Nghịch lý iPhone 18: Việt Nam bùng nổ, quốc tế hạ nhiệt
Nghịch lý iPhone 18 là hiện tượng cùng một dòng điện thoại cao cấp chỉ tạo ra sức mua bùng nổ tại thị trường Việt Nam, với hàng trăm nghìn đơn cọc và doanh thu nghìn tỷ đồng, trong khi ở các thị trường quốc tế chủ chốt như Mỹ, người dùng lại tỏ ra hờ hững, mua đủ dùng chứ không tạo cảnh cháy hàng, qua đó phơi bày sự khác biệt sâu sắc về thói quen tiêu dùng điện thoại, kỳ vọng công nghệ và các chương trình hỗ trợ tài chính đi kèm. Ngày 9/9, tại sự kiện "Surprise and Shine", Apple giới thiệu iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max cùng mẫu gập iPhone Duo. Cửa đặt trước tại Việt Nam mở lúc 19h ngày 12/9, lập tức ghi nhận tình trạng quá tải cục bộ. Trong khi đó, ở Mỹ, 30 phút đầu mở bán iPhone 18 Pro diễn ra trong không khí tương đối trầm lắng, không xuất hiện cảnh dời xa ngày giao hàng như các thế hệ trước đó. Nghĩa là, khi người tiêu dùng toàn cầu bắt đầu thận trọng hơn với smartphone, người Việt vẫn sẵn sàng móc hầu bao mạnh tay.
Con số biết nói: nghìn tỷ doanh thu, kỷ lục đơn cọc tại Việt Nam
Cơn sốt iPhone 18 tại Việt Nam không chỉ là vài hàng người trước cửa hàng, mà là một cú bùng nổ tài chính có số liệu rất rõ ràng. Ngay sau khi Apple Store Online Việt Nam và các đại lý ủy quyền mở cổng đặt hàng tối 12/9, hệ thống bị quá tải, nhiều phiên bản nhanh chóng bị đẩy lịch giao hàng thêm 2–3 tuần. Đến hết ngày 16/9, thị trường ghi nhận khoảng 300.000 đơn đặt mua, tương ứng hơn 300 tỷ đồng tiền cọc luân chuyển. Đây là mức đơn cọc iPhone 18 Pro Max và bản Pro cao chưa từng thấy, lập kỷ lục mới trên thị trường. Đáng nói hơn, chỉ sau ngày mở bán chính thức 18/9, doanh thu bộ đôi iPhone 18 Pro/Pro Max được ước tính vượt 1.500 tỷ đồng, cao hơn khoảng rưỡi so với các thế hệ gần đây và tương đương kỷ lục của iPhone 14. Mức iPhone 18 giá Việt Nam khởi điểm từ 39 triệu đồng cho bản Pro 256GB và từ 42 triệu đồng cho Pro Max 256GB, trong khi bản 2TB lên tới 78–81 triệu đồng. Nhìn vào những con số này, câu hỏi không còn là “người Việt có tiền hay không”, mà là “vì sao họ ưu tiên chi tiêu cho smartphone đắt đỏ như vậy”.
Quốc tế thờ ơ: tâm lý chờ iPhone Duo và chu kỳ nâng cấp dài hơn
Sự thờ ơ của người dùng Mỹ và nhiều thị trường phát triển với iPhone 18 không phải do họ hết hứng thú với Apple, mà do thói quen nâng cấp thiết bị đã bước sang giai đoạn chín muồi. Dữ liệu cho thấy sau nửa giờ mở đặt trước tại Mỹ, gần như tất cả cấu hình và màu sắc iPhone 18 Pro vẫn giữ được ngày giao dự kiến 18/9, chỉ một số phiên bản Pro Max nhất định bị dời lịch thêm vài tuần, trong đó bản 2TB vẫn sẵn hàng đúng hẹn. Điều này phản ánh một thị trường đã bão hòa, nơi người dùng cân nhắc kỹ giữa nâng cấp nhỏ về camera và hiệu năng với chi phí bỏ ra. Giới phân tích kỹ thuật chỉ ra ba lý do quan trọng khiến chu kỳ nâng cấp quốc tế hạ nhiệt. Thứ nhất, tâm lý chờ iPhone Duo – mẫu máy gập đầu tiên – khiến nhiều khách hàng trung thành tạm hoãn quyết định mua sắm. Thứ hai, khủng hoảng linh kiện bán dẫn toàn cầu đẩy chi phí sản xuất lên cao, đi cùng bối cảnh kinh tế biến động, khiến người dùng thắt chặt chi tiêu cho thiết bị xa xỉ nếu không mang lại đổi mới đột phá. Nói cách khác, với nhiều người dùng quốc tế, iPhone 18 là một nâng cấp tốt, nhưng chưa đủ lý do để vội vàng xuống tiền.
