Mỹ phẩm giả không còn là chuyện nhỏ: vì sao phải siết chặt ngay?
Chiến dịch chặn mỹ phẩm giả và hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ là tổng hợp các biện pháp kiểm tra thị trường, điều tra, khởi tố và tuyên truyền pháp luật mà lực lượng quản lý thị trường và công an triển khai nhằm loại bỏ sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm giả, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và duy trì môi trường cạnh tranh công bằng trên thị trường mỹ phẩm. Việc siết chặt kiểm tra không chỉ là phản ứng tình thế mà là bước chuyển cần thiết: mỹ phẩm giả len lỏi từ chợ truyền thống tới sàn thương mại điện tử, núp bóng thương hiệu uy tín, khiến người dùng trả tiền cho rủi ro thay vì giá trị thật. Nếu cơ quan chức năng không cương quyết thực thi pháp luật, thiệt hại sẽ không chỉ dừng ở vài lô hàng bị thu giữ mà ở niềm tin thị trường bị bào mòn.
Bắc Ninh siết chặt kiểm tra thị trường mỹ phẩm và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ
Điểm sáng đầu tiên trong chiến dịch chống mỹ phẩm giả là Bắc Ninh, nơi Chi cục Quản lý thị trường đã ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm đối với dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh. Đây là bước đi cho thấy cơ quan chức năng nhìn nhận vấn đề không chỉ ở vài vụ việc lẻ tẻ mà ở nguy cơ hệ thống: hàng nhái, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc đang ăn mòn chuẩn mực kinh doanh. Trọng tâm kiểm tra được đặt vào nhóm hàng có nguy cơ cao bị làm giả hoặc xâm phạm sở hữu trí tuệ, đồng nghĩa với việc các cơ sở kinh doanh mỹ phẩm sẽ không thể "đứng ngoài" sự giám sát. Việc phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế để giám sát tiêu hủy tang vật mỹ phẩm vi phạm cho thấy quyết tâm xử lý đến cùng, không để hàng giả quay trở lại thị trường dưới hình thức khác.
Chiến lược thực thi pháp luật của Bắc Ninh: từ kiểm tra đến thay đổi hành vi
Điều đáng chú ý ở Bắc Ninh không chỉ là các cuộc kiểm tra thị trường, mà là cách tiếp cận tương đối toàn diện: nắm chắc diễn biến thị trường, tăng cường quản lý địa bàn, rà soát và thu thập thông tin để kịp thời phát hiện tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm. Việc chú trọng kiểm tra nguồn gốc xuất xứ, chất lượng, nhãn hàng hóa và hóa đơn chứng từ cho thấy cơ quan chức năng không hài lòng với bề mặt hợp pháp mà đi vào cốt lõi: chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa lưu thông. Đồng thời, lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và chủ thể quyền để trao đổi thông tin, xác minh dấu hiệu vi phạm và kiểm soát thị trường. Đây là cách làm đúng, bởi xâm phạm sở hữu trí tuệ thường ẩn sau lớp vỏ pháp lý phức tạp, chỉ có thể bóc tách nếu doanh nghiệp và cơ quan công quyền cùng lên tiếng. Song song, hoạt động tuyên truyền pháp luật được đẩy mạnh, khuyến cáo người tiêu dùng chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, kiểm tra nhãn, tem chống giả và phản ánh kịp thời khi phát hiện vi phạm. Nói cách khác, Bắc Ninh đang biến người tiêu dùng thành "tai mắt" hỗ trợ cuộc chiến chống mỹ phẩm giả.
Đồng Nai đột kích cơ sở hàng giả: khi mỹ phẩm giả chỉ là phần nổi của tảng băng
Nếu Bắc Ninh đi theo hướng siết chặt kiểm tra và phòng ngừa, Đồng Nai lại cho thấy mặt trận trấn áp trực tiếp: từ tháng 4 đến hết tháng 6, Công an thành phố đã đồng loạt ra quân, triệt phá nhiều cơ sở sản xuất và kinh doanh hàng giả. Đợt cao điểm đã thu giữ lượng lớn quần áo, mỹ phẩm và hàng chục tấn vật liệu xây dựng vi phạm, góp phần làm sạch môi trường kinh doanh. Theo lực lượng chức năng, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi: phân tán địa điểm sản xuất, dùng kho trung chuyển, dịch vụ giao hàng công nghệ, tận dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử như kênh tiêu thụ chính. Một câu nói có thể trích dẫn: "Tại hiện trường, tổ công tác phát hiện khoảng 10.000 sản phẩm keo chà ron, keo dán gạch giả mạo nhãn hiệu, tương đương trọng lượng khoảng 46 tấn". Quy mô này cho thấy mỹ phẩm giả và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ không còn là hoạt động nhỏ lẻ mà là bài toán kinh tế đen có tổ chức.
Tác động và bước tiếp theo: làm sao để cuộc chiến chống mỹ phẩm giả không bị "đuối sức"?
Nhìn từ hai địa phương, có thể thấy bức tranh chung: thực thi pháp luật đang được nâng cấp từ xử lý đơn lẻ sang chiến dịch có chiều sâu. Khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với các hộ kinh doanh quần áo, giày dép giả mạo nhãn hiệu, cùng việc lập biên bản thu giữ toàn bộ tang vật, máy móc, nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng giả, gửi đi thông điệp rõ ràng: xâm phạm sở hữu trí tuệ không còn là "vùng xám" mà là tội bị xử lý hình sự. Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng hưởng lợi trực tiếp: thị trường ổn định hơn, sức khỏe và quyền lợi được bảo vệ, môi trường kinh doanh minh bạch tạo điều kiện cho doanh nghiệp chân chính cạnh tranh công bằng. Tuy vậy, để cuộc chiến không bị "đuối sức", giám sát trên không gian mạng phải được đẩy mạnh, đúng như định hướng của Công an thành phố Đồng Nai trong thời gian tới, và công tác tuyên truyền pháp luật phải biến kiến thức thành thói quen tiêu dùng. Khi người mua hiểu rằng mỹ phẩm giả đồng nghĩa với rủi ro sức khỏe và tiếp tay cho xâm phạm sở hữu trí tuệ, áp lực xã hội lên các cơ sở vi phạm sẽ mạnh không kém chế tài pháp luật.
