Đồng hồ truyền thống vs smartwatch: cuộc cạnh tranh hóa ra không cùng đường
Cuộc đối đầu giữa đồng hồ truyền thống vs smartwatch là sự so sánh giữa một thiết bị đeo mang tính tiện ích công nghệ cao và một vật phẩm biểu tượng, nơi thời gian chỉ còn là chức năng phụ trong hệ giá trị cảm xúc và văn hóa mà người dùng gắn lên cổ tay mình. Smartwatch thắng ở tính năng, trong khi đồng hồ cơ học thắng ở câu chuyện và bản sắc. Một đồng nghiệp đeo smartwatch từng hỏi: “Mục đích của việc bỏ tiền ra mua rồi đeo một chiếc đồng hồ là để làm gì?”. Về mặt lý tính, anh ấy đúng: mọi thứ đều xem giờ được. Nhưng về mặt thị trường, nhóm người nghĩ như vậy đang thu hẹp lại. Ngày hôm nay, ai mua đồng hồ cơ học cao cấp hiếm khi mua để biết mấy giờ; họ mua để nói “tôi là ai” trong một thế giới mà cổ tay ngày càng trở thành không gian biểu đạt cá tính.
Chiến lược của Thụy Sĩ: bán ít đi, đắt hơn và leo thẳng lên thị trường đồng hồ cao cấp
Ngành đồng hồ Thụy Sĩ chọn cách phòng thủ bằng… không phòng thủ. Họ rút khỏi lãnh địa phổ thông nơi smartwatch thống trị để dồn lực cho thị trường đồng hồ cao cấp. Năm 2025, xuất khẩu đồng hồ Thụy Sĩ đạt giá trị 24,4 tỷ CHF với khoảng 14,6 triệu sản phẩm, dù giá trị xuất khẩu giảm 1,7% và sản lượng giảm 4,8%, tương đương khoảng 740.000 chiếc ít hơn năm trước. Nói thẳng ra, họ chấp nhận bán ít đi nhưng mỗi chiếc đồng hồ mang giá trị cao hơn. Phân khúc trên 3.000 CHF tiếp tục hút khách, trong khi nhóm dưới 3.000 CHF lại sụt doanh hai chữ số. Đây là quyết định có tính đánh cược: người Thụy Sĩ định vị đồng hồ như biểu tượng địa vị, tách hẳn khỏi cuộc chơi tính năng mà smartwatch áp đặt. "Đồng hồ thông minh không tiêu diệt đồng hồ truyền thống, chúng chỉ khai tử những chiếc đồng hồ giá rẻ mang tính tiện dụng thuần túy".
Gen Z yêu thích đồng hồ cơ học: lớn lên với Apple Watch nhưng mê tiếng “tick-tock”
Thế hệ Gen Z – sinh từ 1997 đến 2012 – lớn lên cùng smartphone, smartwatch và áp lực kinh tế: nhà khó mua, việc làm cạnh tranh với AI, tương lai mắc kẹt giữa khủng hoảng môi trường. Nhìn bề ngoài, họ không phải khách hàng tiềm năng của đồng hồ xa xỉ. Nhưng dữ liệu lại nói khác: Gen Z yêu thích đồng hồ cơ học ngày càng nhiều. Một phần nguyên nhân là khái niệm “wrist awareness” – ý thức về cổ tay – chỉ thực sự xuất hiện sau Apple Watch. Khi cổ tay đã quen với thiết bị đeo, việc chuyển sang đồng hồ cơ học để thể hiện gu thẩm mỹ là bước tiếp theo tự nhiên. Gen Z đang đưa các thiết kế cổ điển quay trở lại; tỷ lệ yêu cầu từ nhóm khách hàng này trên một nền tảng giao dịch đồng hồ đã tăng hơn gấp đôi từ 2020, lên 21,6% năm nay. Họ tìm đến Royal Oak, Nautilus, Rolex để nhập môn, rồi dần khám phá Cartier, Piaget và cả những mẫu neo-vintage từng bị lãng quên.
Xu hướng thiết bị đeo: từ mọi lúc mọi nơi đến dùng cho mục đích cụ thể
Xu hướng thiết bị đeo đang bước qua giai đoạn “đeo cho có” sang “đeo khi cần”. Thị trường smartwatch tưởng như luôn tăng nhưng đã có nhiều quý suy giảm lượng thiết bị giao hàng toàn cầu, phần vì Apple chững lại và một số thị trường như Ấn Độ giảm tốc. Người dùng cũng thay đổi: phân khúc smartwatch dưới 100 USD thu hẹp, còn nhóm 100–200 USD lại tăng trưởng. Nói cách khác, người mua tập trung vào thiết bị chất lượng tốt, dùng như công cụ cho các tình huống cụ thể – luyện tập, theo dõi sức khỏe, nhận thông báo – thay vì một vật đeo cố định. Khi smartwatch rời bỏ vị thế “vạn năng trên cổ tay”, nó mở chỗ trống cho đồng hồ truyền thống quay lại như lựa chọn bổ sung hợp lý. Một chiếc Casio bình dân hoặc đồng hồ cơ học tầm trung bỗng trở nên có lý, vì người dùng không còn phải chọn một trong hai, mà chọn thiết bị phù hợp với bối cảnh sử dụng.
Tương lai chung sống: cổ tay là sân khấu, mỗi thiết bị một vai
Điểm thú vị của cuộc tranh luận đồng hồ truyền thống vs smartwatch là câu trả lời đã hiện rõ: chúng không loại trừ nhau, mà chia vai diễn trên cùng sân khấu. Smartwatch đảm nhận vai trợ lý sức khỏe – đo huyết áp, nhịp tim, thông báo – còn đồng hồ cơ học trở thành vật kể chuyện về gu thẩm mỹ, tầng lớp xã hội và ký ức. Gen Z, thế hệ bị cho là “chỉ sống trong màn hình”, lại đang quay về những mẫu đồng hồ neo-vintage, kích thước nhỏ, mặt đá, thiết kế lạ sinh từ thập niên 70–90. Xu hướng này cho thấy khi công nghệ đã bão hòa, con người tìm lại cảm giác cơ khí, trọng lượng kim loại và tiếng máy vang nhẹ trên cổ tay. Kết luận hợp lý nhất lúc này: không phải smartwatch thắng hay đồng hồ truyền thống thắng, mà là cổ tay chiến thắng – vì trở thành nơi hội tụ của cả công nghệ lẫn văn hóa, cho phép mỗi người tự xây dựng “hệ sinh thái thiết bị đeo” riêng.
