Thiệp mời cưới có thể là mồi nhử
Thiệp cưới điện tử giả mạo là lời mời trực tuyến kèm đường link độc hại, được gửi qua mạng xã hội để dụ người nhận tiết lộ thông tin, cài ứng dụng nguy hiểm hoặc trao quyền kiểm soát tài khoản cho kẻ lừa đảo. Thủ đoạn này lợi dụng thói quen chia sẻ thiệp online và lòng tin giữa người thân, bạn bè, vì vậy một tin nhắn mang tên người quen không đủ để chứng minh đường link an toàn.
Kẻ gian có thể lập tài khoản giả hoặc chiếm sẵn Facebook, Zalo của người khác rồi nhắn những câu như “Thiệp cưới của mình nhé!” hay “Bấm vào đây để xem thiệp cưới”. Đây là lý do lừa đảo qua Zalo hay Facebook dễ qua mắt người nhận: tài khoản gửi tin có thể đúng là tài khoản quen thuộc, nhưng đã nằm trong tay kẻ xấu.
Đừng đánh giá độ an toàn bằng tên và ảnh đại diện. Khi lời mời đi kèm link lạ Facebook, cách xử lý đúng là dừng lại, thay vì để sự tò mò hoặc ngại bỏ lỡ buổi vui thúc đẩy mình nhấn vào.
Dấu hiệu link độc hại cần nhận ra
Trang giả có thể bắt chước giao diện thiệp cưới điện tử rồi yêu cầu đăng nhập lại Facebook, nhập số điện thoại, mật khẩu hoặc mã OTP. Những dữ liệu ấy có thể giúp đối tượng chiếm quyền tài khoản, tiếp tục mạo danh chủ tài khoản để nhắn tin lừa người thân và bạn bè. Một yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật chỉ để xem thiệp là dấu hiệu đủ rõ để đóng trang.
Hãy cảnh giác nếu tên miền lạ hoặc có ký tự bất thường; tin nhắn xưng hô khác mọi khi, gửi hàng loạt hay liên tục thúc giục xác nhận tham dự. Người gửi né tránh cuộc gọi hoặc không thể xác minh lời mời cũng là lý do để dừng thao tác.
Rủi ro không chỉ nằm ở trang đăng nhập giả. Một số link dụ tải ứng dụng ngoài kho chính thống, sau đó xin quyền đọc tin nhắn, danh bạ hoặc quyền trợ năng. Những quyền này có thể bị lợi dụng để theo dõi thao tác, lấy mã OTP và tiếp cận thông tin phục vụ giao dịch ngân hàng. Không cài ứng dụng để xem thiệp nếu nguồn không rõ.
Xác minh trước, nhấn link sau
Nguyên tắc an toàn rất đơn giản: không nhấn link đáng ngờ và xác minh lời mời qua một kênh độc lập. Hãy gọi vào số điện thoại đã lưu hoặc liên hệ người gửi bằng kênh đáng tin cậy khác, thay vì trả lời ngay trong cuộc trò chuyện có chứa đường link. Nếu chưa xác nhận được, hãy coi lời mời là chưa đáng tin.
- Không nhập mật khẩu, mã OTP, số điện thoại hay thông tin ngân hàng vào trang mở từ link thiệp.
- Không tải ứng dụng từ tệp gửi kèm hoặc nguồn ngoài kho chính thống; không cấp quyền trợ năng hay quyền nhạy cảm cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Bật xác thực hai yếu tố, dùng mật khẩu mạnh và kiểm tra các phiên đăng nhập để sớm phát hiện truy cập bất thường.
- Không chuyển tiền, cung cấp thông tin bảo mật hoặc cấp quyền truy cập khi chưa xác minh người gửi.
Các cơ quan công an cảnh báo hành vi tạo website giả mạo, phát tán mã độc để xâm nhập trái phép thiết bị, tài khoản và chiếm đoạt tài sản có thể bị xử lý hình sự theo Điều 289 và Điều 290 Bộ luật Hình sự; mức phạt cao nhất được nêu là 20 năm tù, tùy tính chất, mức độ và hậu quả. Với người nhận tin, lựa chọn thiết thực nhất vẫn là không làm theo yêu cầu trên trang đáng ngờ.
Lỡ mở link: xử lý ngay, đừng chờ dấu hiệu mất tài khoản
Nếu đã mở link nhưng chưa nhập thông tin hay cài ứng dụng, hãy đóng trang, không tiếp tục thao tác và kiểm tra hoạt động đăng nhập tài khoản. Nếu đã cung cấp mật khẩu, dùng một thiết bị an toàn khác để đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi các phiên lạ và bật xác thực hai yếu tố.
Nếu nghi đã cài ứng dụng độc hại, ngừng dùng thiết bị đó cho giao dịch tài chính và nhờ hỗ trợ kỹ thuật đáng tin cậy kiểm tra. Khi có dấu hiệu lộ thông tin ngân hàng hoặc giao dịch bất thường, liên hệ ngân hàng ngay để yêu cầu khóa tài khoản, thẻ hoặc ngăn giao dịch trái phép.
Lưu tin nhắn, đường link, ảnh chụp màn hình và chứng từ giao dịch; trình báo cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn. Kết luận cần nhớ: lời mời cưới có thể chân thành, nhưng link đi kèm vẫn phải được xác minh. Một cuộc gọi độc lập đáng giá hơn một lần nhấn có thể dẫn đến chiếm quyền tài khoản.
