Hợp tác chỉ có ý nghĩa khi tạo ra sản phẩm
Hợp tác AI Việt Hàn là nỗ lực phối hợp nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng hạ tầng và đào tạo nhân lực để đưa trí tuệ nhân tạo vào các ứng dụng có ích cho người dân và doanh nghiệp. Ngày 29/10 tại Hà Nội, Diễn đàn AI và Công nghệ số Việt Nam – Hàn Quốc 2026 quy tụ đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam. Thông điệp quan trọng không nằm ở việc hai bên cùng nói về AI, mà ở cam kết chuyển kết quả nghiên cứu thành sản phẩm và dịch vụ đáp ứng nhu cầu thật. Diễn đàn đặt mục tiêu để tiến bộ AI mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Đây là thước đo phù hợp: hợp tác chỉ đáng kể khi công nghệ rời khỏi phòng thí nghiệm và giải quyết được vấn đề trong sản xuất, kinh doanh hay dịch vụ.
Nghiên cứu phải đi cùng nhu cầu ứng dụng
Trụ cột đầu tiên là nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, với ưu tiên dành cho mô hình nền tảng, mô hình ngôn ngữ lớn và giải pháp phục vụ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Hướng đi này hợp lý, nhưng chỉ tạo lợi thế nếu dự án bắt đầu từ bài toán cụ thể, thay vì chạy theo công nghệ đang được chú ý. Việt Nam xem AI là công nghệ chiến lược có thể góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng năng suất và sức cạnh tranh quốc gia. Trong khi đó, thế mạnh công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Hàn Quốc có thể bổ trợ cho hệ sinh thái và nhu cầu thị trường Việt Nam; kết hợp hai phía được kỳ vọng tạo ra sản phẩm có khả năng thương mại hóa. Diễn đàn vì thế cần mở đường cho nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp cùng xác định vấn đề, thử nghiệm giải pháp rồi hoàn thiện sản phẩm, thay vì dừng ở trao đổi chuyên môn.
Hạ tầng dữ liệu và bán dẫn là nền móng
AI không thể mở rộng nếu thiếu dữ liệu, năng lực tính toán và môi trường thử nghiệm. Tại diễn đàn, hai bên nhấn mạnh hợp tác về hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu và công nghệ bán dẫn; các hướng được đề xuất còn gồm năng lực tính toán và hạ tầng thử nghiệm phục vụ AI. Đây không phải phần phụ trợ, mà là nền móng quyết định viện nghiên cứu và doanh nghiệp có thể tiếp cận, phát triển và triển khai công nghệ đến đâu. Công nghệ bán dẫn cũng đáng được chú ý vì kết nối năng lực AI với nền công nghiệp công nghệ cao và chuỗi cung ứng liên quan. Tuy nhiên, xây thêm hạ tầng không tự động tạo ra năng lực làm chủ. Giá trị chỉ xuất hiện khi dữ liệu và năng lực tính toán được khai thác cho dự án cụ thể, còn doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu có điều kiện tiếp cận để thử nghiệm, cải tiến giải pháp.
Đào tạo nhân lực để làm chủ công nghệ
Trụ cột thứ ba là đào tạo nhân lực AI gắn với nghiên cứu và triển khai, thông qua trao đổi chuyên gia, nghiên cứu chung, đào tạo kỹ sư và nâng kỹ năng ứng dụng AI cho người lao động. Đây là điều kiện để hợp tác không chỉ nhập công nghệ mà còn tạo được đội ngũ có khả năng vận hành, điều chỉnh và phát triển giải pháp. Kết nối đào tạo với nhu cầu ứng dụng giúp người học xử lý bài toán thực tế, đồng thời giúp doanh nghiệp tìm được nhân lực phù hợp. Một bước cụ thể đã được công bố: NIPA ký biên bản ghi nhớ với Cục Công nghiệp công nghệ thông tin thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đồng thời dự kiến thành lập Trung tâm Đổi mới AI Hàn Quốc tại Việt Nam vào năm 2027. Trung tâm này có thể tạo thêm đầu mối kết nối cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Kết luận, ba trụ cột chỉ phát huy sức mạnh khi được triển khai đồng bộ: nghiên cứu có đầu ra, hạ tầng được dùng và nhân lực đủ sức làm chủ công nghệ.
