Thuốc giảm cân giả: cuộc đánh đổi cân nặng lấy tim, gan và não
Thuốc giảm cân giả là những sản phẩm được quảng cáo hỗ trợ giảm cân nhưng thực chất chứa các chất cấm hoặc thành phần không công bố, thường được bán qua mạng xã hội, kênh không chính thức, khiến người dùng đối mặt nguy cơ tai biến tim mạch, tổn thương gan, não và nhiều biến chứng lâu dài mà họ không hề được cảnh báo. Các thực phẩm chức năng quảng cáo để giảm cân thường chứa rất nhiều chất và có thể được chia thành nhiều nhóm, từ chất kích thích đến chất gây chán ăn, nhưng điểm chung là cơ chế “đốt mỡ” phản khoa học, đánh trực tiếp vào tim mạch và thần kinh trung ương, có thể gây biến cố với tim mạch, não. Vấn đề không chỉ là vài viên thuốc giảm cân giả xuất hiện rải rác, mà là cả một thị trường đen dựa trên tâm lý bất an về ngoại hình, sẵn sàng hy sinh sức khỏe để đổi vài kilogram.
Sibutramine và Phenolphthalein: chất cấm đứng sau các vụ án thực phẩm giả
Điểm đáng sợ nhất của thuốc giảm cân giả là sự xuất hiện của Sibutramine và Phenolphthalein – hai chất đã bị cấm nhưng vẫn được trộn vào viên uống như “bí quyết giảm cân thần tốc”. Cơ quan công an khuyến cáo Sibutramine đã bị cấm sử dụng vì có nguy cơ gây tai biến tim mạch, đột quỵ; các chuyên gia độc chất cũng chỉ ra cơ chế tác động lên tim mạch và não của nhóm chất kích thích này là phản khoa học, rất nguy hiểm, có thể gây biến cố với tim mạch, não. Phenolphthalein lại là chất có nguy cơ gây ung thư, nhưng vẫn xuất hiện trong những sản phẩm được quảng cáo là “detox, thải mỡ, giảm nhanh 5–7kg”. Khi người dùng uống mỗi ngày một viên trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, họ không thấy một cảnh báo nào về việc đang đưa chất cấm vào cơ thể với liều tích lũy, âm thầm phá hủy hệ tim mạch, gan mật và não.
Vụ Ngân 98 và công ty Nanotesla: bức tranh lạnh người về quy mô thuốc giảm cân giả
Vụ Ngân 98 không còn là câu chuyện cá nhân mà là lời cảnh báo về quy mô công nghiệp của thuốc giảm cân giả. Cơ quan điều tra xác định nguồn cung cấp thực phẩm giảm cân có chứa chất cấm cho Ngân 98 là Đặng Thiên Hương – chủ Công ty TNHH sản xuất dược phẩm công nghệ cao Nanotesla. Từ khoảng tháng 8/2023 đến tháng 7/2024, Đặng Thiên Hương đã sản xuất cho Ngân 98 hơn 100.000 sản phẩm thực phẩm giảm cân có chứa chất cấm Sibutramine và Phenolphthalein, thu lợi bất chính hàng chục tỷ đồng. Đây là con số cho thấy hàng vạn người có thể đã tiếp xúc với Sibutramine chất cấm qua một thương hiệu được người nổi tiếng quảng cáo. Vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm do Ngân 98 thực hiện cho thấy thuốc giảm cân giả không chỉ xuất hiện ở các gói viên “trôi nổi” mà còn núp bóng doanh nghiệp, người có ảnh hưởng, khiến người dùng càng dễ tin và càng khó nhận ra mình đang bị lừa.
Biến chứng thật từ những viên thuốc mua trên mạng xã hội
Đằng sau mỗi viên thuốc giảm cân mua trên TikTok hay các kênh không chính thức là nguy cơ nhập viện cấp cứu. Một bệnh viện tại miền Bắc vừa tiếp nhận bệnh nhân nữ đau dữ dội vùng thượng vị, buồn nôn, cơ thể mệt mỏi sau thời gian tự dùng thuốc giảm cân kết hợp nhịn ăn để giữ vóc dáng. Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị tràn dịch mật, men gan tăng khoảng 600 U/L, gấp 15–20 lần giới hạn bình thường – dấu hiệu hệ thống gan mật bị tổn thương nghiêm trọng. Mẫu sản phẩm gửi đi kiểm nghiệm phát hiện có thành phần Sibutramin. Nữ bệnh nhân cho biết đã mua sản phẩm này trên TikTok và uống liên tục hơn một tháng, mỗi ngày một viên. Câu chuyện này không phải ngoại lệ, mà là minh họa rõ ràng cho việc người dùng đang trả giá bằng gan, mật và sức khỏe tổng thể cho quyết định giảm cân cấp tốc dựa trên quảng cáo, không dựa trên tư vấn y khoa.
Giảm cân an toàn: thoát khỏi bẫy thuốc giả và kênh không chính thức
Nếu tiếp tục để thuốc giảm cân giả dẫn đường, chúng ta sẽ biến nhu cầu làm đẹp thành cuộc chơi sinh tử. Cơ quan công an đã khuyến cáo người dân không mua, không sử dụng sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các gói viên “tặng kèm” không nhãn mác, không công bố. Đồng thời, các cá nhân, doanh nghiệp có buôn bán thực phẩm giảm cân với Ngân 98 và Đặng Thiên Hương được đề nghị đến Cơ quan điều tra để trình báo, để được xem xét theo quy định – đây là trách nhiệm pháp lý, không chỉ là quyền lợi. Về phía người tiêu dùng, giảm cân an toàn phải bắt đầu từ việc từ chối mọi lộ trình “giảm 5–7kg trong 1 tuần”, không tự mua thuốc giảm cân theo quảng cáo, và đi khám, xin tư vấn khi có nhu cầu kiểm soát cân nặng. Ngay cả các chế độ ăn kiêng khắc nghiệt như nhịn ăn 6 ngày, ăn xả 1 ngày cũng có thể làm tuyến tụy quá tải và tổn thương nghiêm trọng, nên càng cần bác sĩ đồng hành. Kết luận đơn giản nhưng đáng lưu ý: không có vóc dáng nào đáng để đánh đổi bằng nguy cơ tai biến tim mạch, đột quỵ, tổn thương não và ung thư.
