Một status 11 năm trước và làn sóng tranh luận mới
Cuộc tranh cãi xoay quanh phát ngôn 11 năm trước của Quách Văn Thơm về Sơn Tùng M-TP là một tranh luận công khai trên mạng xã hội, trong đó một dòng trạng thái cũ được “đào” lại đã gây chia rẽ mạnh mẽ giữa người hâm mộ, làm bùng lên những câu hỏi rộng hơn về ảnh hưởng sáng tạo, tính bắt chước và cách V-pop ghi nhận các nghệ sĩ qua thời gian. Từ một dòng trạng thái trên fanpage JGKiD, viết từ tháng 12/2015 với nhận xét gay gắt và cụm từ gây chú ý “bắt chước GD”, câu chuyện bị khơi lại trên Threads nhiều năm sau, biến một ý kiến cá nhân xưa cũ thành tâm điểm của V-pop tranh luận. Đây không còn là một hiểu lầm nhỏ mà là dấu hiệu cho thấy V-pop đang khó chịu với chính “lịch sử” của mình.
Ngày 24/8, loạt bài đăng “đào” lại phát ngôn cũ của Quách Văn Thơm bất ngờ phủ sóng Threads, trong đó đoạn status năm 2015 nhận xét Sơn Tùng bằng nhiều từ ngữ châm biếm, nhấn vào ý cho rằng anh “bắt chước GD” đang khiến cả mạng xã hội chia phe tranh luận. Vài giờ sau, hai từ khóa “Thơm” và “Sơn Tùng” leo thẳng lên xu hướng, còn các bài viết phân tích, bênh vực hoặc chỉ trích nối đuôi nhau xuất hiện dày đặc. Điều đáng nói là cuộc tranh cãi không chỉ nằm ở đúng – sai của một câu nói, mà ở việc cộng đồng sẵn sàng dùng quá khứ để định nghĩa hiện tại của nghệ sĩ ra sao.
Khi hai thế hệ V-pop va chạm: ảnh hưởng, sao chép và sự tự ái tập thể
Điều khiến câu chuyện “Quách Văn Thơm tranh cãi” trở nên nóng bỏng không phải ở từ ngữ châm biếm, mà ở chỗ nó chạm đúng một mâu thuẫn kéo dài giữa các thế hệ V-pop: ranh giới giữa ảnh hưởng và sao chép. Suốt hơn một thập kỷ, Sơn Tùng M-TP liên tục bị đặt lên bàn cân với G-Dragon, đặc biệt về phong cách thời trang, hình ảnh và trình diễn; giai đoạn 2014–2017, cộng đồng mạng nhiều lần chỉ ra những điểm tương đồng từ trang phục, tạo hình tới động tác sân khấu giữa anh và trưởng nhóm BIGBANG, biến chủ đề này thành “cuộc khẩu chiến” quen thuộc giữa fandom BIGBANG, G-Dragon và người hâm mộ Sơn Tùng.
Lần này, câu chuyện vượt khỏi phạm vi tranh luận giữa hai fandom khi người lên tiếng là Quách Văn Thơm – một cái tên từ underground Hà Nội, hiện gây chú ý lớn sau chương trình Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai mùa 2. Việc một nghệ sĩ từng gắn với underground, lại là thành viên nhóm nhạc sở hữu chuỗi hit quốc dân nhưng ít được “mặt nhớ tên” như Da LAB, công khai từng phê bình một ngôi sao mainstream như Sơn Tùng khiến nhiều người đọc câu chuyện như một cuộc va chạm ngầm giữa “cựu binh” và “ngôi sao trẻ”. Ở một tầng sâu hơn, đây là cuộc đụng độ giữa hai cách nhìn: một bên đề cao sáng tạo cá nhân thuần túy, một bên xem việc tham chiếu phong cách quốc tế là chiến lược phát triển V-pop.
Cách fandom chia chiến tuyến và câu chuyện về ký ức tập thể
Ngay khi đoạn status cũ lan rộng, người hâm mộ Sơn Tùng phản ứng dữ dội, cho rằng những lời nhận xét của Quách Văn Thơm trong quá khứ gây ảnh hưởng danh dự nam ca sĩ, và không ít SKY tuyên bố “không thể bỏ qua” những phát ngôn đó. Tranh cãi không dừng ở một bài đăng, nhiều khán giả tiếp tục “đào” thêm các trạng thái khác liên quan đến Sơn Tùng, đồng thời lôi cả những ồn ào quá khứ của Da LAB ra bàn, biến một status năm 2015 thành điểm nổ cho loạt câu chuyện cũ cùng viral trở lại.
