Drylab AI: Agentic AI startup của người Việt muốn tái định nghĩa AI dược phẩm
Drylab AI là một Agentic AI startup do nhóm sáng lập người Việt đặt trụ sở tại Singapore, phát triển nền tảng trí tuệ tự hành cho phòng thí nghiệm và công ty dược phẩm, cho phép hệ thống AI tự lập kế hoạch, phân tích dữ liệu và tích lũy tri thức nghiên cứu theo thời gian thay vì chỉ trả lời câu hỏi như chatbot thông thường. Điểm đáng nói ở Drylab AI Singapore là tham vọng xây một lớp “trí tuệ tự cải thiện” nằm ngay trong hạ tầng của tổ chức nghiên cứu, chứ không bị khóa trong các dịch vụ bên thứ ba. Trong bối cảnh làn sóng ứng dụng AI trong nghiên cứu bùng nổ mạnh mẽ, lựa chọn này mang tính phản biện: thay vì chạy theo các mô hình đa dụng đóng gói sẵn, Drylab đặt câu hỏi liệu ngành khoa học sự sống có đang đánh mất khả năng tự xây dựng tri thức riêng. Đây không chỉ là một câu chuyện huy động vốn AI Việt, mà là cuộc tranh luận về quyền sở hữu trí tuệ khoa học trong kỷ nguyên AI.
Vì sao phụ thuộc AI đóng gói sẵn là rủi ro cho phòng thí nghiệm
Các mô hình AI đa dụng đóng gói sẵn đang giúp nhà nghiên cứu công bố bài báo nhiều hơn, nhưng lại vô tình thu hẹp phạm vi đề tài toàn ngành. Nghịch lý này xuất phát từ việc phần lớn đơn vị nghiên cứu phụ thuộc vào nền tảng bên thứ ba: hệ thống mạnh về tính toán, nhưng không ghi nhớ ngưỡng phân tích đặc thù, các lần thí nghiệm thất bại hay kinh nghiệm khoa học tích lũy của từng nhóm. Khi dự án kết thúc hoặc nhân sự thay đổi, tri thức cũng biến mất cùng tài khoản và giấy phép. Theo câu chuyện khởi nguồn của Drylab, giám đốc khoa học Nhi Nguyễn từng phải tự học tin sinh học để xử lý dữ liệu thí nghiệm của mình. Trải nghiệm đó cho thấy khoảng trống giữa khâu tạo dữ liệu và khâu phân tích: công cụ phân mảnh, chuyên gia khan hiếm, quy trình dễ lỗi. Nếu phòng thí nghiệm tiếp tục “thuê ngoài” năng lực phân tích cho các AI dược phẩm đóng gói, họ sẽ mãi ở thế bị động, không xây được hệ thống hiểu sâu nghiên cứu của chính mình.
Agentic AI của Drylab: xây nhà khoa học AI biết học từ thất bại
Khác với chatbot, Drylab phát triển nền tảng AI tự hành hướng tới mô hình “Trí tuệ tự cải thiện” (Self-Improving Intelligence). Sản phẩm là một tác tử AI có thể nhận mục tiêu bằng ngôn ngữ tự nhiên, tự hiểu bài toán, chọn phương pháp, lấy công cụ từ hơn 800 phần mềm và cơ sở dữ liệu khoa học đã tích hợp, chạy phân tích rồi tự sửa lỗi khi quy trình hỏng. Một mô hình kiểm chứng riêng, được huấn luyện trên các lượt phân tích khoa học thật, rà soát quyết định của tác tử và chỉ ra lỗi phương pháp. Điểm quan trọng là nền tảng Agentic AI startup này được thiết kế để tích lũy tri thức: lịch sử kiểm định từ giả thuyết ban đầu, các nhánh thử nghiệm thất bại đến phương án tối ưu đều được ghi nhận lại vào kho dự án để tái sử dụng. Nền tảng có thể cài trên hạ tầng riêng của khách hàng và những gì hệ thống học được, kể cả từ các thí nghiệm thất bại, ở lại với tổ chức đó. Trong thử thách OpenADMET PXR 2026 về dự đoán khả năng hợp chất kích hoạt thụ thể đào thải thuốc nhanh hơn, hệ thống tự động của Drylab đã vận hành suốt 7 ngày không cần can thiệp thủ công – một minh chứng cho tham vọng biến AI thành “nhà khoa học” thực thụ.
