva mỗi tháng, trong đó hơn 100 triệu thuộc lĩnh vực giáo dục, việc học sinh Việt Nam bước vào hệ sinh thái này đồng nghĩa với việc các em được chuẩn bị sớm cho môi trường làm việc số, nơi trực quan hóa thông tin là kỹ năng cơ bản. Nếu giáo viên tận dụng tốt Canva và AI, bài giảng không chỉ đẹp hơn, mà còn giúp học sinh học cách nghĩ bằng hình, kể chuyện bằng dữ liệu – những năng lực quan trọng của nguồn nhân lực số tương lai.