Thói quen tiêu dùng điện thoại Việt: thích bản cao cấp, mua để dùng lâu và "khẳng định mình"
Điểm khiến thị trường Việt Nam khác biệt là cách người dùng tiếp cận smartphone như một khoản đầu tư kéo dài nhiều năm, đồng thời là công cụ thể hiện vị thế cá nhân. Hiện tượng chi tiêu mạnh cho iPhone 18 trong bối cảnh kinh tế có xu hướng thắt chặt được xem là nghịch lý, nhưng xét gần sẽ thấy đó là lựa chọn có tính toán. Một đại diện hệ thống bán lẻ cho biết lượng đặt trước bộ đôi Pro/Pro Max tăng gần 50% so với thế hệ tiền nhiệm nhờ ba điểm sáng trong tâm lý tiêu dùng. Thứ nhất, người dùng Việt ưu tiên phiên bản cao cấp để tối ưu giá trị và kéo dài vòng đời sử dụng lên 3–4 năm. Điều này giải thích vì sao bản Pro Max áp đảo trong cơ cấu đơn đặt hàng, có nơi chiếm hơn 84–90% tổng số máy bán ra. Thứ hai, chính việc thắt chặt chi tiêu lại khiến người dùng tập trung vào thiết bị có thể đáp ứng lâu dài cả công việc, giải trí, thay vì đổi máy liên tục. Thứ ba, sức hút thương hiệu iPhone ở Việt Nam có xu hướng ít bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế ngắn hạn, liên tục lặp lại qua nhiều thế hệ sản phẩm. Smartphone vì thế không chỉ là công cụ, mà còn là biểu tượng, và iPhone 18 trở thành lựa chọn "đáng để ráng" trong mắt nhiều người.
Chương trình hỗ trợ tài chính: chiếc đòn bẩy biến xa xỉ thành "có thể với tới"
Điểm mấu chốt giúp iPhone 18 giá Việt Nam ở ngưỡng 39–81 triệu đồng vẫn tìm được hàng trăm nghìn người mua nằm ở các chương trình hỗ trợ tài chính ngày càng tinh vi. Nơi chi phí ban đầu tưởng chừng là rào cản, thị trường lại tạo ra hàng loạt phương án trả góp và thu cũ đổi mới, biến sản phẩm cao cấp thành khoản chi chia nhỏ, phù hợp với khả năng thanh toán hàng tháng của người trẻ đô thị. Các công cụ đòn bẩy tài chính nổi bật gồm thu cũ đổi mới với mức trợ giá cao và các gói trả góp 0% lên đến 18 tháng, giúp người mua không phải bỏ ra toàn bộ số tiền lớn ngay lập tức. Bên cạnh đó, nguồn cung hạn chế và nhu cầu tập trung vào vài phiên bản nhất định tạo ra cơ chế "bia kèm lạc": người dùng chấp nhận mua thêm gói dịch vụ khoảng 7,5 triệu đồng để được ưu tiên nhận máy sớm. Trên thị trường thứ cấp, giá trao tay bản Pro Max 256GB Đỏ Burgundy bị đẩy lên 49 triệu đồng, chênh 7 triệu so với niêm yết. Những thực tế này cho thấy smartphone cao cấp đang được tài chính hóa mạnh mẽ, giống các khoản vay tiêu dùng, và người Việt tỏ ra thoải mái sử dụng đòn bẩy ấy hơn nhiều thị trường phát triển vốn thận trọng với nợ tiêu dùng.
