Lời hứa hoàn tiền BHYT là mồi nhử
Lừa đảo BHYT là thủ đoạn kẻ gian mạo danh cán bộ bảo hiểm hoặc công an, hứa cấp thẻ hay hoàn tiền để dụ người dân cung cấp thông tin, bấm liên kết độc hại hoặc cài mã độc. Đây không phải một cuộc gọi xác minh hành chính vô hại: mục tiêu có thể là chiếm quyền thiết bị và rút tiền mà nạn nhân không hay biết. Các đối tượng lợi dụng chính sách hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho người dân tại những xã, phường được công nhận là An toàn khu cách mạng. Chúng báo người nhận tin được cấp thẻ hoặc hoàn trả khoản đã đóng, rồi viện cớ hồ sơ định danh điện tử bị lỗi, mã đối tượng trên VssID chưa kích hoạt hay thông tin tài khoản không khớp. Yêu cầu cập nhật ngay trong ngày được dùng để tạo áp lực, khiến người nhận ít thời gian kiểm chứng. Công an Hà Nội cảnh báo thủ đoạn này đang được sử dụng để chiếm đoạt tài sản.
Hai cách dụ dỗ, cùng một đích đến
Chiêu hoàn tiền và chiêu gửi ứng dụng giả qua Zalo khác nhau ở lớp vỏ, nhưng đều tìm cách khiến nạn nhân tự mở cửa cho kẻ gian. Tin nhắn Zalo giả có thể kèm đường dẫn trông như Cổng Dịch vụ công, hoặc tệp cài đặt Android có đuôi .apk. Một kiểu dẫn đến trang giả để lấy thông tin đăng nhập; kiểu kia dụ người dùng cài ứng dụng rồi cấp quyền trợ năng. Đây là lúc ứng dụng giả mạo trở nên nguy hiểm hơn một liên kết đăng nhập đơn thuần. Sau khi được cấp quyền, mã độc có thể chạy ngầm, theo dõi thao tác, lấy thông tin đăng nhập ngân hàng và can thiệp tin nhắn chứa mã OTP. Kẻ gian có thể chiếm quyền kiểm soát điện thoại và thực hiện giao dịch trái phép. Vì thế, lời nhắn có vẻ đúng ngữ cảnh hoặc tài khoản tự xưng là cán bộ không đủ để chứng minh yêu cầu là thật.
Dấu hiệu cần dừng lại và cách kiểm tra an toàn
Hãy xem mọi yêu cầu cập nhật hồ sơ gấp qua Zalo, bấm liên kết, tải tệp cài đặt hoặc cấp quyền trên điện thoại là dấu hiệu cần kiểm tra độc lập. Cơ quan BHXH và công an khẳng định không yêu cầu người dân truy cập đường dẫn lạ, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hay nộp phí qua điện thoại, Zalo hoặc Facebook. BHXH Việt Nam cũng không gửi tệp cài đặt, đường link hay yêu cầu cài VssID qua tin nhắn và mạng xã hội. Muốn dùng VssID, chỉ tải ứng dụng từ CH Play hoặc App Store. Thông tin về quyền lợi BHYT nên được xác minh trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ của UBND cấp xã hoặc cơ quan BHXH. Nếu cuộc gọi hay tin nhắn có dấu hiệu giả mạo, hãy ngừng liên lạc và báo công an xã, phường gần nhất. Đừng chia sẻ mật khẩu ngân hàng, mã OTP hay dữ liệu sinh trắc học, kể cả khi người liên hệ tự nhận là cán bộ.
- Không mở liên kết lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài tệp .apk từ tin nhắn.
- Không cấp quyền trợ năng theo hướng dẫn của người liên hệ chưa được xác minh.
- Không cung cấp mật khẩu ngân hàng, mã OTP hoặc thông tin sinh trắc học.
Nếu đã cài ứng dụng đáng ngờ
Nếu nghi điện thoại đã bị cài mã độc, đừng tiếp tục dùng thiết bị đó để đăng nhập ngân hàng hay trao đổi với người gửi. Hãy ngắt Wi-Fi và dữ liệu di động để hạn chế kết nối của mã độc. Sau đó, dùng một thiết bị khác liên hệ ngân hàng, yêu cầu khóa tài khoản có nguy cơ bị truy cập và trình báo công an gần nhất để được hỗ trợ. Đừng chờ đến khi thấy giao dịch lạ mới hành động: mã độc có thể chạy ngầm và can thiệp tin nhắn OTP, nên dấu hiệu trên màn hình không nhất thiết phản ánh toàn bộ hoạt động của thiết bị. Kết luận cần nhớ rất rõ: cán bộ thật không yêu cầu xử lý quyền lợi BHYT bằng cách cài ứng dụng từ Zalo, bấm link lạ hay cấp quyền trợ năng. Khi có lời hứa hoàn tiền kèm yêu cầu làm gấp, hãy dừng lại và xác minh qua cơ quan có thẩm quyền.
