Sàn giao dịch OCOP trên Grab là gì và vì sao đây là bước ngoặt cho tiểu thương?
Sàn giao dịch OCOP Grab là không gian mua sắm trực tuyến được tích hợp ngay trong ứng dụng Grab marketplace, nơi sản phẩm OCOP và đặc sản Đà Nẵng được chuẩn hóa dữ liệu, kể câu chuyện nguồn gốc và bán trực tiếp đến người dùng qua thiết bị di động, qua đó biến sản phẩm làng nghề thành hàng hóa kinh tế số tiếp cận khách trong nước lẫn quốc tế. Điều đáng nói là mô hình này không chỉ là một gian hàng mới trong ứng dụng Grab, mà là bước ngoặt đưa kinh tế số tiểu thương ra khỏi tình trạng “đứng ngoài cuộc chơi”. Sáng 10/8, UBND thành phố Đà Nẵng và Grab Việt Nam chính thức đưa vào hoạt động Sàn giao dịch “OCOP - Đặc sản Đà Nẵng” trên ứng dụng Grab, đồng thời triển khai mô hình “Chợ Cồn chuyển đổi số”. Hoạt động này nằm trong thỏa thuận hợp tác về phát triển kinh tế số giữa hai bên ký từ tháng 9/2025, cho thấy thành phố không muốn chuyển đổi số chỉ dừng ở chính quyền và doanh nghiệp lớn, mà đi thẳng vào khu vực kinh tế cơ sở. Đây là quyết định mang tính chủ động, coi tiểu thương và hộ kinh doanh nhỏ là đối tượng cần được ưu tiên số hóa, thay vì để họ tự xoay sở trong thế giới nền tảng quá phức tạp.
Từ chương trình OCOP đến “Kho hàng thông minh” – Cách Đà Nẵng biến chính sách thành thị trường
Điểm khác biệt của chuyển đổi số Đà Nẵng là xuất phát từ chương trình OCOP – “Mỗi xã một sản phẩm” – nhưng đi tiếp một bước: biến chính sách thành marketplace có dòng khách thực. Thay vì dừng lại ở các điểm trưng bày, thành phố và Grab dùng ứng dụng Grab marketplace làm “Kho hàng thông minh”, nơi mỗi sản phẩm OCOP có dữ liệu, hình ảnh, câu chuyện rõ ràng, dễ tìm và dễ mua. Theo kế hoạch, từ tháng 8/2026, chương trình hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu số cho hơn 80 chủ thể sản xuất, kinh doanh OCOP (chủ yếu sản phẩm đạt 4–5 sao) cùng 14 điểm, cửa hàng trưng bày trên địa bàn. Đây là lượng hàng đủ lớn để sàn giao dịch OCOP Grab không trở thành “chợ vắng”. Việc chuẩn hóa dữ liệu – nghe có vẻ kỹ thuật – thực chất là chuyện sống còn: nếu tiểu thương không biết viết mô tả, chụp ảnh, gắn thông tin nguồn gốc, sản phẩm sẽ chìm trong biển hàng trực tuyến. Bằng cách chủ động cầm tay chỉ việc, chính quyền và nền tảng đang xử lý điểm yếu lớn nhất của kinh tế số tiểu thương: thiếu năng lực số chứ không thiếu sản phẩm.
