Khi ‘Em Tiên’ trở thành lời giới thiệu mới của Việt Nam ở Eurovision Asia
Tóc Tiên Eurovision với ca khúc ‘Em Tiên’ là sự kiện đánh dấu việc Việt Nam dùng một bản dân ca điện tử đậm chất đương đại để bước vào Eurovision Song Contest Asia, cho thấy tham vọng khẳng định bản sắc Việt quốc tế thông qua việc kết nối chất liệu dân gian với âm nhạc điện tử hiện đại và hình tượng người phụ nữ Việt năng động, tự tin trên sân khấu khu vực. Tối 3-10, trong đêm Thanh âm Việt Nam – The Sound of Vietnam, ‘Em Tiên’ đã được chọn làm ca khúc đại diện sau khi Tóc Tiên trình diễn 5 tiết mục với 5 cấu trúc âm nhạc và hình tượng khác nhau. Quyết định này không đơn thuần là một cuộc thi nội bộ; nó định hình cách Việt Nam xuất hiện lần đầu tại Eurovision Song Contest Asia lần đầu tổ chức ngày 14-11 ở Bangkok, với 11 quốc gia tham dự.
Dân ca điện tử: ‘Em Tiên’ đứng giữa cái quen thuộc và sự hiện đại
Điểm mấu chốt khiến Em Tiên Eurovision Asia trở nên thú vị là lựa chọn dân ca điện tử thay vì một bản pop quốc tế thuần túy. Ca khúc do đội S•HUBE thực hiện, với DuongK sản xuất và HAROSÉ sáng tác, chủ đích trộn âm thanh nhạc cụ dân gian với chất liệu điện tử, mở ra một diện mạo dân gian đương đại hiếm thấy ở sân chơi khu vực. Câu hát “Em Tiên, dạo bước í à nơi đây” được lấy cảm hứng từ giai điệu dân ca “Yêu nhau cởi áo í à cho nhau”, khiến người nghe Việt nhận ra ngay chất liệu quen thuộc trong lớp vỏ trẻ trung và giàu năng lượng. Ở chiều ngược lại, cấu trúc điện tử, điệp khúc bắt tai và nhịp điệu dance lại giúp bài hát đứng vững cạnh những sản phẩm pop châu Á, tránh rơi vào dạng "trang trí văn hóa" chỉ để gây hiệu ứng thị giác rồi nhanh chóng bị quên lãng.
Bản sắc Việt quốc tế: bài toán khó, nhưng ‘Em Tiên’ đi đúng hướng
Việc Em Tiên được chọn không chỉ phản ánh gu khán giả mà còn cho thấy một lời giải mạch lạc cho bài toán bản sắc Việt quốc tế. Chương trình Thanh âm Việt Nam đặt mục tiêu tìm kiếm ca khúc vừa mang bản sắc Việt Nam vừa có khả năng kết nối với khán giả quốc tế. Quy trình chấm điểm gồm 40% từ hội đồng giám khảo, 40% bình chọn khán giả trong nước và 20% bình chọn quốc tế là cơ chế kiểm tra xem một bài hát có thể vượt qua cả ba vòng: chuyên môn, cộng đồng trong nước và người nghe bên ngoài. Theo nhận xét chuyên môn, Em Tiên có giai điệu vừa quen thuộc vừa sáng tạo, đòi hỏi người thể hiện có kỹ thuật thanh nhạc tốt để xử lý. Những năm gần đây, nhạc Việt dùng nhiều yếu tố truyền thống, nhưng nếu chỉ thêm nhạc cụ dân tộc hay trang phục như phụ kiện, sản phẩm khó tạo dấu ấn lâu dài. Em Tiên tránh được bẫy này khi để yếu tố dân gian trở thành trục nội dung: câu chuyện người phụ nữ Việt hiện đại, chủ động, tự tin nhưng vẫn gắn với hình ảnh và âm hưởng truyền thống.
Tóc Tiên như ‘tắc kè hoa’ và vai trò người kể chuyện trên sân khấu châu Á
Em Tiên chỉ thực sự trở thành tuyên ngôn khi đặt vào giọng hát và phong thái trình diễn của Tóc Tiên Eurovision. Trong đêm tuyển chọn, cô được ví như “tắc kè hoa” khi chuyển đổi liên tục giữa 5 ca khúc: từ sức mạnh không khuất phục ở Khó gì, rung động tình yêu trong Love always wins, năng lượng hướng ra thế giới của Follow me, hành trình trưởng thành ở a to A, đến chất liệu văn hóa Việt khoác lên diện mạo đương đại ở Em Tiên. Nhận xét của nhạc sĩ Lưu Thiên Hương cho rằng Em Tiên yêu cầu kỹ thuật thanh nhạc tốt, đồng nghĩa vai trò giọng hát và cách xử lý của Tóc Tiên là trung tâm, không chỉ dừng ở việc “hát đúng cao độ” mà còn phải tạo cá tính trên sân khấu. Với hơn 20 năm hoạt động, hình ảnh của cô gắn với pop, electronic, vũ đạo và các sân khấu thiên về trình diễn. Nhưng bước ra Eurovision Song Contest Asia, kinh nghiệm trong nước không còn là bảo chứng; Tóc Tiên buộc phải kể lại câu chuyện phụ nữ Việt bằng ngôn ngữ âm nhạc và biểu diễn mà khán giả từ 11 quốc gia cùng cảm nhận được.
Từ Bangkok đến tương lai: ‘Em Tiên’ mở đường cho dân gian đương đại Việt
Eurovision Song Contest Asia lần đầu diễn ra ngày 14-11 tại Bangkok, Thái Lan, quy tụ thí sinh từ 11 quốc gia[Tóc Tiên sẽ mang "Em Tiên" đến Bangkok tranh tài tại Eurovision Song Contest Asia vào 14-11]. Ngay sau khi công bố kết quả tuyển chọn, trang chính thức của Eurovision xác nhận Em Tiên là bài dự thi đầu tiên của Việt Nam tại sân chơi này. Từ nay đến thời điểm đó, Tóc Tiên cùng S•HUBE, giám đốc âm nhạc Huy Tuấn và ê-kíp sẽ tiếp tục hoàn thiện phần âm nhạc, cấu trúc trình diễn, hình ảnh, sân khấu và kỹ thuật cho tiết mục. Điều đáng chú ý là lần đầu Việt Nam góp mặt ở một phiên bản Eurovision châu Á bằng một ca khúc mang yếu tố dân gian đương đại, thay vì trọn vẹn chạy theo công thức pop đang thịnh hành. Đây không phải đường đi dễ thắng nhanh, nhưng nếu Em Tiên tạo được nhận diện rõ ràng và kết nối được với khán giả quốc tế, nó sẽ trở thành tín hiệu mạnh mẽ: âm nhạc Việt có thể hiện đại hóa mà không đánh mất gốc. Kết luận hợp lý lúc này là sự lựa chọn dân ca điện tử cho lần “chào sân” Eurovision Asia là bước đi táo bạo nhưng cần thiết, mở đường cho nhiều nghệ sĩ khác dám đặt câu hỏi: chúng ta mang bản sắc Việt ra thế giới bằng cách nào – ngoài khuôn mẫu an toàn quen thuộc.
