Lựa chọn số 1 cho đa số gia đình: Củ cải trắng
Rau mùa thu bảo vệ phổi là nhóm rau củ có nhiều nước, chất xơ và dưỡng chất, được ưu tiên trong thời điểm thời tiết khô hanh để hỗ trợ đường hô hấp, giữ niêm mạc mũi – họng ẩm, đồng thời góp phần tăng cường miễn dịch mùa lạnh và cân bằng dinh dưỡng mùa thu cho cả gia đình. Trong ba loại rau mùa thu vào mùa hiện nay, củ cải trắng là lựa chọn nên ưu tiên cho đa số người vì dễ mua, dễ nấu, hợp nhiều món Việt và hỗ trợ tốt cho sức khỏe hô hấp. Củ cải trắng chứa nhiều nước, giàu chất xơ và một số vitamin, khoáng chất, rất phù hợp khi thời tiết se lạnh khiến bạn uống nước ít hơn. Đây là loại rau mùa thu bảo vệ phổi đáng đưa vào mâm cơm hằng ngày để bổ sung vitamin C – một dưỡng chất quan trọng đối với hoạt động của hệ miễn dịch.
| Đặc điểm | Củ cải trắng | Củ sen |
|---|---|---|
| Năng lượng (100 g) | Mọc nước, năng lượng thấp | Khoảng 74–75 kcal |
| Thành phần nổi bật | Nhiều nước, chất xơ, vitamin C | Chất xơ, vitamin C, khoáng chất |
| Cảm giác ăn | Ngọt nhẹ khi nấu chín, mềm dễ ăn | Giòn hoặc bở tùy cách nấu |
Củ huệ trắng và củ sen: Hai trợ thủ dưỡng phổi mùa thu
Củ huệ trắng (bách hợp) và củ sen là hai cái tên bạn nên bổ sung bên cạnh củ cải trắng để hoàn thiện bộ ba “lá chắn” mềm cho phổi. Củ huệ trắng được dùng trong y học cổ truyền với công dụng dưỡng âm, hỗ trợ giảm cảm giác khô nóng và xuất hiện trong một số bài thuốc liên quan đến ho, khô họng. Củ sen cung cấp chất xơ, vitamin C và nhiều khoáng chất, với 100 g cho khoảng 74–75 kcal, nên rất phù hợp cho khẩu phần dinh dưỡng mùa thu cần thêm chất xơ và vitamin. Theo Đông y, củ sen được mô tả với công dụng nhuận phổi, ngưng ho, dưỡng âm sinh tân, tuy nhiên các công dụng này chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ. Tất nhiên, gọi chúng là “lá chắn cho phổi” chủ yếu mang tính ví von, không có loại rau nào có thể làm sạch phổi hay thay thế thuốc điều trị bệnh hô hấp.
Tiêu chí chọn mua: Làm sao để có rau tươi, an toàn cho phổi?
Để ba loại rau mùa thu bảo vệ phổi phát huy hiệu quả, việc chọn nguyên liệu tươi và an toàn quan trọng không kém cách nấu. Với củ huệ trắng dùng làm thực phẩm, bạn cần lựa chọn đúng loại, có nguồn gốc rõ ràng, tuyệt đối không sử dụng các loại củ khô hoặc dược liệu không rõ nguồn gốc với mục đích chữa bệnh. Khi mua củ cải trắng và củ sen, ưu tiên củ chắc, không dập nát, không mốc, không có mùi lạ; rửa kỹ bùn đất, gọt sạch phần vỏ già trước khi chế biến. Hãy nhớ rằng một sai lầm khá phổ biến là cho rằng cứ ăn thật nhiều một loại thực phẩm là có thể đạt được một lợi ích sức khỏe cụ thể; điều bạn cần là thực đơn đa dạng, nhiều rau củ, kết hợp nguồn đạm lành mạnh và thói quen sống hỗ trợ cho đường hô hấp.
Cách nấu giữ vitamin C và nước – để món ăn thành ‘lá chắn’ thực sự
Để tối đa hóa dinh dưỡng mùa thu, nhất là vitamin C và chất xơ, bạn nên chú trọng phương pháp nấu. Củ cải trắng, củ sen và củ huệ trắng rất hợp với các món canh, hầm, luộc hoặc hấp ít dầu, giúp bổ sung nước cho cơ thể và hỗ trợ tăng cường miễn dịch mùa lạnh. Ngoài ra, cách nấu cũng ảnh hưởng đến lượng dưỡng chất còn lại trong thực phẩm; nấu quá lâu có thể làm hao hụt một số vitamin, đặc biệt là vitamin C và nhóm vitamin tan trong nước. Do đó, việc chế biến nhanh, để rau củ chín tới sẽ giúp hạn chế sự thất thoát dinh dưỡng này. Bạn có thể kết hợp củ cải với thịt nạc, sườn hoặc cá trong món canh nóng, dùng củ sen hầm nhẹ với xương hoặc nấu chè ít đường, và thêm một ít củ huệ trắng vào các món hầm thanh nhẹ để tạo thực đơn ấm, mềm, dễ ăn.
Buy if / Skip if
- Buy the củ cải trắng if bạn muốn một loại rau mùa thu bảo vệ phổi dễ mua, mọng nước, giúp bổ sung vitamin C và chất xơ trong bữa cơm hằng ngày.
- Skip the củ cải trắng if bạn kỳ vọng nó có thể làm sạch phổi hoặc thay thế điều trị khi đang ho kéo dài, khó thở, đau ngực – trong các trường hợp này bạn cần đi khám thay vì tự điều trị bằng thực phẩm.
- Buy the củ sen if bạn muốn tăng chất xơ và vitamin C cho chế độ dinh dưỡng mùa thu, đồng thời thêm một nguyên liệu ngon miệng vào món canh, hầm, xào của gia đình.
- Skip the củ sen if bạn không có thời gian sơ chế kỹ các loại củ nhiều bùn đất, hoặc không thích kết cấu giòn/bở đặc trưng của củ sen trong các món ăn.
- Buy the củ huệ trắng if bạn đang xây dựng thực đơn thanh nhẹ cho mùa hanh khô và có nguồn bách hợp thực phẩm rõ ràng, muốn thêm nguyên liệu được Đông y nhắc đến với công dụng dưỡng âm, nhuận phổi.
- Skip the củ huệ trắng if bạn chỉ tìm thấy dược liệu khô không rõ xuất xứ, hoặc có ý định dùng nó như thuốc chữa bệnh thay vì một phần của bữa ăn cân bằng.
