Phú Quốc thành tâm điểm chuẩn bị APEC: công trường mở ra trên đặc khu kinh tế
Đặc khu Phú Quốc đang được định hình như công trường xây dựng quy mô lớn, nơi hạ tầng giao thông, đô thị và cửa ngõ biên giới được đầu tư đồng bộ để phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027, biến hòn đảo du lịch thành trung tâm hội nghị, giao thương quốc tế và là điểm nhấn của chiến lược phát triển một đặc khu kinh tế hướng biển gắn với hội nhập khu vực. Theo Quyết định 948/QĐ-TTg và 1679/QĐ-TTg, tỉnh An Giang được giao thực hiện 21 dự án then chốt trong đề án tổng thể chuẩn bị và tổ chức APEC 2027. Điều này khiến Phú Quốc không chỉ là câu chuyện địa phương, mà là bài kiểm tra năng lực tổ chức một sự kiện ngoại giao đa phương của cả nước, với áp lực tiến độ chưa từng có. Tính đến 3/9, vốn ngân sách cho các dự án đầu tư công phục vụ APEC trong năm 2026 đạt hơn 13.796 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân mới ở mức 46,83% với hơn 6.460 tỷ đồng.
Lãnh đạo An Giang “xuống công trường”: siết trách nhiệm, không khoan nhượng với tiến độ
Để tránh kịch bản chậm chân ngay trên sân nhà, lãnh đạo An Giang chọn cách xuất hiện trực tiếp tại công trường thay vì ngồi chờ báo cáo. Sáng 9/9, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đã dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra thực địa hàng loạt dự án trọng điểm như Đường ĐT.975, Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1, Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC, Đại lộ APEC và Nhà máy xử lý nước thải tập trung An Thới. Hoạt động kiểm tra được xác định nhằm siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm từng dự án được giám sát liên tục và đánh giá đúng thực chất năng lực huy động nhân lực, thiết bị của nhà thầu. Thông điệp ở đây khá rõ: nhà thầu không còn dư địa cho sự trì hoãn khi các hạng mục như ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật An Thới, khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ hay tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 đã bị “gọi tên” công khai như những điểm nóng cần đẩy nhanh tiến độ.
Chạy đua hạ tầng giao thông và đô thị: những nút thắt vật liệu, mặt bằng, kỹ thuật
Bức tranh hạ tầng APEC 2027 Phú Quốc hiện rõ sự phân hóa: một số dự án chạy tốt, nhưng nhiều đầu mối giao thông và kỹ thuật đang giậm chân. Nhóm 7 dự án giữ nhịp thi công tốt gồm mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, kè và san lấp mặt bằng Trung tâm Hội nghị APEC, các khu tái định cư An Thới, Hồ Suối Lớn, cùng ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật khu vực Dương Đông. Ngược lại, Đại lộ APEC, Đường ĐT.975, Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 và ngầm hóa hạ tầng Dương Đông – An Thới đang bị vướng cột điện, ống nước, cáp viễn thông chưa di dời đồng bộ tại các nút giao. Dự án tàu điện đô thị đoạn 1 còn phải đối mặt công nghệ mới, quy chuẩn kỹ thuật phức tạp và thiếu nhân lực chuyên môn. Thời tiết mưa bão, sóng lớn khiến việc thi công kè, san lấp và triển khai Trung tâm Hội nghị trong không gian mặt bằng chật hẹp càng trở nên căng thẳng. Trong bối cảnh đó, nhiều công trình buộc phải thi công xuyên đêm để gom từng ngày tiến độ.
Từ cửa ngõ biên giới đến cảng biển Phú Quốc: mở rộng không gian APEC
Chuẩn bị APEC 2027 Phú Quốc không chỉ là câu chuyện vài tuyến đường hay một trung tâm hội nghị; đó là việc sắp xếp lại toàn bộ hệ thống cửa ngõ biên giới, cảng biển và không gian giao thương. Đoàn công tác liên ngành do Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng Thiếu tướng Võ Tiến Nghị dẫn đầu đã dành hai ngày 12 và 13/9 để khảo sát thực tế các cửa khẩu, cảng biển trên địa bàn An Giang, tập trung vào kiểm soát xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu quốc tế đường bộ, đường sông như Vĩnh Xương, Khánh Bình, Hà Tiên. An Giang hiện quản lý hơn 147,888 km biên giới với 7 cửa khẩu, kiểm soát hơn 3,36 triệu lượt người, trên 100.000 lượt phương tiện và gần 100 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu. Trên tuyến biển đảo, hạ tầng phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với việc hiện đại hóa giao thông, nhà kiểm soát liên hợp, Quốc môn và trang thiết bị chuyên ngành tại các cảng biển và cửa khẩu.
Quyết tâm “bù tiến độ” trên đặc khu Phú Quốc: bài kiểm tra năng lực điều hành
Khó khăn về mặt bằng, vật liệu, công nghệ và thời tiết đang phơi bày rõ năng lực điều hành của chính quyền đặc khu kinh tế Phú Quốc. Nhiều dự án môi trường và hạ tầng kỹ thuật như Khu xử lý rác Bãi Bổn, Nhà máy điện rác Bãi Bổn, Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt An Thới, các nhà máy xử lý nước thải tập trung An Thới – Dương Đông, Nhà máy nước Hồ Cửa Cạn và ngầm hóa hạ tầng An Thới đều chậm do vướng nguồn gốc đất, kinh phí bồi thường, thiếu đá, đất đắp, cát san lấp và bãi chứa đất thải. Trước tình hình đó, UBND đặc khu Phú Quốc được yêu cầu tập trung tối đa lực lượng xử lý dứt điểm giải phóng mặt bằng, tăng tốc giao đất, thuê đất, kể cả áp dụng biện pháp cưỡng chế với các trường hợp cố tình dây dưa, ưu tiên cho Hồ nước Dương Đông 2, Hồ nước Cửa Cạn, hai khu tái định cư Hàm Ninh – Cửa Cạn, Nhà máy rác An Thới và Nhà máy nước Dương Đông 2. Sở Xây dựng được giao làm đầu mối tháo gỡ vướng mắc hạ tầng kỹ thuật di dời, lập “tiến độ bù” chi tiết theo tuần cho các dự án có nguy cơ chậm; các chủ đầu tư, nhà thầu phải cập nhật tiến độ đến từng hạng mục nhỏ và báo cáo định kỳ về UBND tỉnh, Sở Tài chính để xử lý tình huống phát sinh vượt thẩm quyền. Trên cơ sở khảo sát cửa khẩu và cảng biển, đoàn liên ngành cũng sẽ tổng hợp khó khăn, kiến nghị để hoàn thiện cơ chế quản lý cửa khẩu, thúc đẩy giao thương và giữ vững an ninh biên giới.
