AF100 và bước ngoặt phần mềm tự hành UAV do Việt Nam phát triển
Hợp tác giữa FPT và Narma xoay quanh việc phát triển phần mềm tự hành UAV và trí tuệ nhân tạo cho AF100, mẫu AF100 UAV điện drone hai rotor nghiêng đầu tiên trên thế giới, đánh dấu lần hiếm hoi một doanh nghiệp Việt đảm nhận vai trò trung tâm về phần mềm bay tự hành và AI trên nền tảng thiết bị bay công nghiệp thế hệ mới. Thỏa thuận được công bố sáng 10/8, theo đó FPT chịu trách nhiệm phát triển phần mềm bay tự hành, hệ thống vận hành bằng AI cùng khả năng phát hiện, né tránh mục tiêu để nâng cao độ an toàn và hiệu quả vận hành cho các nền tảng drone Narma. Điểm đáng nói không phải chỉ là danh hiệu "đầu tiên trên thế giới", mà là việc AI drone Việt Nam lần này đi thẳng vào lõi tự hành, thay vì dừng ở các ứng dụng ngoại vi như điều khiển từ xa hay xử lý hình ảnh.
Công nghệ rotor nghiêng và ý nghĩa thực tế với người dùng
AF100 là drone điện hai cụm cánh quạt nghiêng (tilt-rotor) cho phép cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) không cần đường băng, rồi chuyển sang bay hành trình với tốc độ cao. Thiết kế này biến drone hai rotor nghiêng thành cầu nối giữa trực thăng và máy bay cánh bằng: lên xuống ở không gian chật hẹp, nhưng vẫn nhanh và tiết kiệm thời gian trên quãng đường xa. Với người dùng cuối, tác động rất cụ thể: giao hàng đường không tới vùng khó tiếp cận, hỗ trợ khẩn cấp trong thiên tai, tuần tra và giám sát hạ tầng quan trọng được thực hiện nhanh, an toàn hơn. Nếu phần mềm tự hành UAV đủ thông minh, AF100 có thể bay theo hành trình tối ưu, tự tránh chướng ngại vật, giảm phụ thuộc vào người điều khiển – điều kiện tiên quyết để mở rộng ứng dụng ở quy mô lớn.
Vì sao FPT–Narma hợp tác đúng thời điểm
Điểm thú vị là thương vụ FPT Narma hợp tác không diễn ra trong khoảng trống chính sách, mà bám sát định hướng kinh tế tầm thấp và khoa học công nghệ mà Chính phủ đang thúc đẩy. Tổng giám đốc FPT Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh Nhà nước đặt quyết tâm làm chủ công nghệ lõi, tạo điều kiện để doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đóng góp vào năng lực tự chủ công nghệ quốc gia. Kinh tế tầm thấp – bao gồm thiết bị bay không người lái dân dụng, vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không, máy bay điện cất cánh và hạ cánh thẳng đứng – được xác định là hướng đi chiến lược cho tương lai. Trong bối cảnh đó, việc một doanh nghiệp Việt phát triển AI cho nền tảng UAV công nghiệp của đối tác từng xuất thân từ Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc cho thấy tham vọng không chỉ sử dụng mà còn đồng thiết kế thế hệ drone mới.
Từ hợp đồng phần mềm đến chuỗi giá trị UAV mới
Nếu chỉ dừng ở xuất khẩu phần mềm, FPT sẽ khó tạo khác biệt lâu dài. Điểm đáng giá trong thỏa thuận là kế hoạch mở rộng chuỗi cung ứng, nội địa hóa linh kiện và hợp tác sản xuất tại cả hai thị trường. Hai bên dự kiến tiếp tục nghiên cứu, tinh chỉnh và triển khai AF100 vào các nhiệm vụ phù hợp, đồng thời chủ động tìm cơ hội đưa sản phẩm ra thị trường Việt Nam và Hàn Quốc thay vì chỉ thử nghiệm trong phòng lab. "Sự kết hợp giữa năng lực phần mềm, AI của FPT và thiết bị bay của Narma được kỳ vọng sẽ góp phần đưa các giải pháp UAV vào thực tế, phục vụ vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ khẩn cấp, tuần tra và giám sát". Nếu làm được, Việt Nam không chỉ gia công linh kiện rẻ, mà bước lên nấc thang thiết kế giải pháp UAV thông minh, tự hành cho doanh nghiệp và xã hội.
Kết luận: AF100 cho thấy Việt Nam muốn nắm phần lõi AI drone
Hợp tác FPT–Narma quanh AF100 không phải câu chuyện PR về một drone mới, mà là tín hiệu Việt Nam đang chủ động giành phần lõi trong cuộc chơi AI drone công nghiệp. Với việc phát triển phần mềm tự hành UAV, hệ thống vận hành bằng AI và tính năng phát hiện, né tránh mục tiêu cho mẫu drone hai rotor nghiêng đầu tiên thế giới, doanh nghiệp Việt đã bước từ vai trò người dùng sang đồng sáng tạo công nghệ. Chặng đường phía trước vẫn dài: phải chứng minh độ an toàn, độ tin cậy, mô hình khai thác và khung pháp lý cho kinh tế tầm thấp. Nhưng nếu AF100 và các thế hệ tiếp theo được thương mại hóa đúng như kỳ vọng, đây có thể là một trong những ví dụ hiếm hoi cho thấy Việt Nam không bị đứng ngoài làn sóng UAV điện thông minh, mà tham gia định hình nó.