Chợ Cồn chuyển đổi số: Khi quầy bún, sạp mắm cũng có gian hàng online
Triển khai song song với sàn giao dịch OCOP Grab là mô hình “Chợ Cồn chuyển đổi số”, hướng đến xây dựng Chợ Cồn thành khu chợ kiểu mẫu về chuyển đổi số trên ứng dụng Grab. Ý nghĩa ở đây rất rõ: nếu chỉ đưa các cơ sở OCOP chuẩn chỉnh lên nền tảng, kinh tế số vẫn là sân chơi của những đơn vị đã có thương hiệu; kéo cả chợ truyền thống lên thì chuyện bán tô bún, hũ mắm, gói bánh ít cũng bước vào không gian số. Grab phối hợp với Ban Quản lý Chợ Cồn hướng dẫn tiểu thương mở gian hàng trên GrabFood, GrabMart, tiếp nhận và quản lý đơn hàng trực tuyến, đồng thời triển khai hệ thống nhận diện tại chợ. Mô hình giúp tiểu thương bổ sung kênh bán hàng, còn người dân và du khách dễ dàng tiếp cận món ăn, sản phẩm đặc trưng của Chợ Cồn trên nền tảng số. Đây là câu trả lời thực tế cho bài toán kinh tế số tiểu thương: không ép họ bỏ sạp truyền thống, mà thêm đường dẫn khách hàng từ điện thoại vào đúng quầy họ đang đứng.
Lợi ích cụ thể: doanh thu, văn hóa và trải nghiệm người dùng
Nếu không chạm vào con số và mục tiêu, chuyển đổi số dễ bị xem là khẩu hiệu. Lãnh đạo Đà Nẵng đặt kỳ vọng rõ ràng: doanh thu bán ra của sản phẩm OCOP tăng ít nhất 10% trong năm 2026 và tăng trưởng “2 con số” từ năm 2027. Đây là câu nói mang tính cam kết: chuyển đổi số không phải để có báo cáo đẹp, mà để tiểu thương bán được nhiều hơn, giá tốt hơn. Đồng thời, chương trình nhấn mạnh mục tiêu lan tỏa văn hóa làng nghề Đà Nẵng tới bạn bè trong nước và quốc tế – tức coi câu chuyện sản phẩm là tài sản, không chỉ phụ lục. Về phía người dùng, sàn giao dịch OCOP Grab được thiết kế như không gian mua sắm trực tuyến giúp người dùng tìm hiểu thông tin, nguồn gốc, câu chuyện sản phẩm và đặt mua thuận tiện trên thiết bị di động. Người dân, đặc biệt du khách, có thể tìm kiếm đặc sản Đà Nẵng và mua mọi lúc, mọi nơi trên nền tảng số. Trải nghiệm này biến việc săn đặc sản từ hành trình “hỏi người địa phương” thành thao tác vài cú chạm – nhưng vẫn giữ được câu chuyện và bản sắc của từng làng nghề ngay trong màn hình.
Bước tiếp theo: từ mô hình điểm đến hệ sinh thái kinh tế số cơ sở
Điểm đáng chú ý là Đà Nẵng và Grab không xem đây là dự án một lần rồi thôi. Sau giai đoạn triển khai đầu tiên, hai bên sẽ đánh giá kết quả, ghi nhận phản hồi của chủ thể OCOP, tiểu thương, hộ kinh doanh và người tiêu dùng, đồng thời theo dõi các chỉ số về sản lượng bán ra, hiệu quả kinh doanh để tiếp tục hoàn thiện chương trình. Từ tháng 9, chương trình được lên kế hoạch mở rộng đến các sản phẩm OCOP còn lại trên địa bàn. Hướng đi này cho thấy một tư duy đáng khen: chuyển đổi số kinh tế cơ sở là hành trình lặp – thử nghiệm, đo đếm, điều chỉnh, rồi mới nhân rộng. Nếu sàn giao dịch OCOP Grab và mô hình Chợ Cồn chuyển đổi số vận hành hiệu quả, đây sẽ là “bản thiết kế” để đưa thêm các khu vực tập trung nhiều hộ kinh doanh khác lên nền tảng số. Cuộc chơi kinh tế số tiểu thương vì thế không còn là chuyện của riêng Grab hay riêng một địa phương, mà có thể trở thành mẫu tham chiếu cho các thành phố khác đang loay hoay với câu hỏi: làm sao để hàng hóa nhỏ lẻ không bị bỏ lại trong làn sóng chuyển đổi số.