Ở chiều ngược lại, người hâm mộ Quách Văn Thơm cho rằng việc khui lại một dòng trạng thái 11 năm trước để tấn công nghệ sĩ ở hiện tại là thiếu công bằng, và nhấn mạnh rằng mọi nhận xét phải được đặt đúng bối cảnh thời điểm nó được viết. Một số bài đăng, trong đó có status về Sơn Tùng, sau đó đã không còn hiển thị trên fanpage của Thơm. Điều này càng khiến dư luận chia hai: một bên xem đó là động tác “né bão”, bên kia coi là bước cần thiết để khép lại quá khứ. Thực tế, tranh cãi vẫn tiếp tục diễn ra, và với lượng người hâm mộ đông đảo của cả hai, khó có khả năng câu chuyện lắng xuống nhanh khi mỗi bên đều có người sẵn sàng bảo vệ thần tượng đến cùng.
Quách Văn Thơm: chuẩn bị trước cho bão dư luận và bài học cho nghệ sĩ V-pop
Điều thú vị là trước khi những phát ngôn cũ bị “đào”, Quách Văn Thơm từng chia sẻ rằng anh đã chuẩn bị tâm lý cho những tranh cãi ngoài mong muốn khi nổi tiếng. Anh nói mình luôn dự liệu trước mọi chuyện nhưng hiểu rằng có những thứ nằm ngoài tầm kiểm soát, nên chỉ cố gắng để mọi việc diễn ra trong phạm vi có thể xử lý. Nam nghệ sĩ cũng khẳng định nếu sóng gió ập đến, anh sẽ chọn cách đón nhận và tùy cơ ứng biến, đồng thời “hy vọng khán giả lúc đó sẽ nhẹ tay và bao dung hơn với mình”.
Sự nổi lên ở tuổi 37, khi từ một gương mặt underground thành hiện tượng sau Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai, khiến mọi phát ngôn, hành động của Quách Văn Thơm bị soi kỹ hơn, và câu chuyện lần này là ví dụ điển hình. Trong một môi trường mà Threads có thể biến một dòng trạng thái cũ thành tâm điểm V-pop tranh luận chỉ sau vài giờ, khả năng chuẩn bị và đối diện khủng hoảng dư luận không còn là “kỹ năng thêm thắt” mà là điều kiện sống còn với nghệ sĩ. Cách Thơm im lặng, gỡ bớt nội dung gây tranh cãi thay vì phản pháo ngay lập tức, dẫu không làm mọi người hài lòng, vẫn cho thấy một lựa chọn: ưu tiên hạ nhiệt hơn là tiếp tục đổ thêm dầu vào cuộc chiến fandom.
Di sản nghệ sĩ trong kỷ nguyên “đào lại” và câu hỏi cho V-pop
Từ tranh cãi giữa Quách Văn Thơm và cộng đồng người hâm mộ Sơn Tùng, câu hỏi lớn hơn hiện ra: V-pop sẽ ghi nhớ nghệ sĩ bằng tác phẩm hay bằng những phát ngôn văng vãi trên mạng xã hội? Khi cuộc tranh luận dần chuyển sang việc phân định đúng – sai trong nhận định cũ của Thơm về Sơn Tùng, kéo theo loạt ồn ào quá khứ cùng trở lại, điều bị đe dọa không chỉ là hình ảnh hiện tại, mà là cả cách công chúng viết lại lịch sử một giai đoạn V-pop.
Nếu một dòng trạng thái 11 năm trước có thể làm lu mờ hàng loạt ca khúc, thành tựu, và nỗ lực sáng tạo của cả hai nghệ sĩ, đó là dấu hiệu cho thấy V-pop chưa học được cách phân tách con người – phát ngôn – tác phẩm. Câu chuyện này nên trở thành lời nhắc: nghệ sĩ cần ý thức rằng “Sơn Tùng M-TP phát ngôn” hay comment của bất kỳ ai đều có thể trở thành một phần di sản số; còn khán giả, nếu muốn “sáng tạo âm nhạc Việt” đi xa, thì không thể mãi dùng những mảnh ghép quá khứ để hủy bỏ toàn bộ hành trình của một người. Di sản nghệ sĩ, suy cho cùng, phải được quyết định bởi âm nhạc nhiều hơn bởi status.
