Thể dục người cao tuổi: Từ hoạt động phụ thành ưu tiên sống
Thể dục người cao tuổi là tổng hòa các hình thức vận động phù hợp về cường độ và thời lượng, được tổ chức thường xuyên trong cộng đồng nhằm duy trì thể lực, cải thiện tinh thần, củng cố sự gắn kết xã hội và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục sống độc lập, chủ động, có chất lượng, thay vì bị xem là nhóm thụ động cần chăm sóc.
Nếu trước đây, tập luyện dưỡng sinh hay vài bài thể dục sáng chỉ được xem như hoạt động phụ cho người cao tuổi, thì giờ đây nó đang trở thành một lựa chọn sống có ý thức. Chuỗi hoạt động thể dục thể thao chào mừng Tháng hành động vì người cao tuổi do Sở VH-TT TPHCM phối hợp tổ chức với các môn cầu lông, đá cầu nghệ thuật, pickleball, dân vũ thể thao và giải thể thao dân tộc thiểu số là một ví dụ rõ ràng cho xu hướng này. Đây không chỉ là phong trào thi đua, mà là tín hiệu cho thấy người cao tuổi muốn được nhìn nhận như chủ thể tích cực trong các chương trình wellness cộng đồng, chứ không phải đối tượng “được” chăm sóc một chiều.
TPHCM: Tháng hành động biến sân chơi thành “phòng tập chung”
Chuỗi hoạt động thể dục thể thao tại TPHCM nhân Tháng hành động vì người cao tuổi cho thấy một cách làm đáng ủng hộ: đưa thể dục người cao tuổi ra khỏi khuôn khổ lớp học khép kín, đặt nó vào không gian lễ hội thể thao của toàn dân. Các giải cầu lông, đá cầu nghệ thuật, pickleball, dân vũ và thể thao dân tộc thiểu số mở cửa để mọi lứa tuổi cùng tham gia, qua đó phá vỡ hình ảnh “góc riêng” dành cho người cao tuổi.
Mở đầu chuỗi hoạt động là Giải đá cầu nghệ thuật nội dung giao lưu đồng đội diễn ra ngày 26-9 tại Nhà thi đấu Bình Phú, với 10 đội có vận động viên từ 40 tuổi trở lên. Câu chuyện ở đây không nằm ở thành tích, mà ở thông điệp: người từ trung niên đến cao tuổi hoàn toàn có thể chơi những môn đòi hỏi linh hoạt, thậm chí mang tính biểu diễn. Theo Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM Nguyễn Nam Nhân, chuỗi giải đấu giúp người dân có thêm cơ hội tham gia tập luyện thể dục thể thao, nâng cao nhận thức về vai trò của vận động đối với sức khỏe, thể lực và chất lượng cuộc sống. Đây là câu nói xứng đáng được xem như “kim chỉ nam” cho mọi chương trình wellness cộng đồng.
Đan Phượng: Hội thi dưỡng sinh và sức mạnh ký ức 35 năm
Nếu TPHCM thể hiện “bề rộng” phong trào, thì xã Đan Phượng (Hà Nội) cho thấy “chiều sâu” gắn kết khi hơn 500 hội viên người cao tuổi cùng tham gia Hội thi Thể dục dưỡng sinh người cao tuổi trên địa bàn xã. Đây là mô hình lý tưởng của một chương trình wellness cộng đồng ở nông thôn: gần gũi, ít hình thức, nhưng giàu cảm xúc và ý nghĩa.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu và hội viên đã cùng ôn lại chặng đường 35 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi, nhắc lại vai trò và đóng góp của lớp người đi trước trong gia đình và xã hội. Khi tập luyện dưỡng sinh được đặt cạnh dòng chảy ký ức đó, mỗi động tác không chỉ là bài tập cho cơ bắp, mà là lời khẳng định: tuổi cao vẫn có thể là gương sáng. Điều đáng quý là chính quyền địa phương công khai cam kết “quan tâm cả vật chất lẫn tinh thần”, tạo điều kiện để người cao tuổi phát huy trí tuệ và kinh nghiệm trong xây dựng quê hương. Thể dục ở đây vì thế trở thành chiếc cầu nối giữa sức khỏe, lòng tự trọng và trách nhiệm công dân.
Khi thể thao trở thành nền tảng cho đời sống tinh thần người cao tuổi
Hội thi ở Đan Phượng không dừng lại ở chuyện điểm số. Nó tạo ra một sân chơi bổ ích, rèn luyện thể chất và nâng cao đời sống tinh thần cho người cao tuổi, đồng thời lan tỏa tinh thần “Tuổi cao – Gương sáng” trên địa bàn. Khi các chi hội thi đua giành giải Nhất, Nhì, Ba, Khuyến khích, điều họ nhận được nhiều hơn huy chương là cảm giác được nhìn nhận, được thuộc về một cộng đồng năng động.
Việc xã trao 32 suất quà cho người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, cô đơn, không nơi nương tựa và phát động Quỹ chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi cho thấy một tư duy đúng: thể dục người cao tuổi phải đi cùng chăm sóc xã hội, chứ không thể tách rời. Các chương trình wellness cộng đồng chỉ bền vững khi người cao tuổi ở mọi điều kiện đều có cơ hội bước ra sân tập, chứ không bị bỏ lại phía sau. Thể thao, theo cách đó, là “ngôn ngữ chung” giúp họ bớt cô đơn, bớt phụ thuộc và giữ được niềm vui sống.
Từ phong trào đến chiến lược: Cần coi người cao tuổi là hạt nhân cộng đồng
Điểm chung giữa TPHCM và Đan Phượng là đã đặt người cao tuổi vào trung tâm các chương trình cộng đồng, thay vì tổ chức hoạt động mang tính tượng trưng. Các giải đấu ở đô thị tạo không khí thi đấu hào hứng, giàu năng lượng, truyền cảm hứng cho người dân tham gia tập luyện thể dục thể thao, trong khi hội thi dưỡng sinh ở nông thôn khẳng định vị thế, vai trò và những đóng góp quý báu của lớp người đi trước trong phát triển địa phương. Đây là hai mắt xích quan trọng nếu muốn biến phong trào hiện nay thành định hình lâu dài cho chính sách an sinh.
Từ góc nhìn cá nhân, đã đến lúc mọi địa phương coi các đội dưỡng sinh, câu lạc bộ thể thao của người cao tuổi như “hạt nhân cộng đồng”: nơi kết nối thế hệ trẻ, gieo thói quen vận động và gìn giữ bản sắc địa phương qua những môn thể thao dân tộc. Thay vì chờ bệnh rồi mới chăm, chúng ta nên mở rộng các chương trình wellness cộng đồng, hỗ trợ không gian, huấn luyện viên, lịch sinh hoạt ổn định để việc tập luyện dưỡng sinh, cầu lông, dân vũ… trở thành một phần tự nhiên của đời sống khu dân cư. Khi người cao tuổi khỏe hơn, gắn kết hơn, cả cộng đồng cũng bền vững hơn – đó là lợi ích không thể đo bằng bất kỳ con số ngắn hạn nào.
