Từ cột mốc 4 triệu đến cú trượt hạng: bức tranh mới của box office Hàn
Cuộc chiến box office Hàn Quốc hiện là sự đối đầu giữa phim nội địa như ‘Hope’ và các blockbuster Hollywood, nơi chất lượng nghệ thuật không còn đủ, vì scandal đời tư và sức mạnh thương hiệu toàn cầu đang quyết định dòng tiền và lựa chọn của khán giả một cách tàn nhẫn. Trong bối cảnh đó, phim Hope box office của đạo diễn Na Hong-jin đang đối mặt với thách thức kép: vừa từ đối thủ ngoại quốc, vừa từ những lùm xùm ngoài màn ảnh. Tác phẩm mới của ông gặp phải những trở ngại không lường trước ngay trước khi cán mốc 4 triệu khán giả. Điều đáng nói, đây vốn là dự án được kỳ vọng cao nhờ dàn diễn viên lừng lẫy và danh tiếng tác giả, nhưng lại bị kéo tụt đúng lúc cần bứt phá.
Theo hệ thống thống kê tích hợp vé vào cửa điện ảnh, ‘Hope’ thu hút 67.626 khán giả trong ngày 30, đứng vị trí thứ 2 và đạt tổng cộng 3.774.776 khán giả tích lũy. Đây là con số đủ để gọi là thành công, nhưng không đủ để miễn nhiễm trước biến động thị trường. Bước ngoặt nằm ở chỗ ngay khi phim đang duy trì đà tăng trưởng ổn định sau khi vượt điểm hòa vốn, thị trường lại xuất hiện hai cơn gió mạnh: Hwang Jung-min scandal và sự đổ bộ của Spider-Man Hàn Quốc. Từ đó, câu hỏi không còn là phim hay đến đâu, mà là khán giả còn muốn gắn tên mình với bộ phim và với ngôi sao của nó hay không.
Cú đấm kép: scandal Hwang Jung-min và hiệu ứng tẩy chay mềm
Hwang Jung-min scandal là ví dụ mới nhất cho thấy khán giả Hàn Quốc đang ngày càng coi đời tư nghệ sĩ là tiêu chí lựa chọn phim, không kém gì kịch bản hay đạo diễn. Ngày 29, một cá nhân tên A đã lên SNS đưa ra nghi vấn về đời tư liên quan đến Hwang Jung-min, kèm bản ghi âm cuộc gọi và nội dung tin nhắn. Ngay sau đó, Sam Company tuyên bố sẽ tiến hành biện pháp pháp lý, khẳng định A là nghi phạm bám đuôi đã nhiều lần quấy rối, với việc tòa từng ra ba quyết định tạm thời và ban hành lệnh xử phạt nhanh. Dù pháp lý đứng về phía ai, trong mắt công chúng, ‘Hope’ lập tức bị gắn chặt với lùm xùm, chứ không còn là một tác phẩm độc lập.
Điều đáng ngại là scandal nổ ra đúng lúc phim cần giữ nhiệt doanh thu dài hạn. Trước đó, ‘Hope’ vẫn duy trì dòng khán giả ổn định – 100.047 khán giả trong ngày 28. Nhưng chỉ một ngày sau, đà này gãy khúc, và các tranh cãi xoay quanh đời tư Hwang Jung-min bắt đầu đóng vai trò như một biến số tiêu cực đối với doanh thu. Trong tâm lý đám đông, khán giả không cần một lời kêu gọi tẩy chay chính thức; họ đơn giản “chuyển kênh”, chọn phim khác, đặc biệt khi ngoài kia đầy rẫy lựa chọn hào nhoáng hơn. Khi lựa chọn đạo đức được đặt lên bàn cùng với vé xem phim, nhiều người sẽ nghĩ: “Xem phim khác cũng được, sao phải dính vào rắc rối?”.
Spider-Man Hàn Quốc: thương hiệu toàn cầu đè bẹp phòng vé nội
Trong lúc ‘Hope’ chật vật giữ khán giả, Spider-Man Hàn Quốc – phiên bản ‘Spider-Man: Brand New Day’ – tiến vào như một cơn bão mùa hè. ‘Người Nhện: Khởi Đầu Mới’ đã chiếm vị trí số 1 áp đảo khi thu hút 441.554 khán giả trong một ngày, và chỉ sau hai ngày công chiếu đã ghi nhận 1.131.222 khán giả tích lũy, nhanh chóng trở thành thế lực mới tại phòng vé. Ở cấp độ quốc tế, bộ phim đứng thứ 2 về doanh thu mở màn lịch sử, cho thấy sức nặng khổng lồ của thương hiệu Spider-Man. Còn tại thị trường trong nước, phim thu hút 825.968 khán giả trong ngày thứ 5 công chiếu, đạt tổng cộng 3.384.152 khán giả. Đây là những con số mà bất kỳ phim Hàn nào cũng phải dè chừng.
