Từ một status bị “đào lại” đến cơn bão V-pop controversy
Câu chuyện Quách Văn Thơm tranh cãi với cộng đồng người hâm mộ Sơn Tùng M-TP là một ví dụ điển hình cho cách những phát ngôn cũ trên mạng xã hội có thể bùng phát thành V-pop controversy mới, làm lộ rõ mâu thuẫn về lịch sử, sáng tạo và trách nhiệm của nghệ sĩ V-pop tranh cãi trong thời đại kỹ thuật số khi mọi câu chữ đều có thể bị ghi nhớ và kích hoạt lại sau nhiều năm.
Ngày 24/8, mạng xã hội Threads bất ngờ ồn ào khi loạt phát ngôn cũ của Quách Văn Thơm bị “đào” lại, trong đó tâm điểm là một status trên fanpage JGKiD từ tháng 12/2015 với nhận định gay gắt rằng Sơn Tùng “bắt chước GD”. Từ một câu chữ mang tính châm biếm, câu chuyện leo thẳng lên xu hướng, biến hai cái tên Quách Văn Thơm và Sơn Tùng thành tâm điểm khẩu chiến. Điều đáng nói không phải là một tranh luận đúng – sai đơn lẻ, mà là việc cộng đồng V-pop tiếp tục bị phân cực mỗi khi chạm tới chủ đề nhạy cảm: bản sắc nghệ sĩ và ranh giới giữa cảm hứng, học hỏi và sao chép.
Suốt hơn một thập kỷ, Sơn Tùng M-TP thường xuyên bị đặt cạnh G-Dragon về phong cách thời trang, hình ảnh và trình diễn, đặc biệt giai đoạn 2014-2017 khi cộng đồng mạng liên tục chỉ ra các điểm tương đồng từ trang phục đến động tác sân khấu. Bởi vậy, một câu nhận xét như của Thơm không xuất hiện trong khoảng trống, mà chạm vào vết nứt lâu năm trong lịch sử tranh luận xoay quanh Sơn Tùng M-TP scandal về ảnh hưởng từ K-pop. Lần này, khác ở chỗ người nói đang là một gương mặt mới nổi với hình ảnh “anh trai quốc dân”, khiến độ va đập mạnh hơn hẳn.
Quách Văn Thơm: chuẩn bị tâm lý cho bão, nhưng không kiểm soát được mọi thứ
Trở thành hiện tượng ở tuổi gần 40, Quách Văn Thơm bước ra khỏi khu vực underground để đối diện trực diện với mặt trái của sự nổi tiếng: mọi câu nói đều có thể thành đạn dược tấn công lại chính mình. Từ chỗ là rapper JGKiD quen thuộc trong cộng đồng nhỏ, anh hiện là nhân tố nổi bật của một show thực tế và bị soi từng dòng trạng thái. Nghịch lý là: khi danh tiếng tăng, quyền được “lỡ lời” gần như bằng không.
Trong một cuộc phỏng vấn, Thơm khẳng định anh luôn chuẩn bị tâm lý cho việc sẽ có tranh cãi ngoài mong muốn khi nổi tiếng, thừa nhận có những thứ luôn nằm ngoài tầm kiểm soát và mình chỉ có thể cố gắng giữ mọi chuyện trong phạm vi xử lý được. Đó là một thái độ tỉnh táo hiếm thấy: không phủ nhận khả năng xảy ra khủng hoảng, cũng không tô hồng bản thân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chuẩn bị tâm lý là một chuyện, còn hệ quả khi câu chữ bị tách khỏi bối cảnh, bị phóng đại bởi thuật toán mạng xã hội lại là câu chuyện khác.
Khi tranh cãi bùng lên, một số bài đăng – trong đó có status về Sơn Tùng – đã không còn hiển thị trên fanpage của Thơm. Đây là động tác quen thuộc trong quản lý danh tiếng: giảm bớt vật liệu gây tranh cãi để hạ nhiệt. Nhưng việc xóa hay ẩn bài cũng tạo ra cảm giác “chối bỏ quá khứ” trong mắt một bộ phận công chúng. Thơm nói nếu sóng gió ập đến, anh chọn cách đón nhận và tùy cơ ứng biến, đồng thời “chỉ hy vọng khán giả lúc đó sẽ nhẹ tay và bao dung hơn với mình”. Đó là lời nhắn nhủ thành thật, nhưng trong không gian nơi fan chia phe, lòng bao dung luôn là tài nguyên khan hiếm.
