Bằng chứng khoa học cần đi cùng lựa chọn phù hợp
Dinh dưỡng trẻ em là việc lựa chọn thực phẩm và cách nuôi dưỡng đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ theo từng giai đoạn, dựa trên thông tin đáng tin cậy và hoàn cảnh riêng của mỗi em. Khi lời khuyên về chăm sóc trẻ nhỏ xuất hiện dày đặc, phụ huynh cần kiến thức dinh dưỡng có căn cứ hơn là thêm nhiều thông tin chưa được kiểm chứng. Đó là trọng tâm của diễn đàn “Dinh dưỡng được chứng minh – Vững tin ba mẹ chọn”, do Abbott phối hợp với Hội Nhi khoa Việt Nam và Trung tâm Đào tạo Nhân lực Y tế theo Nhu cầu Xã hội thuộc Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức tại TP.HCM ngày 1/11. Các chuyên gia chia sẻ cập nhật khoa học theo cách gần gũi, hướng đến việc giúp cha mẹ tự tin hơn khi lựa chọn chăm sóc dinh dưỡng cho con. Giá trị của diễn đàn nằm ở cách đặt bằng chứng vào bối cảnh quyết định hằng ngày, thay vì xem thông tin dinh dưỡng như một danh sách lời khuyên áp dụng giống nhau cho mọi trẻ.
Hệ vi sinh đường ruột là một phần của bức tranh phát triển
Một nội dung được thảo luận là hệ vi sinh đường ruột và mối liên hệ giữa ruột, não bộ và miễn dịch. PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 1, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhi khoa TP.HCM, nhấn mạnh rằng dinh dưỡng ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của hệ vi sinh; mối liên hệ với phát triển thần kinh qua trục ruột – não vẫn đang được nghiên cứu. Vì vậy, cha mẹ nên coi đây là lĩnh vực cần theo dõi bằng chứng cập nhật, không phải lời hứa chắc chắn về kết quả phát triển. ThS. BSNT. Trần Anh Đức, Phó Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, cũng nêu vai trò của sự liên kết ruột – não – miễn dịch trong việc xây dựng nền tảng phát triển toàn diện. Với trẻ sinh mổ, chuyên gia lưu ý cần quan tâm đặc biệt đến hệ vi sinh đường ruột trong giai đoạn đầu đời.
Tư vấn chuyên môn giúp cân nhắc lợi ích và giới hạn
Điểm đáng lưu ý không chỉ là những nghiên cứu được giới thiệu, mà còn là lời nhắc về cách đọc chúng. PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng cho rằng phụ huynh cần được thông tin đầy đủ về lợi ích, giới hạn của bằng chứng khoa học và mức độ phù hợp với nhu cầu riêng của trẻ trước khi quyết định cách chăm sóc, nuôi dưỡng. Tư vấn dinh dưỡng từ người có chuyên môn giúp cha mẹ đặt câu hỏi đúng và cân nhắc thông tin trong bối cảnh sức khỏe, độ tuổi và giai đoạn phát triển của con; thông tin tại một diễn đàn không thể thay thế đánh giá riêng cho từng trẻ. Đây là điểm phân biệt giữa tiếp nhận một thông điệp quảng bá với việc hiểu bằng chứng. Chuyên gia cũng đề cập nghiên cứu về công thức bổ sung 5 loại HMO hàm lượng cao, ở mức 2,5 g/L, gồm 2′-FL, 3-FL, LNT, 3′-SL và 6′-SL. Nêu rõ thành phần và phạm vi bằng chứng giúp phụ huynh có cơ sở trao đổi, nhưng lựa chọn vẫn cần xét đến nhu cầu cá nhân.
Từ kiến thức đến quyết định chăm sóc hằng ngày
Diễn đàn cho thấy việc phổ biến khoa học có ích nhất khi giúp cha mẹ phân biệt điều đã được nghiên cứu với điều còn cần tìm hiểu, rồi trao đổi với chuyên gia về hoàn cảnh cụ thể của con. PGS.TS.BS. Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Nhân lực Y tế theo Nhu cầu Xã hội, Đại học Y Dược TP.HCM, Trưởng khoa Nội tổng quát 2, Bệnh viện Nhi Đồng 1, nhấn mạnh rằng tìm hiểu bằng chứng phía sau các công thức dinh dưỡng có thể giúp cha mẹ tự tin hơn trong lựa chọn. Điều đó không có nghĩa một công thức phù hợp với mọi trẻ, hay kiến thức từ nghiên cứu có thể thay cho tư vấn cá nhân. Với phụ huynh, cách tiếp cận hữu ích là hỏi rõ lợi ích, giới hạn và mức độ phù hợp, nhất là khi trẻ có nhu cầu đặc thù. Kết luận từ sự kiện đáng giữ lại rất rõ: kiến thức dinh dưỡng đáng tin cậy là điểm khởi đầu; quyết định chăm sóc tốt cần thêm tư vấn chuyên môn và sự phù hợp với từng trẻ.