Tác động cụ thể lên phim Hope box office hiện rõ qua đường cong khán giả: từ 100.047 người ngày 28, giảm xuống 87.927 ngày 29 – trùng thời điểm Spider-Man ra mắt – rồi rơi tiếp còn 67.626 ngày 30. Theo hệ thống đặt vé, ‘Người Nhện: Khởi Đầu Mới’ chiếm 66,8% tỷ lệ đặt vé với hơn 810.000 vé đặt trước, trong khi ‘Hope’ bị đẩy xuống hạng 3 với vỏn vẹn 6,4%. Một câu nói nên được trích lại là: “Doanh thu trong nước cũng bùng nổ… bộ phim công chiếu ngày 29 đã thu hút 825.968 khán giả chỉ trong một ngày vào ngày 2”. Khi một thương hiệu ngoại có thể một mình lấp đầy phần lớn ghế ngồi, phim nội không chỉ mất khán giả; họ mất cả không gian để kể câu chuyện của mình.
Doanh thu phim Hàn trong kẹp gọng: Hollywood một bên, ‘The Odyssey’ một bên
Câu chuyện của ‘Hope’ không phải trường hợp đơn lẻ, mà là biểu đồ thu nhỏ của doanh thu phim Hàn trong thời kỳ bị kẹp giữa Hollywood và kỳ vọng khán giả. Sau sức mạnh của thương hiệu toàn cầu ‘Người Nhện: Khởi Đầu Mới’, sự xuất hiện sắp tới của ‘The Odyssey’ được dự đoán sẽ khiến lựa chọn của khán giả càng rộng hơn, đồng nghĩa áp lực lên phim nội càng lớn. Cùng cuối tuần đó, ‘Odyssey’ ở tuần thứ ba phát hành góp phần giúp phòng vé Bắc Mỹ lập kỷ lục doanh thu cuối tuần lớn nhất. Những con số này cho thấy Hollywood không chỉ thắng ở nước họ; họ đang chiếm dần khung giờ, phòng chiếu và cả trí nhớ khán giả tại Hàn Quốc.
Trung bình, để một phim nội duy trì đà doanh thu dài hạn, họ cần ít nhất vài tuần “thở” trước khi làn sóng blockbuster ngoại đổ vào. Nhưng hiện nay, lịch phát hành dày đặc khiến bất kỳ cú chậm nhịp nào – từ marketing yếu, phản ứng giới phê bình cho đến scandal diễn viên – đều bị phóng đại thành rủi ro sống còn. Khi doanh thu phim Hàn phải chia nhỏ cho quá nhiều đối thủ, nhà sản xuất buộc phải tự hỏi: liệu họ nên tiếp tục đặt cược vào ngôi sao lớn có rủi ro đời tư, hay chuyển sang các mô hình an toàn hơn như ensemble cast, đạo diễn làm thương hiệu, hoặc tận dụng dòng phim trung bình chi phí thấp nhưng ra mắt liên tục? Không trả lời được câu hỏi này, họ sẽ bị cuốn khỏi cuộc chiến box office.
Khi chất lượng chưa đủ: bài học từ ‘Hope’ cho tương lai phim Hàn
‘Hope’ từng được xem là bài kiểm tra quan trọng cho khả năng trụ rạp dài hạn của một phim Hàn chất lượng cao: đạo diễn Na Hong-jin, dàn cast Hwang Jung-min, Jo In Sung, Jung Ho-yeon – tất cả đều là bảo chứng nghệ thuật và thương mại. Khả năng duy trì doanh thu dài hạn được nhiều người đánh giá là có cơ sở, nhờ phong cách chỉ đạo dày đặc, căng thẳng thể loại và diễn xuất mạnh mẽ. Thế nhưng, mọi lợi thế đó bị bẻ cong khi scandal diễn viên nổ ra và các blockbuster như Spider-Man, ‘The Odyssey’ cùng lúc chiếm sóng. Bài học ở đây rõ ràng: trong thời đại mạng xã hội và nội dung tràn ngập, chất lượng phim là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ.
Đối với người làm phim Hàn Quốc, tương lai không nằm ở việc mơ về “siêu hit” đánh bại Hollywood, mà ở chỗ thiết kế chiến lược tồn tại: lịch phát hành linh hoạt hơn, hệ thống quản trị rủi ro đời tư diễn viên nghiêm ngặt hơn, và tư duy dài hạn về thương hiệu phim nội. Nếu scandal diễn viên có thể khiến khán giả quay lưng, thì minh bạch và trách nhiệm cũng có thể kéo họ trở lại. Còn với khán giả, mỗi tấm vé là một lá phiếu cho kiểu thị trường mà họ muốn: một thị trường chỉ có Spider-Man Hàn Quốc thống trị, hay một hệ sinh thái nơi phim Hàn vẫn có chỗ để thở, để sai, và để trưởng thành.
