Khi bác sĩ ung thư Việt Nam trở thành người gieo hy vọng
Các bác sĩ ung thư Việt Nam là những thầy thuốc chuyên điều trị bệnh ung thư, kết hợp kiến thức y học hiện đại với sự thấu hiểu con người để đồng hành cùng người bệnh trên hành trình chữa bệnh ung thư nhiều gian nan nhưng vẫn tràn đầy hy vọng sống. Họ không chỉ kê đơn, đọc kết quả cận lâm sàng mà còn lắng nghe nỗi sợ, tháo gỡ hoang mang và tạo niềm tin cho bệnh nhân lẫn gia đình. Từ phòng khám, phòng hóa trị cho đến những buổi tư vấn điều trị ung thư miễn phí, hình ảnh họ lặp đi lặp lại một thông điệp quan trọng: ung thư không chỉ là cuộc chiến với khối u, mà còn là cuộc chiến với sự cô đơn và tuyệt vọng. Bởi vậy, thái độ của bác sĩ có thể quyết định cách người bệnh bước tiếp.
Điểm chung nổi bật của những bác sĩ chăm sóc bệnh nhân ung bướu tận tâm là họ dám chọn con đường khó và dài. Ung bướu là chuyên ngành đòi hỏi kiến thức liên tục cập nhật, ca bệnh phức tạp, thời gian điều trị kéo dài. Thế nhưng, chính tính chất đường dài ấy lại làm nổi bật phẩm chất kiên trì và lòng nhân ái. Hai câu chuyện của TS.BS Nguyễn Quang Hùng và TS.BS Phạm Nguyên Quý cho thấy, khi người bác sĩ đặt bệnh nhân làm trung tâm, chuyên môn y khoa sẽ trở thành cây cầu dẫn người bệnh từ hoang mang sang hy vọng, từ thông tin sai lệch sang lựa chọn sáng suốt hơn cho chính cuộc đời mình.
TS.BS Nguyễn Quang Hùng: Hơn 20 năm gìn giữ lời thề với người bệnh ung thư
TS.BS Nguyễn Quang Hùng là hình ảnh tiêu biểu của một bác sĩ ung thư Việt Nam chọn gắn bó trọn sự nghiệp với bệnh nhân ung bướu. Sau khi tốt nghiệp Bác sĩ đa khoa tại Đại học Y Hà Nội, ông theo chuyên ngành Ung thư, hoàn thành chương trình Bác sĩ nội trú tại Bệnh viện K năm 2006 và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ năm 2013. Không dừng lại ở tấm bằng, ông dành 20 năm công tác tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai và giữ chức vụ Phó Giám đốc Trung tâm. Đây không đơn thuần là một lộ trình nghề nghiệp ấn tượng, mà là minh chứng cho một cam kết: đặt cuộc đời người bệnh ở trung tâm mọi quyết định chuyên môn.
Điều khiến nhiều người bệnh nhớ đến ông không phải những danh hiệu, mà là cách ông sống trọn vẹn với tinh thần “Lương y như từ mẫu” thông qua việc lắng nghe và thấu hiểu những lo lắng, mất mát của họ. Câu nói “Phía sau một ca bệnh là một hoàn cảnh riêng biệt, một gia đình cần được lắng nghe, chia sẻ, định hướng phác đồ đúng đắn để trao thêm hy vọng sống” không chỉ là quan điểm nghề nghiệp mà còn là phương châm ông kiên trì theo đuổi. Trong chăm sóc bệnh nhân ung bướu, ông coi mỗi phác đồ điều trị là một thỏa thuận dài hạn giữa bác sĩ và người bệnh, nơi sự tin tưởng lẫn nhau quan trọng không kém hiệu quả của thuốc men.
