Việt Nam trong mắt gia đình nước ngoài: nơi cuộc sống dễ thở hơn
Mô hình gia đình nước ngoài Việt Nam chuyển nhà nước ngoài tới Đà Nẵng và miền Trung để tận hưởng chi phí sống thấp, chất lượng cuộc sống dễ chịu và cơ hội học tập cho con đang trở thành một lựa chọn có chủ đích, khi họ cảm thấy thu nhập ổn định ở quê nhà vẫn không đủ để sống thoải mái và tích lũy cho tương lai. Điểm chung của các câu chuyện là sự bế tắc ở quê hương: thu nhập trung bình nhưng nhà cửa đắt đỏ, nhịp sống căng thẳng, thời gian cho con cái bị bào mòn. Khi nhìn sang chi phí sống Đà Nẵng và các thành phố biển Việt Nam, nhiều gia đình nhận ra họ có thể cùng một mức thu nhập nhưng sống rộng rãi hơn, cho con trải nghiệm phong phú hơn và vẫn tiết kiệm được tiền. Xu hướng expat sống rẻ, làm việc từ xa, đưa con đi worldschooling không còn là trào lưu lãng mạn mà là một tính toán rất thực tế về tài chính và đời sống.
Gia đình MacPherson: “di cư” tới Đà Nẵng để dành tiền mua nhà
Câu chuyện của gia đình Megan MacPherson cho thấy quyết định rời quê nhà không phải bốc đồng mà là chiến lược tài chính có ý thức. Năm 2025, người mẹ có sáu con ở Brisbane cùng chồng là Andrew bàn nhau và đi đến quyết định chuyển qua Đà Nẵng để sống, mục tiêu rõ ràng là tiết kiệm chi phí. Họ tìm được một căn nhà ba tầng 5 phòng ngủ, 5 phòng tắm với mức thuê thấp hơn nhiều so với ngôi nhà từng thuê ở Úc, và nhanh chóng nhận ra không chỉ tiền nhà mà mọi khoản chi tiêu hằng ngày ở Đà Nẵng đều mềm hơn đáng kể. Trong chưa đầy một năm, gia đình “từng sống chật vật qua từng tuần” đã tiết kiệm được khoảng 50.000 AUD, con số mà họ gần như không thể mơ tới nếu vẫn ở lại quê nhà. Nhờ khoản tích lũy này, sau 11 tháng ở Việt Nam, họ trở về Queensland và dùng tiền tiết kiệm làm vốn mua một bất động sản đa thế hệ tại Ipswich cùng cha mẹ và chị gái. Quyết định chuyển nhà nước ngoài vì thế trở thành bước ngoặt: sống thoải mái ở Việt Nam để đổi lấy cơ hội sở hữu nhà ở quê hương sau đó.
Gia đình Mumford: bỏ việc, worldschooling và sống thoải mái với tiền thuê nhà 25 triệu
Gia đình Brad và Nicky Mumford là một ví dụ điển hình khác cho làn sóng expat sống rẻ kết hợp du lịch và giáo dục con cái. Sau thời gian dài Brad làm quản lý cấp cao kiệt sức, còn Nicky vừa chăm bốn con nhỏ vừa nhận học sinh homestay để tăng thu nhập, họ quyết định nghỉ việc và đi caravan vòng quanh Úc suốt 18 tháng để thoát khỏi guồng quay đơn điệu. Từ trải nghiệm đó, họ bước tiếp một bước táo bạo: chuyển ra nước ngoài và dừng chân ở một thành phố biển miền Trung Việt Nam, vừa làm việc từ xa vừa cho con theo mô hình worldschooling – học từ những địa danh, lớp nấu ăn, làng quê thay vì chỉ gắn với sách vở. Với thu nhập khoảng 60.000 AUD/năm, trước đây họ vẫn thấy chật vật ở quê nhà, nhưng tại Việt Nam, cả gia đình sống thoải mái trong ngôi nhà ba tầng có 6 phòng ngủ, 7 phòng tắm. Tính cả tiền điện, dịch vụ tiện ích và thuê người dọn dẹp, tổng chi phí thuê nhà và vận hành chỉ hơn 25 triệu đồng mỗi tháng. Đây là câu nói đáng trích: “Ở Việt Nam, chúng tôi có thể lo bữa ăn gia đình chưa tới 20 AUD. Ở Australia, tôi thậm chí không thể mua một khối phô mai với giá dưới 18 AUD”, lời Nicky giải thích cho lựa chọn rời quê nhà.
Không chỉ vì rẻ: chất lượng sống và cơ hội học cho con
Nếu chỉ nhìn Việt Nam như một nơi expat sống rẻ, chúng ta bỏ qua nửa câu chuyện. Cả Megan MacPherson lẫn gia đình Mumford đều nhấn mạnh rằng cuộc sống ở Đà Nẵng và miền Trung không chỉ tiết kiệm mà còn “lý tưởng”, khiến họ cảm thấy như đang sống một đời sống giàu trải nghiệm hơn. Con cái của họ được học lịch sử Việt Nam ngay tại các di tích, tự tổ chức nhóm dành cho mẹ và bé trong làng đang sống, tham gia lớp học nấu ăn địa phương – những trải nghiệm khó có được nếu chỉ gắn với trường lớp truyền thống. Ở góc độ văn hóa, các gia đình nước ngoài Việt Nam được tiếp xúc với cộng đồng thân thiện, nhịp sống chậm hơn, không khí biển và những đô thị vừa đủ nhộn nhịp, vừa đủ yên bình. Điều này khiến việc chuyển nhà nước ngoài không chỉ là bài toán cắt giảm chi tiêu mà là cách tái định nghĩa “thành công”: ít sở hữu hơn ở hiện tại để có nhiều thời gian bên con, nhiều ký ức gia đình và một nền giáo dục gắn với đời sống thực.
Từ Đà Nẵng đến tự do tài chính: xu hướng sẽ còn tiếp diễn?
Nhìn rộng ra, sự thay đổi của những gia đình như Mumford phản ánh xu hướng toàn cầu: hàng chục triệu người chọn làm việc từ xa, sống du mục kỹ thuật số, trong đó ngày càng nhiều gia đình có con nhỏ tham gia thay vì chỉ người độc thân. Với các gia đình Australia, việc bỏ công việc văn phòng, đưa con sang Việt Nam và các nước châu Á để kết hợp du lịch, học tập và tiết kiệm chi phí không còn là ngoại lệ. Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn không phải ngẫu nhiên: chi phí sinh hoạt hợp lý, cộng đồng expat đang lớn dần, cơ sở hạ tầng internet và dịch vụ cho người nước ngoài tốt lên, trong khi vẫn giữ được bản sắc văn hóa đủ khác biệt để mang lại trải nghiệm mới lạ. Quan trọng hơn, mô hình này giúp nhiều gia đình tạo ra khoản tiết kiệm mà họ không thể tích lũy nếu ở lại quê nhà – như trường hợp MacPherson dùng tiền tích lũy từ Đà Nẵng để mua nhà tại Ipswich. Dù không phải ai cũng có thể hoặc nên chuyển nhà nước ngoài, xu hướng này đặt ra câu hỏi cho chính sách trong nước: tại sao người dân phải đi xa mới mua được thời gian, không gian và sự an toàn tài chính cho gia đình mình?
