Tuyến xe buýt điện đầu tiên, bước chuyển đáng kể
Xe buýt điện là phương tiện vận tải hành khách công cộng chạy bằng năng lượng điện, thay cho nhiên liệu hóa thạch, qua đó giảm khí thải tại chỗ và tiếng ồn trên hành trình. Tuyến số 01 Tân Long – Đa Phúc là tuyến đầu tiên đưa mô hình này vào khai thác tại Thái Nguyên.
Sáng 30/10/2026, Sở Xây dựng Thái Nguyên phối hợp với Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Hà Lan khai trương tuyến, do doanh nghiệp đầu tư và vận hành. Sự kiện cũng gắn với dịp kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh và Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026. Nhưng ý nghĩa của tuyến không nằm ở nghi thức khai trương: đây là lần đầu xe buýt điện hiện diện trong mạng lưới xe buýt Thái Nguyên, biến định hướng giao thông xanh thành dịch vụ người dân có thể sử dụng.
Đặt trong bối cảnh tỉnh thúc đẩy tăng trưởng xanh và cần nâng chất lượng, mở rộng vận tải công cộng sau điều chỉnh địa giới, tuyến mới là bước đi đúng hướng. Dù vậy, một tuyến chưa thể tự mình thay đổi thói quen đi lại; giá trị dài hạn sẽ phụ thuộc vào độ thuận tiện, tính đúng giờ và khả năng kết nối với các hành trình khác.
Lộ trình 45 km, 15 xe và nhịp chạy 15–30 phút
Điểm đáng chú ý đầu tiên của tuyến Tân Long Đa Phúc là quy mô khai thác đã được công bố khá cụ thể: hành trình dài 45 km, giai đoạn đầu có 15 xe, mỗi xe sức chứa 40 chỗ và tần suất từ 15 đến 30 phút một chuyến. Với khoảng cách giữa chuyến như vậy, tuyến có thể trở thành lựa chọn thực tế cho người đi làm, đi học và các nhu cầu thường nhật, thay vì chỉ là trải nghiệm mới lạ.
Đội xe gồm 15 xe buýt điện KIM LONG B40-EV mới, đi cùng hệ thống trụ sạc và hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ; tổng vốn dự án được công bố là gần 60 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy chuyển đổi xanh cần nhiều hơn việc thay động cơ: xe, sạc và khâu điều hành đều phải sẵn sàng để dịch vụ vận hành ổn định.
Thông tin về vé cũng giúp hành khách cân nhắc: vé lượt là 43.000 đồng, vé tháng 780.000 đồng; một số nhóm, gồm người khuyết tật, trẻ tự kỷ và bệnh nhân thuộc các diện được nêu, được giảm 50%. Đây là dữ liệu quan trọng để đánh giá khả năng tiếp cận, bên cạnh chất lượng xe.
Lợi ích chỉ rõ khi người dân chọn đi xe buýt
Xe điện vận hành êm hơn và tạo thêm lựa chọn đi lại ít khói bụi, tiếng ồn cho người sống dọc tuyến. Tuy nhiên, lợi ích môi trường chỉ trở nên rõ rệt khi xe buýt đủ thuận tiện để thu hút khách thường xuyên, giảm phần nào nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân.
Trước khi chuyển đổi, tuyến có 13 xe chạy nhiên liệu hóa thạch và phục vụ hơn 1.600 lượt khách mỗi ngày. Với 15 xe điện cùng chính sách hỗ trợ hành khách, lượng khách được dự kiến vượt 2.000 lượt/ngày, tăng khoảng 18% so với trước. Đây là kỳ vọng, không phải kết quả đã đạt; tần suất, độ đúng giờ và trải nghiệm thực tế sẽ quyết định dự báo ấy có thành hiện thực hay không.
Mạng lưới xe buýt hiện có 12 tuyến, dài 704 km, với 171 phương tiện và hơn 800 lượt vận chuyển mỗi ngày. Vì thế, tuyến số 01 có thể tạo hiệu ứng lớn hơn một hành trình riêng nếu nó chứng minh được xe điện vận hành ổn định và đáp ứng nhu cầu. Một mẫu xe mới không thể thay cho mạng lưới kết nối hợp lý, nhưng có thể giúp nâng kỳ vọng của hành khách về dịch vụ công cộng.
Từ tuyến đầu tiên đến mạng lưới giao thông xanh
Thái Nguyên đã đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 40% phương tiện giao thông công cộng, gồm xe buýt và taxi, sử dụng năng lượng xanh. Tuyến điện đầu tiên là bước triển khai cụ thể, nhưng để đạt mục tiêu, tỉnh cần duy trì chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, hoàn thiện hạ tầng và tổ chức lộ trình phù hợp với nhu cầu đi lại.
Doanh nghiệp cho biết sẽ khảo sát khả năng thay dần xe chạy dầu trên các tuyến Gang Thép – Yên Lãng, Thái Nguyên – Định Hóa và các tuyến kết nối Khu công nghiệp Điềm Thụy với Khu công nghiệp Yên Bình. Hướng mở rộng này đáng chú ý vì đưa giao thông xanh đến cả các hành trình phục vụ công việc và kết nối khu công nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào một tuyến.
Kết luận, tuyến Tân Long – Đa Phúc là dấu mốc cần thiết nhưng chưa phải đích đến. Thành công của xe buýt điện sẽ được đo bằng mức độ tin cậy, lượng khách thực tế và khả năng nhân rộng. Nếu những điều kiện ấy được bảo đảm, tuyến đầu tiên có thể đặt nền cho một hệ thống xe buýt Thái Nguyên sạch hơn, thuận tiện hơn và đáng để người dân lựa chọn.
