Từ tra cứu chính sách đến dịch vụ trên điện thoại
Chatbot AI thuế là trợ lý số cho phép người nộp thuế đặt câu hỏi bằng văn bản hoặc giọng nói để tra cứu quy định, nhận hướng dẫn nghiệp vụ và tiếp cận dịch vụ thuế trực tuyến. Cục Thuế đã triển khai chức năng hỏi đáp chính sách, pháp luật thuế trên hệ thống Chatbot AI - Hỗ trợ người nộp thuế, tích hợp trực tiếp với eTax Mobile và Cổng Dịch vụ công ngành Thuế. Đây là bước đi thiết thực: thay vì phải tự lần tìm văn bản hoặc chờ được giải đáp, người dùng có thể bắt đầu từ câu hỏi quen thuộc, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Công cụ tiếp nhận thắc mắc về chính sách thuế, phí, lệ phí và hóa đơn; câu trả lời có dẫn chiếu văn bản để người nộp thuế đối chiếu. Việc triển khai nằm trong kế hoạch thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Có thể sử dụng trợ lý trên eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công ngành Thuế. Với người đã đăng ký tài khoản với cơ quan thuế, việc đưa hỏi đáp chính sách thuế vào các kênh số sẵn có giúp giảm trở ngại khi tìm thông tin, đồng thời đưa dịch vụ hỗ trợ đến gần hơn với cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức và doanh nghiệp.
Hộ kinh doanh được hướng dẫn kê khai từng bước
Giá trị rõ nhất của trợ lý ảo không nằm ở việc trả lời câu hỏi chung, mà ở khả năng dẫn người dùng qua một quy trình thường gây lúng túng. Chatbot có thể hướng dẫn kê khai thuế hộ kinh doanh bằng ngôn ngữ tự nhiên, theo cách hỏi gì đáp nấy và làm đến đâu hướng dẫn đến đó. Hộ kinh doanh có thể được hỏi về tờ khai mới hay bổ sung, doanh thu và ngành nghề; hệ thống từ đó gợi ý nội dung tờ khai, đồng thời hiển thị số thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng tạm tính để người dùng kiểm tra, điều chỉnh.
Cách tiếp cận này đặc biệt có ích với hộ mới kinh doanh, vốn có thể chưa biết dùng mẫu nào, kê khai theo tháng hay quý hoặc xác định nhóm ngành nghề ra sao. Sau khi hoàn tất thông tin, người nộp thuế có thể xem tờ khai dạng PDF và thực hiện nộp trên môi trường điện tử. Dù vậy, trợ lý không nên được xem là lý do để bỏ qua việc kiểm tra kết quả. Hướng dẫn theo hội thoại giúp giảm ma sát, nhưng người dùng vẫn cần rà soát dữ liệu đầu vào và nội dung tờ khai trước khi gửi.
2.300 lượt tra cứu là tín hiệu, chưa phải kết luận
Tại Tuyên Quang, chatbot AI nghiệp vụ thuế ghi nhận 171 tài khoản sử dụng và 2.300 lượt tra cứu, hỏi đáp trong tháng 9/2026. Con số này cho thấy công cụ đã được đưa vào sử dụng thực tế, chứ không chỉ dừng ở một thử nghiệm công nghệ. Tuy nhiên, lượt hỏi đáp chưa tự nó chứng minh người dùng đã giải quyết xong vướng mắc hay kê khai chính xác hơn. Muốn đánh giá hiệu quả, ngành thuế cần tiếp tục theo dõi chất lượng câu trả lời, tỷ lệ hoàn thành quy trình và những điểm người dân phải chuyển sang hỗ trợ trực tiếp.
Tuyên Quang cho biết địa phương tiếp tục cập nhật chatbot, vận hành tổ nghiên cứu và ứng dụng AI, đồng thời phối hợp xây dựng báo cáo công tác thuế bằng AI cho các hội nghị giao ban hằng tháng. Đây là hướng phát triển đáng khuyến khích nếu công nghệ gắn với nhu cầu cụ thể, được cập nhật thường xuyên và có kênh xử lý trường hợp chatbot chưa trả lời thỏa đáng. Đại diện Cục Thuế cũng cho biết sẽ rà soát, đánh giá toàn diện luồng trải nghiệm người dùng dựa trên thực tiễn và phản hồi cộng đồng.
Đích đến là trợ lý, không chỉ là chatbot
Mục tiêu rộng hơn của ngành thuế là phát triển công cụ số thành trợ lý hỗ trợ người nộp thuế, thay vì chỉ số hóa các thủ tục cũ. Tại hội thảo thuế và pháp lý thường niên ở Hà Nội ngày 27–28/10/2026, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin mới dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Hệ thống hướng tới kết nối với phần mềm kế toán doanh nghiệp, giảm việc tự lập báo cáo kê khai và hỗ trợ người nộp thuế hiểu rõ hơn tình hình hoạt động của mình.
Ngành thuế còn đặt mục tiêu tăng cường AI và liên thông dữ liệu để giảm các khâu kê khai, hướng tới quy trình “zero touch” với ít can thiệp thủ công và ít yêu cầu không cần thiết hơn. Đây là tham vọng hợp lý, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào độ chính xác của dữ liệu, khả năng giải thích căn cứ pháp lý và việc có người hỗ trợ khi tình huống vượt khỏi kịch bản tự động. Chatbot AI thuế đã mở được một cánh cửa hữu ích cho tra cứu và kê khai; để trở thành trợ lý đáng tin cậy, hệ thống cần chứng minh rằng nó giúp người dân hoàn tất nghĩa vụ đúng, dễ và an tâm hơn.
