Bắt đầu từ nhu cầu, không phải hàng sẵn có
Xuất khẩu sang Anh là quá trình xác định người mua, thử nghiệm sản phẩm và xây dựng kênh phân phối phù hợp trước khi đưa hàng ra thị trường, chứ không phải gửi hàng đi rồi mới tìm nơi tiêu thụ. Đây là khác biệt giữa một kế hoạch xuất khẩu có cơ sở và một chuyến hàng đầy rủi ro. Thị trường Anh có sức mua cao, nhưng quy mô nhập khẩu lớn không đồng nghĩa mọi sản phẩm đều tự tìm được khách hàng. Trong nửa đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh tăng 16,34% so với cùng kỳ; dù vậy, hàng Việt vẫn chiếm phần khiêm tốn trong tổng nhập khẩu của nước này. Cơ hội tăng trưởng vì thế là có thật, nhưng doanh nghiệp cần chọn phân khúc và người mua trước, thay vì mặc định rằng sản phẩm bán tốt trong nước sẽ được đón nhận ở Anh.
Đại diện BritCham khuyến nghị doanh nghiệp hiểu nhu cầu người mua, thử nghiệm sản phẩm và tìm mạng lưới phân phối phù hợp trước khi mở rộng. Với thực phẩm mang hương vị Việt, cộng đồng người Việt có thể là điểm khởi đầu để kiểm tra nhu cầu; sau đó mới nên điều chỉnh công thức và cách giới thiệu để tiếp cận khách hàng bản địa. Cách đi từng bước giúp doanh nghiệp nhận phản hồi sớm, thay vì đặt cược vào một lô hàng lớn chưa được kiểm chứng.
Chất lượng phải đi cùng nguồn gốc và sự bền vững
Người mua Anh không chỉ nhìn vào công dụng trước mắt. Họ đánh giá chất lượng qua độ bền, sự minh bạch về vật liệu, khả năng truy xuất nguồn gốc và bao bì bền vững; các yêu cầu nhập khẩu còn bao gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm và trách nhiệm môi trường – xã hội. Vì thế, câu chuyện sản phẩm không thể chỉ dựa vào việc hàng được sản xuất tại Việt Nam. Doanh nghiệp cần chứng minh điều mình tuyên bố bằng hồ sơ và quy trình có thể kiểm tra.
Thói quen mua sắm cũng phân hóa theo nhóm tuổi và kênh: người trẻ và nhóm thu nhập thấp hơn có xu hướng tìm đến kênh trực tuyến, trong khi cửa hàng vật lý vẫn quan trọng với người lớn tuổi. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến cách hàng Việt xuất khẩu được giới thiệu và phân phối. Một thương hiệu nhắm đến người mua trẻ có thể cần đầu tư nội dung số rõ ràng về nguồn gốc và tác động môi trường; sản phẩm hướng đến khách lớn tuổi lại cần hiện diện ở kênh bán phù hợp. Chọn đúng sản phẩm mà không chọn đúng cách tiếp cận vẫn có thể khiến hàng khó đến tay người mua.
Tận dụng CPTPP, nhưng đừng nhầm ưu đãi với đầu ra
UKVFTA và việc Anh gia nhập CPTPP vào tháng 12/2024 mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường và hưởng ưu đãi thương mại cho doanh nghiệp Việt Nam. Với một số mặt hàng như dệt may, mức thuế ưu đãi có thể phụ thuộc vào việc đáp ứng quy tắc xuất xứ; thiếu chứng từ phù hợp có thể khiến lợi thế thuế quan không áp dụng. Doanh nghiệp vì vậy cần kiểm tra nguồn nguyên liệu, hồ sơ xuất xứ và yêu cầu cụ thể của nhà nhập khẩu từ sớm. Ưu đãi thuế giúp hàng hóa cạnh tranh hơn, nhưng không thay thế được chất lượng, tiêu chuẩn hay nhu cầu thực tế.
Lộ trình hợp lý là chọn phân khúc và sản phẩm phù hợp, chuẩn hóa hồ sơ, tìm đối tác, thử nghiệm rồi điều chỉnh trước khi tăng quy mô. Khi mô hình đã được kiểm chứng, doanh nghiệp mới nên mở rộng độ phủ, danh mục sản phẩm và hoạt động tiếp thị. Đó là cách biến CPTPP và các hiệp định thương mại thành lợi thế kinh doanh thay vì chỉ là thông tin về thuế. Kết luận rất rõ: cơ hội xuất khẩu sang Anh không bắt đầu ở cảng hay trong bộ hồ sơ ưu đãi, mà bắt đầu từ việc hiểu người mua và thiết kế sản phẩm họ thực sự muốn chọn.