Fandom chia rẽ: lịch sử, sáng tạo và trách nhiệm bị kéo vào trận chiến
Nếu nhìn bề mặt, đây là một cuộc “khẩu chiến” quen thuộc giữa fan Sơn Tùng và những người đứng về phía Quách Văn Thơm. Nhưng ở tầng sâu, đó là cuộc tranh luận về cách chúng ta đối xử với lịch sử, sáng tạo và trách nhiệm nghệ sĩ. Một bộ phận SKY tuyên bố không muốn bỏ qua những phát ngôn cũ mà họ cho là xúc phạm thần tượng, liên tục phản biện quan điểm quá khứ của Thơm. Với họ, lời nói dù 11 năm trước vẫn để lại vết hằn, nhất là khi gắn với hình ảnh Sơn Tùng M-TP scandal quanh chuyện giống G-Dragon.
Ở chiều ngược lại, người hâm mộ Thơm cho rằng việc “đào” lại một status cũ để tranh luận trong bối cảnh hiện tại là không cần thiết, đồng thời yêu cầu đặt phát ngôn đó vào bối cảnh thời điểm được đăng tải để đánh giá. Câu hỏi lớn đặt ra: nghệ sĩ có quyền trưởng thành, thay đổi quan điểm, hay họ phải trả giá vô thời hạn cho mọi câu chữ quá khứ? Và fan có đang dùng đạo đức để phán xét một phát biểu mang tính cảm xúc, châm biếm trong bối cảnh tranh luận nghề nghiệp?
Cuộc tranh luận còn kéo thêm vào bàn chuyện các ồn ào liên quan đến nhóm Da LAB cũng như lịch sử “đặt lên bàn cân” giữa Sơn Tùng và G-Dragon. Điều này cho thấy fan V-pop không chỉ tranh cãi vì thần tượng, mà còn vì các giá trị họ gắn vào thần tượng: bản sắc âm nhạc Việt trước ảnh hưởng Hàn, quyền tự hào về sáng tạo, và nỗi lo bị xem là “bản sao”. Khi những giá trị đó bị chạm vào, mọi phát ngôn, dù là 11 năm trước, đều có thể trở thành mồi lửa.
Nghệ sĩ V-pop trong thời đại mạng xã hội: kiểm soát lịch sử hay đối thoại với nó?
Điều đáng chú ý là đến hiện tại, cả Quách Văn Thơm và Sơn Tùng M-TP đều chưa có phát ngôn chính thức mới về vụ việc. Về mặt chiến lược, im lặng có thể là lựa chọn an toàn: cơn bão nào rồi cũng qua, thuật toán rồi cũng tìm chủ đề khác. Nhưng trong kỷ nguyên nơi fandom có thể tự tổ chức, tranh cãi vẫn tiếp tục trên mạng xã hội và khó lắng xuống nhanh chóng, bởi mỗi bên đều có đội ngũ fan sẵn sàng bảo vệ thần tượng của mình. Khi nghệ sĩ im lặng, người hâm mộ càng tự gán thêm ý nghĩa và động cơ vào mỗi động thái nhỏ, kể cả việc ẩn bài viết.
Quản lý danh tiếng lúc này không còn là “dập scandal cho xong”, mà là học cách sống chung với lịch sử số. Những gì từng là chuyện nội bộ cộng đồng underground giờ có thể trở thành chủ đề toàn mạng khi nghệ sĩ đạt đến độ nhận diện mới. Câu hỏi đặt ra cho mỗi nghệ sĩ V-pop tranh cãi là: họ muốn xóa dấu vết, hay chủ động đối thoại với quá khứ của mình? Xóa bài có thể giảm nhiệt trước mắt, nhưng cũng khiến công chúng nghi ngờ về sự nhất quán. Trái lại, đối thoại – thừa nhận bối cảnh, giải thích suy nghĩ khi đó và sự thay đổi hiện tại – tuy khó, nhưng là con đường duy nhất để biến “lịch sử đen” thành hành trình trưởng thành có thể chia sẻ.
Kết lại, câu chuyện Quách Văn Thơm tranh cãi quanh phát ngôn về Sơn Tùng không chỉ là drama lặp lại quanh V-pop controversy, mà là lời nhắc nhở: thời mạng xã hội, nghệ sĩ không thể tách rời sáng tạo khỏi trách nhiệm với kho dữ liệu phát ngôn của chính mình. Lịch sử không biến mất, nó chỉ chờ đúng thời điểm để trở lại – và khi đó, bản lĩnh của một nghệ sĩ không nằm ở việc họ đã từng nói gì, mà ở cách họ chọn trả lời cho lịch sử ấy.
