Giả danh VNeID là gì và vì sao nguy hiểm cho tài khoản ngân hàng?
Giả danh VNeID là hình thức lừa đảo trong đó đối tượng mạo nhận là cán bộ cơ quan nhà nước để yêu cầu người dân cập nhật, đồng bộ hoặc kích hoạt tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID, từ đó dụ họ truy cập đường link lạ, cài ứng dụng độc hại hoặc cung cấp thông tin cá nhân và ngân hàng để chiếm đoạt tài sản. Vấn đề không chỉ dừng ở việc bị lộ số căn cước; khi bạn để kẻ gian chiếm quyền điều khiển điện thoại, toàn bộ tài khoản ngân hàng, mã OTP và dữ liệu riêng tư đều có thể bị mở toang. Nói cách khác, mỗi cuộc gọi mạo danh VNeID là một cánh cửa trực tiếp dẫn vào ví tiền số của bạn, nếu bạn mất cảnh giác một vài phút.
Thủ đoạn giả mạo cán bộ: Chúng tấn công người dùng như thế nào?
Điểm cốt lõi của các thủ đoạn giả mạo cán bộ là đánh vào tâm lý sợ hãi và nể sợ “cơ quan nhà nước”. Các đối tượng gọi điện, nhắn tin, tự xưng là cán bộ công an, cán bộ địa chính, cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước, rồi thông báo người dân phải khẩn trương cập nhật thông tin sổ đỏ trên ứng dụng VNeID. Đây là một dạng lừa đảo ứng dụng định danh nhắm vào mọi người dân, đặc biệt những ai chưa quen làm thủ tục trực tuyến. Kịch bản quen thuộc: chúng gửi đường link lạ, bắt bạn tải và cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, hoặc yêu cầu cung cấp số căn cước, hình ảnh giấy tờ, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, thậm chí đề nghị chuyển tiền dưới danh nghĩa “phí cập nhật”, “phí xác minh”, “phí đồng bộ dữ liệu”.
Mất quyền kiểm soát điện thoại, mất luôn tiền trong tài khoản
Khi nạn nhân làm theo hướng dẫn, các đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị và từ đó tiếp cận sâu vào dữ liệu tài chính. Cơ quan công an đã cảnh báo rằng kẻ gian có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng, thực hiện giao dịch chuyển tiền và chiếm đoạt tài sản. Trong nhiều vụ, bản thân ứng dụng định danh điện tử không hề có lỗi; vấn đề nằm ở việc người dùng bị dụ cài phần mềm độc hại hoặc cung cấp OTP cho người lạ. Một khi chúng điều khiển được điện thoại, mọi lớp bảo vệ như mật khẩu, sinh trắc học, ứng dụng ngân hàng gần như vô nghĩa. Đây là lý do “bảo vệ tài khoản ngân hàng” phải bắt đầu từ việc bảo vệ chính chiếc điện thoại dùng để nhận OTP và đăng nhập.
Tình huống thực tế: Công an ngăn chặn, người dân thoát bẫy trong gang tấc
Một trường hợp điển hình: Công an phường Âu Cơ đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn vụ lừa đảo giả danh cán bộ công an, hướng dẫn kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID. Đối tượng ban đầu yêu cầu nạn nhân đến trụ sở công an phường, nhưng khi biết người này bận, chúng chuyển sang hướng dẫn từ xa, gửi đường link, yêu cầu tìm kiếm, tải và cài đặt ứng dụng rồi làm theo các bước được hướng dẫn. Đây rõ ràng là thủ đoạn nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị, tiếp cận thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của nạn nhân. Nhờ cán bộ công an phân tích dấu hiệu bất thường, nạn nhân đã dừng trao đổi, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, không chuyển tiền và không cài ứng dụng từ đường link lạ.
Nguyên tắc vàng để nhận diện giả danh VNeID và tự bảo vệ
Muốn không trở thành nạn nhân của lừa đảo ứng dụng định danh, bạn cần thuộc lòng vài nguyên tắc. Thứ nhất, cơ quan công an và các cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền qua điện thoại để cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID. Bất kỳ ai yêu cầu điều này đều là kẻ lừa đảo, dù tự xưng là cán bộ gì đi nữa. Theo cảnh báo của lực lượng chức năng, người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã xác thực OTP cho bất kỳ người nào qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội; không truy cập đường link lạ, không tải ứng dụng không rõ nguồn gốc và không chuyển tiền để “cập nhật, xác minh, đồng bộ” sổ đỏ trên VNeID.
Thứ hai, mọi yêu cầu “khẩn trương”, “gấp”, “nếu không sẽ bị xử lý” liên quan đến VNeID đều cần được nghi ngờ, vì các cập nhật hợp lệ không bắt buộc thực hiện thông qua đường link hoặc tin nhắn tự phát. Khi có nhu cầu cập nhật, điều chỉnh hoặc xác minh thông tin đất đai, người dân phải trực tiếp liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc công an địa phương để được hướng dẫn, không làm theo yêu cầu từ cuộc gọi, tin nhắn không rõ danh tính. Tương tự, với mọi thủ tục định danh điện tử, bạn nên chủ động xác minh thông tin với cơ quan công an hoặc đến trực tiếp trụ sở, thay vì xử lý qua những đường link mơ hồ. Bảo vệ tài khoản ngân hàng trước hết là bảo vệ lý trí: luôn dừng lại vài phút để kiểm tra trước khi bấm vào bất kỳ đường link nào.