Một điểm đáng chú ý là cách ông chủ động bước ra khỏi “vùng an toàn” chuyên môn trong nước để tiếp cận các tiến bộ điều trị ung thư trên thế giới. Ông từng tham gia các chương trình đào tạo xạ phẫu dao gamma quay tại Hungary, xạ trị gia tốc tại Lübeck (Đức) và y học hạt nhân tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc), đồng thời tham dự nhiều hội nghị chuyên ngành lớn như ASCO, ESMO. Việc liên tục cập nhật giúp ông đưa những xu hướng điều trị mới về gần hơn với người bệnh Việt Nam, rút ngắn khoảng cách giữa y học quốc tế và thực hành tại các cơ sở trong nước. Đây là sự đầu tư lặng thầm nhưng mang lại lợi ích rõ rệt cho chất lượng hành trình chữa bệnh ung thư của nhiều bệnh nhân.
Người thầy của bệnh nhân và của cả bác sĩ trẻ
Điểm đặc biệt ở TS.BS Nguyễn Quang Hùng là ông không chỉ là bác sĩ điều trị, mà còn là người thầy của nhiều thế hệ bác sĩ ung thư Việt Nam. Bên cạnh công tác khám chữa bệnh, ông là giảng viên thỉnh giảng tại nhiều trường y như Đại học Y Hà Nội, Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia, Học viện Quân y, Đại học Y Dược Hải Phòng và Đại học Phenikaa, trực tiếp hướng dẫn sinh viên, học viên cao học và bác sĩ nội trú trong học tập, nghiên cứu. Ông nhấn mạnh rằng người bác sĩ trẻ cần được nuôi dưỡng tinh thần tôn trọng người bệnh, trung thực với chuyên môn và không ngừng học hỏi. Những giá trị này không được đo bằng bài kiểm tra, nhưng lại quyết định cách họ hành nghề suốt đời.
Ở vai trò nhà nghiên cứu, ông đã công bố hơn 30 bài báo và công trình khoa học, đồng thời thường xuyên tổ chức các buổi trao đổi chuyên môn nhằm nâng cao trình độ y bác sĩ. Theo ông, “y học chỉ thực sự tiến về phía trước khi tri thức được tiếp tục học hỏi, chia sẻ và phát triển”. Quan điểm đó lý giải vì sao ông lựa chọn bước chuyển mới tại Bệnh viện Đại học Phenikaa: từ đầu tháng 5/2025, ông đảm nhiệm vị trí Giám đốc Trung tâm Ung bướu và Chủ nhiệm bộ môn Ung thư của Trường Đại học Y Dược Phenikaa. Tại đây, ông cùng đội ngũ đặt mục tiêu xây dựng Trung tâm Ung bướu theo mô hình chuyên sâu, đa chuyên khoa và lấy người bệnh làm trung tâm, biến nơi này thành điểm tựa mới cho những bệnh nhân cần hành trình chữa bệnh ung thư bài bản và nhân văn.
Ý nghĩa của câu chuyện không dừng ở con số chức danh hay cơ sở ông tham gia. Khi một bác sĩ vừa chăm sóc bệnh nhân ung bướu tại tuyến điều trị, vừa tham gia đào tạo và nghiên cứu, họ đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa: mỗi bác sĩ trẻ đi qua lớp học của ông lại mang theo một phần tinh thần “lấy người bệnh làm gốc” ra thực hành. Người bệnh, vì vậy, nhận được lợi ích kép: một là được điều trị trực tiếp bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm; hai là được chăm sóc bởi thế hệ kế cận đã được truyền cảm hứng về đạo đức và trách nhiệm. Việc ông và đồng nghiệp tại PhenikaaMec tiếp tục mở rộng hoạt động thăm khám càng củng cố thông điệp: hệ thống y tế chỉ mạnh khi bác sĩ giỏi chuyên môn và giàu lòng nhân ái cùng đứng bên người bệnh.
