Sốc giảm cân bằng chất cấm: Cái giá sức khỏe người Việt đang phải đối mặt
Thực phẩm giảm cân chứa chất cấm là các sản phẩm được quảng bá hỗ trợ giảm cân nhưng có pha trộn những hoạt chất đã bị cơ quan quản lý cấm sử dụng, do gây nguy cơ nghiêm trọng cho tim mạch, não, thậm chí làm tăng khả năng ung thư, và thường được ngụy trang dưới dạng thực phẩm chức năng hoặc hàng “xách tay” để qua mặt người tiêu dùng lẫn cơ quan kiểm soát. Vụ án Ngân 98 cho thấy câu hỏi người Việt phải đặt ra không còn là “uống gì để gầy nhanh” mà phải là “mình đang đánh đổi điều gì để xuống cân”. Khi hàng chục nghìn sản phẩm có chất cấm được tung ra thị trường trong gần một năm, đó không còn là vài trường hợp lừa đảo sản phẩm sức khỏe lẻ tẻ mà là một hệ sinh thái trục lợi trên sự ám ảnh ngoại hình. Điều đáng nói, chính sự dễ dãi tin vào quảng cáo “giảm 5–7kg sau vài tuần” đã biến người tiêu dùng thành nạn nhân tự nguyện của cảnh báo thực phẩm giả.
Vụ án Ngân 98: Đường dây phân phối thực phẩm giảm cân chứa Sibutramine bị phanh phui
Theo thông tin từ cơ quan điều tra, khi mở rộng vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm liên quan Võ Thị Ngọc Ngân (Ngân 98), công an đã xác định nguồn cung cấp thực phẩm giảm cân có chứa chất cấm cho Ngân là Đặng Thiên Hương, chủ một công ty dược phẩm công nghệ cao. Kết quả điều tra cho thấy từ khoảng tháng 8/2023 đến tháng 7/2024, Hương đã sản xuất và cung cấp cho Ngân hơn 100.000 sản phẩm thực phẩm giảm cân có chứa Sibutramine và Phenolphthalein, thu lợi bất chính hàng chục tỷ đồng. Không dừng lại ở đó, Hương còn sản xuất, buôn bán thực phẩm giảm cân chứa chất cấm cho nhiều cá nhân, doanh nghiệp khác, biến dòng sản phẩm nguy hiểm này lan rộng ngoài hệ thống phân phối của Ngân 98. Ngày 30/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố bị can đối với Đặng Thiên Hương, Nguyễn Thị Thanh Hoa và Lê Hữu Hoàng, cho thấy vụ án không đơn thuần là sai phạm cá nhân mà là cả một mạng lưới kinh doanh trên sức khỏe cộng đồng.
Sibutramine nguy hiểm thế nào: Từ viên uống giảm cân đến nguy cơ đột quỵ
Điểm đáng sợ nhất trong các thực phẩm giảm cân chứa chất cấm vừa bị phát hiện chính là sự có mặt của Sibutramine. Đây là hoạt chất từng được dùng để điều trị béo phì, nhưng đã bị cấm sử dụng vì có nguy cơ gây tai biến tim mạch và đột quỵ. Khi vào cơ thể, Sibutramine có thể làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, gây rối loạn tuần hoàn, tạo áp lực cực lớn lên tim và mạch máu, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền tim mạch hoặc huyết áp cao. Cùng với đó, Phenolphthalein – một chất có nguy cơ gây ung thư – lại bị đưa vào viên uống giảm cân như công cụ hỗ trợ “giảm nhanh”, đẩy người dùng vào vòng rủi ro kép: tai biến cấp tính và tổn thương lâu dài. Câu hỏi đặt ra là: có đáng để chấp nhận khả năng đột quỵ chỉ vì vài kilogram giảm trên cân nặng? Đây không còn là câu chuyện làm đẹp, mà là bài toán sinh tử.
Nhận diện sản phẩm giảm cân nguy hiểm: Đừng để bao bì đẹp che mắt
Vụ án Ngân 98 chỉ là bề nổi của tảng băng liên quan đến cảnh báo thực phẩm giả trong lĩnh vực giảm cân. Cơ quan công an đã khuyến cáo người dân không mua, không sử dụng các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các gói viên “tặng kèm” không nhãn mác, không được công bố theo quy định. Những chiêu thức phổ biến là quảng cáo trên mạng xã hội bằng hình ảnh “trước – sau”, cam kết giảm cân cấp tốc, tặng kèm viên uống không ghi thành phần, hoặc gắn mác "thực phẩm chức năng" nhưng thông tin nhà sản xuất mập mờ. Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các lời hứa giảm cân thần tốc, bởi càng nhanh, càng nhiều thì nguy cơ trong đó càng lớn. Nếu một sản phẩm không thể truy được nguồn gốc rõ ràng, không có công bố thành phần minh bạch, hãy xem đó là tín hiệu đỏ thay vì cơ hội “đổi đời vóc dáng”.
Trách nhiệm không chỉ của công an: Doanh nghiệp, cá nhân liên quan phải lên tiếng
Sau khi đường dây thực phẩm giảm cân chứa chất cấm bị lộ diện, công an Thành phố Hồ Chí Minh đã đề nghị các cá nhân, doanh nghiệp có hoạt động buôn bán thực phẩm giảm cân với Võ Thị Ngọc Ngân và Đặng Thiên Hương đến cơ quan điều tra trình báo để được xem xét theo quy định. Đây không chỉ là bước tố tụng mà còn là lời nhắc về trách nhiệm xã hội của những người tham gia thị trường sản phẩm sức khỏe. Ai đang phân phối, cộng tác quảng cáo, hoặc hưởng lợi từ những sản phẩm giảm cân không minh bạch, đều cần rà soát lại danh mục hàng hóa của mình. Nếu tiếp tục im lặng, họ đang góp phần kéo dài vòng đời của sản phẩm nguy hiểm. Về phía người tiêu dùng, sự thay đổi phải bắt đầu từ việc ưu tiên an toàn hơn "hiệu quả tức thì". Chỉ khi từng cá nhân từ chối sử dụng các sản phẩm đáng ngờ, thị trường lừa đảo mới mất đất sống. Giảm cân bền vững luôn là con đường chậm, nhưng đó là con đường duy nhất không đặt cược mạng sống.
