Một định nghĩa mới về “comeback” cho diễn viên trưởng thành
Lee Hwi-hyang comeback trong phim ‘Family Trip’ không chỉ là việc một diễn viên Hàn trở lại sau khoảng thời gian vắng bóng, mà là cuộc lột xác diễn xuất toàn diện: rũ bỏ hình tượng phản diện lộng lẫy, để lộ mái tóc bạc tự nhiên, hóa thân thành cụ bà mắc chứng sa sút trí tuệ với cả sự mong manh về cảm xúc lẫn bất tiện thể chất, qua đó đặt lại câu hỏi thế nào là một vai diễn táo bạo dành cho diễn viên trưởng thành. Sự táo bạo này không đến từ scandal hay hình ảnh giật gân, mà đến từ lựa chọn đi ngược quỹ đạo “càng nổi tiếng càng phải đẹp” trong phim Hàn diễn viên trưởng thành. Sau hơn 40 năm kiên định với những vai ác đầy đố kỵ, phẫn nộ, Lee Hwi-hyang quyết định phá xiềng xích chính mình: “dù đây có là lần cuối cùng cũng không sao, hãy cứ thử một lần xem sao” – câu nói nghe như lời tuyên ngôn nghệ thuật lẫn lời chia tay có thể xảy ra.
Từ nữ hoàng vai ác đến cụ bà mất trí: quyết định mang tính giải phóng
Trong hơn bốn thập kỷ, Lee Hwi-hyang là gương mặt đại diện cho kiểu nhân vật ác nữ rực rỡ trên màn ảnh nhỏ Hàn Quốc, nơi ranh giới thiện – ác được kẻ vạch rất rõ. Hình tượng ấy vừa là huy chương, vừa là xiềng xích: thành công đi kèm với quỹ vai lặp lại, các đạo diễn tiếp tục casting cô vì họ tin vào “thương hiệu phản diện”, còn nội lực của diễn viên thì bị bào mòn bởi cường độ cảm xúc tiêu cực. Khoảng 5–6 năm trở lại đây, chính cô thú nhận đã hoài nghi về diễn xuất, thậm chí muốn bỏ nghề vì kiệt quệ cả tinh thần lẫn thể xác do liên tục đóng vai ác. Quyết định nhận vai Soon-im – một cụ bà dần đánh mất ký ức – vì thế là hành động mang tính giải phóng: thay vì gồng mình trong giận dữ, cô chọn mong manh; thay vì tô vẽ lộng lẫy, cô chọn đời thường đến mức không trang điểm, để nguyên mái tóc bạc và chấp nhận để cơ thể “già đi” cùng nhân vật.
Mặc tã trên phim trường: khi diễn xuất chạm đến thân thể và phẩm giá
Điểm khiến Lee Hwi-hyang comeback lần này trở nên khác biệt không chỉ là kiểu nhân vật, mà là mức độ dấn thân vào đời sống của bệnh nhân sa sút trí tuệ. Cô dành hẳn một tháng ở Busan, vào viện dưỡng lão chăm sóc người bệnh, tham gia lớp học hát cho bệnh nhân, sống trong nhịp sinh hoạt hằng ngày của họ để tìm ngôn ngữ cơ thể và những trạng thái cảm xúc thật sự. Đỉnh điểm của sự lột xác diễn xuất là lựa chọn mặc tã khi quay phim – một chi tiết cô không tiết lộ với cả ê-kíp quay: “Khi quay phim, tôi đã mặc tã. Ngay cả đội ngũ quay phim cũng không biết”. Đó không phải trò phô diễn “method acting”, mà là cách buộc chính cơ thể mình nếm trải sự bất tiện, xấu hổ, mất kiểm soát mà bệnh nhân mất trí đều phải đối mặt. Khi diễn viên chấp nhận đưa cả bài tiết, mùi cơ thể và nỗi khó chịu vào quá trình nhập vai, họ không còn đóng “người già trên màn ảnh” nữa, mà đang chạm vào câu hỏi căn bản: khi ký ức và danh tính lung lay, phẩm giá con người có còn được tôn trọng hay không.
Xu hướng mới: diễn viên lớn tuổi chọn vai khó, xấu, nhưng giàu chiều sâu
Trường hợp Lee Hwi-hyang cho thấy một chuyển dịch đáng chú ý trong phim Hàn diễn viên trưởng thành: càng nhiều nghệ sĩ kỳ cựu đi tìm những vai xấu, khó, không hào nhoáng để mở rộng biên độ diễn xuất thay vì bám vào hình ảnh đại diện quen thuộc. Việc cô chấp nhận xuất hiện với tóc bạc tự nhiên, bỏ lớp trang điểm dày, mang tã, sống cùng bệnh nhân sa sút trí tuệ là minh chứng rõ ràng cho khao khát được thử thách, ngay cả khi đã ở giai đoạn có thể “an toàn” với các vai diễn đóng khung. Ý nghĩa của cú lột xác diễn xuất này vượt khỏi phạm vi một bộ phim gia đình về chuyến du lịch đến Busan. Nó gửi thông điệp đến giới làm nghề: giá trị của diễn viên trưởng thành không nằm ở việc giữ mãi vẻ ngoài trẻ trung, mà ở dũng khí đi sâu vào những vùng đau đớn của đời sống người già, bệnh tật, ký ức và bản sắc. Khi các gương mặt kỳ cựu đồng loạt chọn vai diễn táo bạo theo hướng “không đẹp”, điện ảnh sẽ có thêm những nhân vật già nhưng không mòn, buồn nhưng không cạn.
Khi vai diễn có thể là lần cuối: sức nặng lựa chọn ở tuổi nghề 44 năm
Lee Hwi-hyang bắt đầu diễn xuất từ đầu thập niên 1980, đi qua cả màn ảnh nhỏ lẫn màn ảnh rộng hơn 40 năm trước khi nhận vai chính trên điện ảnh trong ‘Family Trip’ – dự án cô bước vào với tâm thế “dù là lần cuối cùng cũng không sao”. Khoảng trống hai năm sau bộ phim truyền hình kết thúc tháng 3/2024 cho thấy đây không phải cú comeback vội vã, mà là lựa chọn đã được cân lên đặt xuống rất lâu. Điều đáng nói là sau tất cả hoài nghi và ý định bỏ nghề, câu trả lời rõ ràng nhất mà cô tự rút ra lại rất giản dị: khoảnh khắc hạnh phúc nhất đời mình là khi đang diễn xuất. Và đó là lý do cuối cùng khiến cô quay lại, nhưng lần này không phải để lặp lại chính mình, mà để thử một vai có thể là dấu chấm hết. Nếu ‘Family Trip’ trở thành bước ngoặt mới như nhiều người kỳ vọng, nó sẽ không chỉ là câu chuyện một gia đình đưa cụ bà sa sút trí tuệ đi Busan, mà còn là câu chuyện một diễn viên trưởng thành dùng hết phần đời nghệ thuật còn lại để đặt ra chuẩn mực mới cho lòng can đảm trên màn ảnh.