Độc lập công nghệ và quyền sở hữu tri thức trong AI dược phẩm
Drylab không cố thay thế nhà khoa học, mà thiết lập các điểm dừng để chuyên gia duyệt ngưỡng dữ liệu và phương pháp tính toán. Nhưng về mô hình kinh doanh, công ty chọn một hướng rất khác thị trường: tập trung vào độc lập công nghệ thay vì bán giải pháp đóng gói sẵn. Họ cho phép triển khai linh hoạt trên đám mây cô lập hoặc trực tiếp trên hạ tầng do khách hàng kiểm soát, bảo đảm doanh nghiệp giữ toàn quyền sở hữu đối với dữ liệu và tri thức được sinh ra. Đối với AI dược phẩm, nơi dữ liệu bệnh nhân và kết quả thử nghiệm là tài sản sống còn, đây là điểm phân biệt lớn. Theo Drylab, khách hàng trả phí hiện gồm các hãng dược phẩm lớn, trung tâm ung thư, viện nghiên cứu y sinh và trường đại học tại Mỹ, châu Âu, châu Á. Điều này cho thấy nhu cầu rõ ràng: các tổ chức không chỉ muốn AI mạnh, mà muốn một hệ thống phát triển cùng đội ngũ khoa học của họ. Như CEO John Phan nói, mỗi công ty dược phẩm và công nghệ sinh học nên có một hệ thống trí tuệ của riêng mình, và mỗi lần sử dụng đều là cơ hội để hệ thống tốt hơn lần trước.
Ý nghĩa của thương vụ huy động vốn AI Việt và bước đi tiếp theo
Drylab AI được thành lập năm 2025 bởi bộ ba sáng lập người Việt, hiện hoạt động tại Singapore và San Francisco. Vòng gọi vốn hạt giống vừa hoàn tất do quỹ Vertex Ventures Đông Nam Á & Ấn Độ dẫn dắt, với sự tham gia của PatSnap – doanh nghiệp cung cấp dữ liệu và công cụ AI cho hoạt động nghiên cứu, phát triển. PatSnap sẽ hỗ trợ Drylab bằng mạng lưới và dữ liệu trong lĩnh vực khoa học sự sống. Trong bức tranh huy động vốn AI Việt còn mỏng, việc một nhóm sáng lập người Việt xây được Agentic AI cho khoa học sự sống ở sân chơi toàn cầu là tín hiệu đáng chú ý. Đại diện startup cho biết nguồn vốn mới sẽ dùng để mở rộng đội ngũ kinh doanh doanh nghiệp, phát triển đội ngũ kỹ sư và chuyên gia sinh học, đồng thời hoàn thiện các chứng nhận về bảo mật và tuân thủ theo yêu cầu của những tổ chức nghiên cứu lớn. Câu hỏi lớn không phải Drylab sẽ bán được bao nhiêu gói phần mềm, mà là họ có chứng minh được một mô hình mới: mỗi phòng thí nghiệm, mỗi công ty dược phẩm có thể sở hữu một trí tuệ tự học gắn chặt với nghiên cứu của mình. Nếu thành công, đây sẽ là lời phản biện mạnh mẽ trước xu hướng phụ thuộc vào AI đóng gói sẵn, và là một câu trả lời đầy tự tin của nhân lực công nghệ Việt trước những bài toán khó nhất của khoa học sự sống.
