Tháng 10: khi phim tài liệu thành “mặt trận chính” trên streaming
Phim tài liệu tháng 10 trên các nền tảng streaming là làn sóng tác phẩm phi hư cấu xoay quanh người nổi tiếng và tội phạm, được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh chặt chẽ, hướng tới khán giả đại chúng thay vì chỉ phục vụ người yêu thể loại này. Điều đáng nói là Netflix và A24 đang đối đầu theo cách thú vị: một bên dựng tượng đài Matthew Perry bằng cảm xúc, một bên mổ xẻ Elizabeth Holmes bằng sự hoài nghi lạnh lùng. Việc hai cái tên lớn cùng chọn thời điểm này cho thấy phim tài liệu đã trở thành chiến trường cạnh tranh người xem, chứ không còn bị xếp sau phim truyện. Tháng 10, vì thế, không chỉ dồi dào nội dung, mà còn đặt ra câu hỏi: chúng ta tìm kiếm sự thấu hiểu hay sự giải trí từ nỗi đau thật của người khác?
“The One About Matthew Perry”: Netflix biến nỗi tiếc thương thành câu hỏi về di sản
Netflix trình làng docuseries ba tập “The One About Matthew Perry” vào ngày 27/10, được giới thiệu là bộ phim tài liệu đầu tiên thật sự đi sâu vào cuộc đời và di sản của nam diễn viên sau khi anh qua đời năm 2023. Động thái này không ngẫu nhiên: công chúng vẫn chưa nguôi ám ảnh trước cái chết vì quá liều ketamine của Perry và những vụ truy tố liên quan. Netflix hiểu rõ sức hút của nỗi tiếc thương tập thể, nhưng series này có vẻ không dừng ở hoài niệm Chandler Bing. Đạo diễn Mary Robertson nhấn mạnh mục tiêu là kể câu chuyện phía sau hình tượng hài hước, đặc biệt là cuộc chiến với nghiện ngập mà Perry từng công khai. Cách Netflix đặt gia đình, bạn bè và người chị Mia Perry Bowick vào vị trí người kể chuyện biến dự án “Matthew Perry Netflix” thành bài thử đạo đức: họ đang tôn vinh hay tiêu thụ mất mát?
“You Can See Everything”: A24 và trò chơi tâm lý với Elizabeth Holmes
Trái ngược không khí tang thương của Matthew Perry là sự rờn rợn trong “You Can See Everything”, Elizabeth Holmes documentary do Nathan Fielder và Lance Oppenheim thực hiện. A24 xác nhận bộ phim ra rạp trong tháng 10, sau buổi công chiếu bí mật ở Telluride. Điểm mấu chốt nằm ở tiền đề: 34 ngày trước khi vào tù, Holmes mời một ekip phim tài liệu “hoài nghi” ghi lại mọi chuyển động của mình, mở ra hành trình kéo dài ba năm “xuống vực thẳm” như phần tóm tắt mô tả. Việc Fielder – bậc thầy đẩy tình huống đời thật đến độ phi lý – tiếp cận một tội phạm gian lận công nghệ đã tạo nên một trong những streaming documentaries được mong chờ nhất, dù khởi điểm là phát hành rạp. Hollywood từng kể câu chuyện Theranos nhiều lần, nhưng lần này, nhân vật chính chủ động nắm micro. Câu hỏi là: khán giả đang chứng kiến sự sám hối hay màn diễn cuối cùng của Holmes?
Khi người nổi tiếng và true crime trở thành “mỏ vàng” nội dung
Điểm chung của hai dự án là sự giao thoa giữa hào quang người nổi tiếng và hấp lực true crime. Với Matthew Perry, công chúng bị hút bởi hình ảnh ngôi sao hài hước nhưng đi kèm bệnh nghiện và cái chết liên quan đến ketamine, kéo theo chuỗi truy tố bác sĩ và người cung cấp thuốc với các mức án tù cụ thể. Với Elizabeth Holmes, công chúng bị kích thích bởi cú ngã từ startup được tung hô đến bản án hơn 11 năm tù vì lừa đảo nhà đầu tư. Sự thành công của các phim tài liệu tháng 10 như thế này sẽ khuyến khích nền tảng tiếp tục khai thác bi kịch cá nhân và bê bối pháp lý như nội dung thương mại. Cân bằng giữa quyền được biết của khán giả và quyền được giữ lại nhân phẩm của nhân vật vì thế trở thành câu hỏi đạo đức trung tâm của thời đại streaming documentaries.
Tháng 10 – bước ngoặt cho phim tài liệu trên nền tảng số?
Việc Netflix và A24 cùng chọn tháng 10 cho hai dự án tầm cỡ không chỉ là trùng hợp lịch phát hành. Nó cho thấy các hãng đã xem phim tài liệu như trụ cột chiến lược, đủ sức kéo thuê bao và tạo dư âm truyền thông ngang ngửa phim truyện. Trong bối cảnh khán giả ngày càng mệt mỏi với nội dung hư cấu na ná nhau, những câu chuyện đời thật – từ Matthew Perry Netflix đến Elizabeth Holmes documentary – trở thành “hàng hiếm” dù hệ quả đạo đức còn gây tranh cãi. Tháng 10 vì vậy đánh dấu một bước ngoặt: nếu các phim này thành công, sẽ có thêm nhiều nhân vật ngoài đời chấp nhận bước vào ống kính trong những thời khắc mong manh nhất. Câu hỏi còn lại thuộc về người xem: chúng ta muốn thưởng thức hay muốn suy ngẫm khi bấm play?