TS.BS Phạm Nguyên Quý: Tư vấn điều trị ung thư miễn phí cho hàng ngàn người
Nếu TS.BS Nguyễn Quang Hùng tiêu biểu cho tuyến điều trị trong nước, thì TS.BS Phạm Nguyên Quý là hình ảnh người bác sĩ ung thư Việt Nam đang gieo hy vọng cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Ông là Trưởng khoa Ung thư Nội khoa, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren tại Kyoto, Nhật Bản và nhiều năm qua đã tư vấn online miễn phí cho các bệnh nhân ung thư. Không dừng ở các buổi giải đáp đơn lẻ, ông còn đồng sáng lập, điều hành dự án Y học cộng đồng với mục tiêu tư vấn điều trị ung thư miễn phí cho hàng ngàn người ở Việt Nam và Nhật Bản. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: tri thức y khoa không chỉ nằm trong bệnh viện, mà cần được chia sẻ rộng rãi để người bệnh bớt đơn độc trong quyết định điều trị.
Hành trình trở thành bác sĩ tại Nhật của ông không hề thuận lợi. Sinh ra ở Huế, từng là học sinh Trường Quốc học Huế, ông được tuyển thẳng vào Trường Đại học Y Dược TP.HCM năm 2000, rồi nhận học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT) khi đang học năm thứ hai. Một năm học tiếng Nhật, sáu năm học y khoa với các kỳ thi hoàn toàn bằng tiếng Nhật, tiếp đó là kỳ thi bác sĩ quốc gia và bốn năm nghiên cứu sinh tiến sĩ theo học bổng MEXT khác – đó là chuỗi thử thách có thể khiến nhiều người bỏ cuộc. Thậm chí, đề tài nghiên cứu của ông từng rơi vào bế tắc hơn một năm, khiến ông nghĩ đến việc dừng lại, nhưng nhờ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, ông kiên trì hoàn thành và nhận bằng tiến sĩ y học đúng hạn. Chính trải nghiệm vượt khó này giúp ông hiểu sâu hơn cảm giác bấp bênh của bệnh nhân.
Trong các buổi tư vấn, ông không chỉ giải thích phác đồ mà còn dạy người bệnh cách trở thành đối tác tích cực của bác sĩ. Ông nhắc người Việt ở Nhật nên chuẩn bị bệnh sử chi tiết trước khi đi khám, ghi rõ triệu chứng theo thời gian, thuốc đã dùng và đừng ngại đặt câu hỏi khi chưa hiểu. Theo ông, trở ngại lớn nhất không còn là ngôn ngữ vì công cụ dịch đã khá chính xác, mà là nhận thức: nhiều người vẫn xem bác sĩ là người “giải quyết hết mọi vấn đề trong một lần khám ngắn ngủi” thay vì người đồng hành lâu dài. Khi bệnh nhân và bác sĩ cùng kiên nhẫn, chia sẻ thông tin đầy đủ và cùng theo đuổi một kế hoạch điều trị, kết quả thường tốt hơn nhiều. Đây là cách ông biến chăm sóc bệnh nhân ung bướu từ mô hình “bác sĩ nói – bệnh nhân nghe” sang mối quan hệ hợp tác.
Đồng hành cùng bệnh nhân trước bão thông tin sai lệch
Trong nhiều năm đồng hành với bệnh nhân ung thư, TS.BS Phạm Nguyên Quý nhận ra rằng khó khăn lớn nhất của người bệnh và gia đình không chỉ là khối u mà còn là nỗi sợ, hoang mang và thông tin sai lệch. Ông từng gặp không ít bệnh nhân tại Việt Nam từ chối điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để chạy theo những cách chưa được kiểm chứng như uống nước kiềm, ăn giun đất hoặc các liệu pháp trên mạng xã hội. Hệ quả là nhiều người mất cơ hội điều trị hiệu quả và qua đời đáng tiếc vì tin quảng cáo thiếu căn cứ khoa học. Thay vì chỉ trích, ông phân tích bối cảnh kinh tế – xã hội, nhân sinh quan của từng người bệnh để hiểu vì sao họ né tránh y học hiện đại rồi từ đó giúp họ lựa chọn sáng suốt hơn.
