Dân chơi dân ca: từ concert cá nhân đến đại tiệc văn hóa
Nhạc hội Dân chơi dân ca là concert cá nhân của Phương Mỹ Chi, kéo dài hơn 180 phút với 16 tiết mục được dàn dựng như một chuyến hành trình khám phá kho báu văn hóa ba miền Việt Nam, nơi dân ca giao thoa cùng pop, rap, cải lương, tuồng cổ, múa rối cạn và nhiều chất liệu vùng miền để tạo nên một sự kiện âm nhạc Việt Nam vừa hiện đại vừa thấm đẫm truyền thống. Điều quan trọng ở Dân chơi dân ca không chỉ là quy mô, mà là tuyên ngôn nghệ thuật của một ca sĩ từng gắn với danh xưng “cô bé hát dân ca”. Hơn một nhạc hội, đây là cách Phương Mỹ Chi khẳng định: dân ca đủ sức đứng giữa ngôn ngữ concert hiện đại, miễn là có người trẻ dám tin và dám kể câu chuyện mới của nó. Tối 3/10, gần 5.000 khán giả có mặt tại Nhạc hội Dân chơi dân ca của Phương Mỹ Chi, chứng kiến hành trình ấy trong suốt hơn 180 phút trình diễn liên tục.
Một sân khấu lớn cho con thuyền văn hóa ba miền
Sức nặng của Phương Mỹ Chi concert lần này nằm ở cách cô biến Dân chơi dân ca nhạc hội thành một con thuyền văn hóa ba miền với thiết kế sân khấu khổng lồ. Không gian biểu diễn cao 22 m, dài 40 m, sử dụng gần 1.000 m² màn hình LED và gần 1.000 thiết bị chiếu sáng, cho phép mỗi chặng dừng văn hóa được mở ra sống động bằng âm thanh, ánh sáng và chuyển động. Đây là kiểu trình diễn sân khấu lớn hiếm thấy ở một nghệ sĩ trẻ theo dòng dân ca, cho thấy tham vọng đưa chất liệu truyền thống bước thẳng vào ngôn ngữ concert. Hát Xoan Phú Thọ vốn thuộc không gian diễn xướng cộng đồng, nay vang lên trong tiết mục Thử lòng quân tử trước gần 5.000 người theo dõi trên sân khấu concert hiện đại. Việc mạnh dạn đặt di sản vào khuôn hình LED, rap, pop không làm loãng giá trị gốc, mà khiến chúng bước gần hơn với khán giả trẻ đang chiếm phần lớn các sự kiện âm nhạc Việt Nam.
Hành trình ba miền và những lát cắt văn hóa được làm mới
Điểm thuyết phục nhất của Dân chơi dân ca là cấu trúc như một chuyến đi tìm kho báu, nơi mỗi tiết mục mở ra một vùng văn hóa, một ký ức và một lớp đời nghệ nhân đã nuôi dưỡng Phương Mỹ Chi. Hành trình khởi đầu ở miền Trung với Gối gấm, Nữ công gia chánh rồi mở sang không gian Ê-đê trong Ưng cái bụng, có sự góp mặt của Kay Trần với phần rap mới trước khi anh trình diễn solo U Mê Em. Tiếp đó, Chọn mặt gửi vàng đem hình ảnh cô gái Thái, tiếng sáo mèo của Đinh Nhật Minh cùng điệu Xòe, nhảy Sạp lên sân khấu, còn Đẩy xe bò và Vũ trụ có anh khai thác chất liệu quan họ, ca trù bằng bản phối mới. Đến miền Nam, Bài ca đất phương Nam trở thành cuộc gặp gỡ của ba thế hệ khi Phương Mỹ Chi đứng cạnh danh ca Hương Lan và Quang Lê, những người trở về từ nước ngoài để chung một câu hát gắn với ký ức âm nhạc phương Nam của cô. Những lát cắt ấy cho thấy dân ca đã bước vào ngôn ngữ concert không phải bằng hoài niệm, mà bằng đối thoại với pop, rap, và nhịp sống đương đại.
Khi thế hệ trẻ đứng ở trung tâm sân khấu truyền thống
Nếu phải chọn một khoảnh khắc cho thấy sự trưởng thành, thì đó là cách Phương Mỹ Chi đứng ở trung tâm, kết nối nghệ thuật truyền thống và thế hệ trẻ, thay vì chỉ “hát lại” những gì có sẵn. Trong Liễu yếu đào tơ, NSƯT Trinh Trinh mang trích đoạn cải lương Lục Vân Tiên – Kiều Nguyệt Nga vào bản phối pop và trực tiếp hướng dẫn Phương Mỹ Chi những động tác múa tuồng cổ ngay trên sân khấu. Hình ảnh nghệ thuật truyền thống được truyền lại qua động tác, câu hát cụ thể khiến concert trở thành lớp học trực tiếp, nhưng đầy cảm xúc. Dắt anh chơi mở ra một màu sắc khác với Hò Bả Trạo, Lý chèo đưa cá Ông, cùng sự hiện diện của Đoàn Hò Bả Trạo Long Minh Ban, tái hiện không gian Lễ Cầu Ngư và đời sống tinh thần cộng đồng ngư dân ven biển. Trong Thiên đường với người thương, video phóng sự về đám cưới đồng bào Khmer Nam Bộ được chiếu trước khi ca khúc trở lại với bản phối mới kết hợp màu sắc miền Bắc, ca Huế, nhạc cụ Tây Nguyên và chất liệu Khmer Nam Bộ, kèm màn múa Robam cổ điển của Thạc sĩ Thạch Thị Út Linh. Những lựa chọn ấy cho thấy Phương Mỹ Chi không né độ khó, mà chấp nhận đi vào vùng chuyên môn sâu của nhiều cộng đồng văn hóa khác nhau.
Dấu mốc trên hành trình và ý nghĩa vượt khỏi một đêm nhạc
Điểm khiến Dân chơi dân ca khác với nhiều sự kiện âm nhạc Việt Nam hiện nay là nó không dừng ở hiệu ứng thị giác. Phương Mỹ Chi xem nhạc hội như dấu mốc cho thấy hình ảnh cô bé hát dân ca ngày nào đã bước sang chương mới, đủ bình tĩnh đứng giữa sân khấu lớn để tự mình kể câu chuyện về giá trị nuôi dưỡng hành trình âm nhạc của cô. MC Đại Nghĩa đảm nhận vai trò người dẫn chuyện xuyên suốt, đưa khán giả đi qua từng chặng tìm kho báu; đến cuối cùng, kho báu hóa ra nằm trong chính những làn điệu dân ca, nghệ sĩ, nghệ nhân và ký ức văn hóa mà cô đã gặp. Một phần lợi nhuận từ đêm nhạc được Phương Mỹ Chi công bố sẽ đóng góp cho các hoạt động bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống, mở rộng ý nghĩa của concert ra ngoài phạm vi sân khấu. Sau đêm diễn tại TP.HCM, cô tiếp tục công bố kế hoạch mang Dân chơi dân ca đến Hà Nội trong năm 2026, cho thấy con thuyền văn hóa này không phải dự án một lần, mà là hành trình dài hạn.
