Vì sao viêm da cơ địa bùng phát dữ dội hơn vào mùa hè?
Viêm da cơ địa mùa hè là tình trạng bệnh chàm mạn tính dễ bùng phát hơn khi thời tiết nắng nóng, độ ẩm cao, mồ hôi, ánh nắng, clo trong hồ bơi và các chất gây dị ứng trong không khí làm kích ứng làn da vốn rất nhạy cảm, khiến các triệu chứng đỏ, ngứa, khô, rát xuất hiện dày đặc và khó chịu hơn bình thường.
Nếu bạn mắc viêm da cơ địa mà vẫn xem mùa hè là “mùa đi biển, đi bơi vô tư” thì gần như chắc chắn sẽ phải trả giá bằng những đợt bùng phát ngứa ngáy mất ngủ. Thời điểm này, nhiệt độ tăng và độ ẩm cao không hề thân thiện với da, dù với người khỏe mạnh hay da nhạy cảm mùa hè. Thời tiết nắng nóng với tia UV mạnh còn làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và tăng tiết mồ hôi, bã nhờn, kéo theo nguy cơ nhiều bệnh lý da cùng lúc, từ rôm sảy, mụn đến viêm da cơ địa bùng phát. Vấn đề không nằm ở bản thân mùa hè, mà ở việc bạn có điều chỉnh thói quen chăm sóc da mùa nóng kịp thời hay không.
Giữ da mát và khô thoáng: nền tảng số 1 để tránh kích ứng
Điều đầu tiên cần chấp nhận là: với người bị viêm da cơ địa mùa hè, mồ hôi là “kẻ thù” không kém gì bụi bẩn hay mỹ phẩm kém chất lượng. Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến bệnh bùng phát là mồ hôi khô lại trên da, để lại các khoáng chất như natri, kẽm, đồng gây kích ứng vùng da vốn đã rất nhạy cảm. Vì vậy, chiến lược khôn ngoan không phải là chịu nóng giỏi hơn, mà là để cơ thể… bớt nóng đi.
Hãy hạn chế ở ngoài trời khi nắng gắt, ưu tiên không gian râm mát hoặc trong nhà. Quần áo nên rộng rãi, chất liệu cotton thoáng khí để giảm cọ xát và giữ da khô ráo. Khi vận động, đừng cố “chịu ướt”: tắm lại bằng nước mát và thay đồ khô càng sớm càng tốt để loại bỏ mồ hôi và bụi bẩn. Uống đủ nước không chỉ để bớt khát mà giúp cơ thể điều hòa nhiệt độ tốt hơn, gián tiếp giảm lượng mồ hôi phải tiết ra. Nếu không thay đổi lối sống, mọi sản phẩm bôi ngoài chỉ là giải pháp chữa cháy tạm thời.
Làm sạch và dưỡng ẩm đúng cách: xây lại “tường thành” bảo vệ da
Không ít người lầm tưởng viêm da cơ địa mùa hè là do da “bẩn”, nên tắm và rửa mặt thật nhiều lần, dùng sữa tắm, sữa rửa mặt mạnh để “sạch bong”. Kết quả là hàng rào bảo vệ da đã yếu lại càng tổn thương, khô rát và ngứa hơn. Theo các bác sĩ da liễu, thời tiết mùa hè làm cơ thể tăng tiết mồ hôi và bã nhờn, dễ gây bít tắc lỗ chân lông và kéo theo nhiều bệnh da khác, vì vậy làm sạch đúng cách mới là chìa khóa phòng ngừa bệnh da.
Bạn nên chọn sữa rửa mặt dịu nhẹ, không hương liệu, phù hợp loại da và thời tiết, chỉ nhằm lấy đi bụi bẩn và dầu thừa chứ không “lột sạch” độ ẩm tự nhiên. Sữa tắm cũng cần công thức nhẹ, không màu, không mùi. Thời gian tắm lý tưởng là khoảng 5–10 phút với nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng dễ làm khô da. Ngay sau khi tắm, trong vòng một phút, hãy thoa kem dưỡng ẩm chứa ceramide để khóa lại độ ẩm và hỗ trợ phục hồi hàng rào da. Vào mùa nóng, nên ưu tiên kết cấu gel hoặc dạng lỏng để dễ thẩm thấu, giảm nguy cơ bít tắc lỗ chân lông.
Bảo vệ da khỏi ánh nắng, clo, muối và dị nguyên trong không khí
Nếu coi dưỡng ẩm là bước xây tường thì chống nắng và tránh dị nguyên chính là dựng hàng rào phía ngoài. Nhiệt độ cao, tia UV mạnh không chỉ làm suy yếu hàng rào bảo vệ da mà còn làm nhiều bệnh lý da mùa hè bùng lên, trong đó có viêm da cơ địa. Vậy nhưng, nhiều người viêm da lại sợ kem chống nắng vì từng bị kích ứng, rồi chọn cách “phó mặc” làn da cho ánh nắng mùa hè – đó là lựa chọn thiếu khôn ngoan.
Các bác sĩ khuyến cáo người bị viêm da nên ưu tiên kem chống nắng vật lý chứa zinc oxide hoặc titanium dioxide, vì chúng ít gây kích ứng hơn kem chống nắng hóa học. Khi đi bơi ở hồ hay biển, bạn cần tắm lại ngay sau khi lên bờ để loại bỏ clo và muối vẫn bám trên da, rồi thoa lại kem dưỡng ẩm để hạn chế mất nước. Với những ai sống trong khu vực nhiều phấn hoa, bụi mịn, việc dùng máy lọc không khí với màng lọc HEPA có thể giúp giảm lượng dị nguyên trong không khí, qua đó hạn chế nguy cơ da nhạy cảm mùa hè bùng phát triệu chứng.
Xây thói quen chăm sóc da mùa nóng và khi nào cần gặp bác sĩ
Điều đáng mừng là không phải đợi đến lúc bùng phát nặng bạn mới làm được điều gì. Theo các chuyên gia da liễu, chỉ cần điều chỉnh một số thói quen chăm sóc da hằng ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tái phát viêm da cơ địa mùa hè. Cốt lõi là: giữ da mát và khô thoáng, làm sạch nhẹ nhàng, dưỡng ẩm đầy đủ, che chắn hợp lý khi ra nắng, tránh tối đa những thứ từng gây dị ứng cho bạn. Những thói quen này đồng thời giúp phòng ngừa nhiều bệnh lý da mùa hè khác, từ viêm nang lông đến rôm sảy, mụn trứng cá.
Tuy nhiên, chăm sóc tại nhà không thay thế được điều trị y khoa. Nếu bạn ngứa dai dẳng, da rướm dịch, nứt nẻ, mất ngủ vì ngứa hoặc tổn thương lan rộng, hãy đi khám chuyên khoa da liễu thay vì tự ý bôi thuốc. Khi bệnh tái phát thường xuyên hoặc triệu chứng nặng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương án như thuốc bôi, quang trị liệu, thuốc sinh học hoặc điều trị chuyên sâu khác. Mặc dù mùa hè làm tăng nguy cơ bùng phát, việc chăm sóc da đúng cách và điều trị theo hướng dẫn giúp bạn vẫn có thể tận hưởng mùa nóng với làn da khỏe mạnh hơn, ít ngứa ngáy, ít ám ảnh bởi viêm da hơn.