Ông tham gia nhiều chương trình như “Nghìn lẻ một đêm Ca (K)”, “Thông thái về ung thư” và các hoạt động của Tổ chức Y học cộng đồng nhằm lan tỏa kiến thức y khoa đáng tin cậy. Ông nhấn mạnh: người bệnh cần được trao kiến thức đúng để có thể tự quyết định phù hợp với chính mình. Điều thú vị là mạng lưới quanh ông không chỉ có bác sĩ và sinh viên y khoa mà còn có những bệnh nhân từng chiến thắng ung thư, trở thành người truyền cảm hứng giúp bệnh nhân mới vững tâm trong hành trình điều trị. Đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn cần hóa trị, ông và các đồng nghiệp Nhật–Việt chia sẻ kinh nghiệm làm việc nhóm đa ngành để người bệnh an toàn và thoải mái nhất. Hơn một thập kỷ hành nghề khiến ông tin rằng kỹ năng quan trọng nhất của bác sĩ không chỉ là kiến thức, mà còn là khả năng giao tiếp và thấu hiểu.
Từ góc nhìn người viết, cách ông lựa chọn tư vấn điều trị ung thư miễn phí không chỉ là sự hy sinh thời gian cá nhân, mà là tuyên bố về trách nhiệm xã hội của các bác sĩ ung thư Việt Nam. Khi tri thức được lan truyền miễn phí đến đúng người, đúng lúc, nó có thể cứu bệnh nhân khỏi một quyết định sai lầm khó đảo ngược. Hành trình chữa bệnh ung thư vì thế không chỉ diễn ra trong phòng khám hay bệnh viện, mà còn trên những buổi tư vấn trực tuyến, những bài viết phổ biến kiến thức, những buổi giao lưu cộng đồng. Nếu hệ thống y tế muốn giảm tác hại của tin giả và liệu pháp “truyền miệng”, việc ủng hộ và nhân rộng các mô hình như dự án Y học cộng đồng của ông là bước đi không thể trì hoãn.
Kết luận: Chuyên môn giỏi cần được đi cùng lòng nhân ái
Hai câu chuyện của TS.BS Nguyễn Quang Hùng và TS.BS Phạm Nguyên Quý cho thấy một điều rõ ràng: bác sĩ ung thư Việt Nam không chỉ ứng dụng kỹ thuật mới mà còn đang tái định nghĩa cách chăm sóc bệnh nhân ung bướu. Một người âm thầm hơn 20 năm đứng ở tuyến điều trị, đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ, xây dựng trung tâm ung bướu lấy người bệnh làm trung tâm. Người kia kết nối cả Việt Nam và Nhật Bản bằng các buổi tư vấn điều trị ung thư miễn phí, giúp hàng ngàn bệnh nhân có thêm thông tin chính xác để quyết định. Cả hai gặp nhau ở điểm chung: coi bệnh nhân là đối tác, tôn trọng bối cảnh sống, và luôn tìm cách gieo thêm hy vọng.
Từ góc độ xã hội, hành trình của họ gửi đi một thông điệp thẳng thắn: nếu chỉ dựa vào thuốc tốt và máy móc hiện đại, chúng ta sẽ luôn thiếu một phần quan trọng trong chăm sóc ung thư – đó là niềm tin. Khi bác sĩ chủ động lắng nghe, chia sẻ, giảng giải phác đồ bằng ngôn ngữ dễ hiểu, khi các hoạt động tư vấn miễn phí giúp người bệnh phân biệt giữa khoa học và lời đồn, hành trình chữa bệnh ung thư trở nên bớt ám ảnh và nhiều hy vọng hơn. Để tương lai người bệnh sáng hơn, chúng ta cần tiếp tục ủng hộ, bảo vệ và nhân rộng hình ảnh những bác sĩ kết hợp vững vàng chuyên môn với lòng nhân ái. Đó không chỉ là câu chuyện đẹp của ngành y, mà còn là nền tảng cho một xã hội biết trân trọng sức khỏe và sự thật.
