Tín chỉ carbon: cơ hội nối mục tiêu xanh với nguồn vốn
Tín chỉ carbon là đơn vị đại diện cho lượng khí nhà kính được giảm hoặc loại bỏ, có thể được chứng nhận và giao dịch để tạo động lực tài chính cho các hoạt động giảm phát thải. Tại tọa đàm ở Wellington ngày 9/11, lãnh đạo Đà Nẵng bày tỏ mong muốn kết nối với các đối tác New Zealand để phát triển hoạt động này, qua đó huy động thêm nguồn lực cho bảo vệ môi trường, kinh tế xanh và tăng trưởng bền vững. Đây là hướng đi đáng chú ý vì đặt tài chính môi trường cạnh mục tiêu bảo tồn, thay vì xem bảo vệ thiên nhiên chỉ là khoản chi ngân sách. Tuy nhiên, tín chỉ chỉ có giá trị khi dựa trên kết quả giảm phát thải được đo lường và chứng nhận đáng tin cậy. Vì vậy, hợp tác quốc tế có thể giúp thành phố tiếp cận kinh nghiệm và phương pháp, nhưng tham vọng cần được chuyển thành các bước cụ thể.

Tiềm năng rừng lớn, nhưng cần phương pháp đáng tin
Quy mô tài nguyên là điểm tựa đáng kể cho đề xuất: Đà Nẵng có tổng diện tích rừng và diện tích đã trồng cây rừng hơn 745.000 ha, với tiềm năng khoảng 1,2 triệu tín chỉ carbon rừng. Con số này cho thấy dư địa, chứ chưa đồng nghĩa toàn bộ tiềm năng đã trở thành tín chỉ có thể phát hành hay nguồn thu hiện hữu. Tại tọa đàm, Ferdinand Balfoort, Chủ tịch nhóm chuyên gia phương pháp luận về hiệu quả năng lượng thuộc Gold Standard, chia sẻ kinh nghiệm về kiểm toán, quản trị doanh nghiệp và xây dựng phương pháp chứng nhận tín chỉ carbon rừng. Những khâu này quyết định liệu một dự án có thể chứng minh lợi ích khí hậu, bảo vệ rừng lâu dài và tạo niềm tin cho bên tham gia hay không. Bởi thế, giá trị của hợp tác Đà Nẵng New Zealand sẽ không chỉ nằm ở việc kết nối, mà ở chất lượng tiêu chuẩn và năng lực thực thi.
Từ trao đổi đến chương trình hợp tác thực chất
Động lực thúc đẩy hợp tác xuất hiện trong bối cảnh Việt Nam đang tiến thêm trong xây dựng khuôn khổ thị trường carbon. Theo Ferdinand Balfoort, khuôn khổ này mở ra cơ hội cho các dự án giảm phát thải, đặc biệt trong nông nghiệp. Đà Nẵng cũng nêu ba định hướng hợp tác với các đối tác New Zealand: phát triển công nghệ chiến lược và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực; mở rộng phát triển xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Thành phố muốn phát huy thế mạnh New Zealand về nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, công nghệ sạch và kinh tế tuần hoàn. Sở Ngoại vụ Đà Nẵng được giao làm đầu mối tiếp nhận thông tin và phối hợp thúc đẩy các chương trình sau tọa đàm. Đây là bước tiếp nối cần thiết; hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc các bên chọn được ưu tiên và biến trao đổi thành kế hoạch có thể kiểm chứng.
Tọa đàm còn đề cập các lĩnh vực như quản lý tài nguyên nước, bảo tồn đa dạng sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục, đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo. Đại diện mạng lưới lãnh đạo các bộ tộc Māori cho biết dự kiến có các đoàn đến Việt Nam trong năm 2027, gồm đoàn lãnh đạo vào khoảng tháng 3; chuyến thăm được kỳ vọng mở rộng giao lưu và tìm hiểu cơ hội hợp tác. Đây là tín hiệu về một nhịp kết nối tiếp theo, nhưng không thay thế việc xác định nội dung ưu tiên cho tín chỉ carbon.
Kết luận: tiềm năng chỉ thành giá trị khi có lộ trình
Đề xuất kết nối với New Zealand đặt đúng trọng tâm: dùng hợp tác để nâng năng lực phát triển tín chỉ carbon và huy động thêm tài chính môi trường cho bảo vệ thiên nhiên. Với tiềm năng rừng được nêu, Đà Nẵng có cơ sở để theo đuổi hướng đi này, nhưng quy mô tài nguyên tự nó chưa bảo đảm kết quả. Điều quan trọng tiếp theo là biến lời kêu gọi hợp tác thành chương trình có phương pháp đo lường, chứng nhận và cơ chế thực hiện rõ ràng. Nếu làm được điều đó, tín chỉ carbon có thể trở thành một công cụ gắn lợi ích tài chính với trách nhiệm bảo vệ môi trường; nếu không, tiềm năng vẫn chỉ dừng ở con số và kỳ vọng.






