Rọ mõm chó không còn là “tùy ý”, mà là nghĩa vụ pháp lý
Rọ mõm chó quy định là yêu cầu pháp lý buộc chủ nuôi phải đeo rọ và dùng dây xích khi đưa chó ra nơi công cộng, nhằm bảo vệ an toàn người xung quanh, giảm tai nạn giao thông, phòng bệnh dại và giữ vệ sinh môi trường. Đây không còn là khuyến nghị mang tính tự giác mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc gắn với chế tài xử phạt rõ ràng.
Trọng tâm của các quy định mới là hành vi dắt chó ra đường không rọ mõm, thả chó chạy tự do trong khu dân cư, công viên, hẻm nhỏ. Việc phạt dắt chó không rọ không chỉ nhắm vào vài cá nhân bất cẩn mà nhằm thay đổi một thói quen lâu năm: coi chó là “tài sản riêng” nên mặc kệ cộng đồng. Khi những con chó thả rông xử phạt mạnh tay, quyền nuôi thú cưng được đặt cạnh trách nhiệm với hàng xóm, trẻ em, người đi đường. Đây là bước chuyển từ nuôi cho vui sang nuôi có kỷ luật, và người phản ứng dữ dội nhất thường là người đang hưởng lợi từ sự dễ dãi cũ.
TPHCM: Ra quân bắt chó thả rông, chủ ôm chó xin lại không phải chuyện hiếm
Tại một xã ở TPHCM, tổ bắt chó thả rông không rọ mõm thuộc UBND địa phương ra quân tuần tra, vây bắt chó chạy ngoài đường đã ghi nhận hàng loạt tình huống “dở khóc dở cười”, từ chủ vội lùa chó vào nhà đến cảnh ôm chó xin lại ngay giữa hẻm. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, lực lượng chức năng đã bắt được nhiều con chó thả rông, đưa về trụ sở để xử lý theo quy định.
Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, qua 3 đợt cao điểm, xã này đã bắt giữ tổng cộng 28 con chó thả rông. Để nhận lại chó, chủ nuôi phải ký cam kết không tái phạm, hoàn tất tiêm phòng dại với chi phí khoảng 300.000 đồng và trả tiền nuôi dưỡng 40.000 đồng mỗi ngày trong thời gian lưu giữ. Đây là thông điệp rất rõ: nếu không quản lý vật nuôi, bạn sẽ mất thời gian, tiền bạc và cả uy tín với cộng đồng. Sau 10–15 ngày không ai đến nhận, chó sẽ được chuyển tới trung tâm cứu hộ hoặc tiêu hủy theo quy định thú y.
Lâm Đồng: 12 người bị chó nghi dại cắn và bài học đắt giá
Hiểm họa từ việc bỏ qua rọ mõm chó quy định không dừng ở vài vết xước. Tại một phường ở Lâm Đồng, một con chó nghi mắc bệnh dại đã bất ngờ tấn công, cắn liên tiếp 12 người trong khu dân cư, buộc lực lượng chức năng và người dân phải truy tìm, tiêu diệt con chó, còn nạn nhân phải đi tiêm phòng dại. Nói cách khác, sự lơ là của một chủ nuôi đã biến cả khu phố thành nạn nhân.
Tại nhiều khu dân cư trong tỉnh, chó lớn nhỏ được thả rông, chạy khắp đường, hẻm, công viên, thậm chí rượt đuổi, sủa, lao vào cắn người, làm trẻ em và người lớn tuổi hoảng sợ. Không ít vụ tai nạn giao thông xảy ra khi người đi xe máy bất ngờ tông phải chó chạy ngang, dẫn đến mất lái, chấn thương nặng, thậm chí tử vong. Chó thả rông còn phóng uế bừa bãi, gây mất vệ sinh và làm xấu mỹ quan đô thị. Chính vì vậy, phường Phú Thủy đã lập đội quản lý chó thả rông, liên tục tuần tra, tạm giữ hơn 20 con chó và lập biên bản chủ nuôi vi phạm.
Vì sao phải phạt nặng hành vi dắt chó không rọ mõm?
Việc phạt dắt chó không rọ không phải “làm khó” người yêu thú cưng, mà là phản ứng bảo vệ đời sống thực tế. Tình trạng vật nuôi không rọ mõm đi lại tự do đang đe dọa an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, từ chuyện chó lao ra đường gây tai nạn, đến chuyện bới rác, phóng uế khiến cả khu dân cư bức xúc. Khi lời nhắc nhở hàng xóm không hiệu quả, chế tài là lựa chọn cuối cùng nhưng cần thiết.
Một số nơi đã áp dụng mức xử phạt từ 1 đến 2 triệu đồng đối với hành vi thả rông hoặc không đeo rọ mõm cho chó nơi công cộng, và chính quyền địa phương đánh giá đây là chế tài có tính răn đe. Theo thống kê từ một viện chuyên môn, số ca tử vong do bệnh dại khu vực phía Nam tăng từ dưới 10 ca mỗi năm trước 2017 lên khoảng 20 ca/năm giai đoạn 2018–2023, và chỉ trong 6 tháng đầu năm đã gần 20 trường hợp, trong đó một thành phố lớn ghi nhận 5 ca. Những con số này là lời nhắc lạnh lùng: thiếu kỷ luật với thú nuôi đang phải trả giá bằng sinh mạng con người.
Tuân thủ để không bị phạt và để khu dân cư an toàn hơn
Thông điệp chung từ các địa phương là rõ ràng: yêu chó không đồng nghĩa thả rông. Khi đưa chó ra khỏi nhà, chủ nuôi phải có người đi kèm, sử dụng dây xích và đeo rọ mõm theo quy định, không để vật nuôi tự do chạy ngoài đường. Mỗi con chó được quản lý đúng cách là bớt đi một nguy cơ tai nạn, một ca bị chó cắn và một khả năng phát sinh dịch bệnh.
Các xã, phường như Nhà Bè hay Phú Thủy đều xác định sẽ tiếp tục tuần tra định kỳ và đột xuất để từng bước chấm dứt tình trạng chó thả rông. Dù ưu tiên tuyên truyền, nhắc nhở, nhưng khi đã lập biên bản, tạm giữ thì chi phí chuộc lại và nguy cơ mất chó là hoàn toàn có thật. Lựa chọn nằm ở mỗi chủ nuôi: hoặc tuân thủ rọ mõm chó quy định, chấp nhận xích, rọ như một phần của văn minh đô thị, hoặc chấp nhận bị xử phạt và mang tiếng thiếu trách nhiệm với cộng đồng.
