Kỷ lục 13,6 triệu thùng/ngày: Mỹ đang tiến gần tới độc lập năng lượng
Sản lượng dầu Mỹ kỷ lục 13,6 triệu thùng/ngày là mức khai thác dầu thô trong nước cao nhất từ trước tới nay, đánh dấu bước ngoặt khi Mỹ chuyển từ vị thế phụ thuộc nhập khẩu sang vai trò siêu cường sản xuất và xuất khẩu, qua đó giảm đáng kể mức độ dễ tổn thương trước các cú sốc năng lượng toàn cầu và tăng quyền tự chủ trong hoạch định chính sách kinh tế – địa chính trị.
Điểm đáng nói không phải ở con số 13,6 triệu thùng/ngày, mà ở ý nghĩa chiến lược của nó: Mỹ đang đến rất gần một trạng thái “độc lập năng lượng Mỹ” theo nghĩa thực dụng. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, sản lượng dầu thô trong nước đã lập đỉnh 13,6 triệu thùng/ngày, trong khi xuất khẩu dầu thô bình quân đạt khoảng 3,96 triệu thùng/ngày. Điều này cho thấy Mỹ không chỉ đủ dầu cho nhu cầu trong nước mà còn dư để chi phối một phần đáng kể dòng chảy dầu toàn cầu. Về bản chất, Washington đã dịch chuyển từ vị thế khách hàng dễ tổn thương sang vị thế nhà cung cấp có ảnh hưởng.
Xuất khẩu dầu thô: Giảm nhẹ trong năm, tăng mạnh khi khủng hoảng
Dữ liệu xuất khẩu cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với khẩu hiệu “bơm hết cỡ”. Năm 2025, Mỹ xuất khẩu trung bình 3,96 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, giảm nhẹ so với mức 4,09 triệu thùng/ngày của năm trước, tương đương mức giảm khoảng 3%. Nghe có vẻ là bước lùi, nhưng thực tế lượng này vẫn cao gấp khoảng 85 lần so với năm 2011, nghĩa là năng lực xuất khẩu đã được mở rộng ở quy mô mà thị trường dầu toàn cầu phải tính đến.
Xu hướng dài hạn càng rõ ràng hơn trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung quốc tế. Riêng tháng 4/2026, xuất khẩu dầu thô trung bình của Mỹ bật lên tới 5,6 triệu thùng/ngày, lập kỷ lục mới và cao hơn 21% so với kỷ lục tháng 12/2023. Một câu có thể trích dẫn là: "Trong tháng 4/2026, xuất khẩu dầu thô của Mỹ đạt 5,6 triệu thùng/ngày, mức cao kỷ lục kể từ trước tới nay." Đây là bằng chứng rằng Washington đang dùng vị thế nhà xuất khẩu như một công cụ linh hoạt: giảm nhịp lúc thị trường ổn định, nhưng sẵn sàng bơm mạnh khi thế giới thiếu hụt.
An ninh năng lượng: Mỹ ít bị sốc hơn phần còn lại của thế giới
Điểm cốt lõi của chuyện “sản lượng dầu Mỹ kỷ lục” nằm ở an ninh năng lượng, không chỉ ở doanh thu xuất khẩu. Sản lượng và xuất khẩu dầu ở mức cao giúp Mỹ có thêm khả năng ứng phó với những gián đoạn nguồn cung trên thị trường quốc tế, nhất là khi xung đột tại Trung Đông đe dọa các tuyến vận chuyển dầu chủ chốt. Năng lực sản xuất trong nước được xem là yếu tố then chốt giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, qua đó giảm rủi ro bị các nhà cung cấp khác “giữ làm con tin”.
So với cú sốc dầu mỏ năm 1979, tình hình hiện nay có quy mô lớn hơn nhưng tác động với người tiêu dùng Mỹ lại nhỏ hơn, chủ yếu vì “năng lực sản xuất dầu trong nước đã tăng đáng kể”. Nói cách khác, thay vì cảnh xếp hàng dài tại trạm xăng, người Mỹ hôm nay phải chịu giá nhiên liệu cao hơn nhưng hiếm khi lo thiếu hàng. Đây là lợi thế chính trị không nhỏ: công chúng bức xúc vì giá, nhưng ít cảm nhận cảm giác khủng hoảng hiện hữu như các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu.
Tác động tới giá nhiên liệu và sức khỏe kinh tế Mỹ
Một siêu cường sản xuất dầu không thể bỏ qua câu hỏi: người dân được lợi gì? Khi nguồn cung trong nước dồi dào, dư địa kiềm chế chi phí nhiên liệu rộng hơn, qua đó hỗ trợ tăng trưởng và kiềm chế lạm phát trong nền kinh tế. Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng cho rằng vị thế siêu cường dầu giúp Mỹ chống chịu tốt hơn trước các cú sốc năng lượng và có thể góp phần đưa giá xăng giảm trong dài hạn. Tổng thống đương nhiệm cũng kỳ vọng giá dầu và giá xăng trong nước sẽ giảm khi xung đột với Iran chấm dứt.
Tuy nhiên, kỳ vọng không đồng nghĩa bảo đảm. Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng vọt trong bối cảnh xung đột và gián đoạn nguồn cung, cho thấy năng lực sản xuất lớn không miễn dịch hoàn toàn với biến động địa chính trị. Thực tế, khi Washington theo đuổi chiến dịch trừng phạt kinh tế nhằm cắt đứt nguồn tài chính của Iran, bao gồm áp đặt biện pháp mới với 36 đối tượng trong ngành hàng không nước này, chính Mỹ cũng phải chấp nhận mặt trái là thị trường năng lượng toàn cầu căng thẳng hơn.
Độc lập năng lượng Mỹ: Mục tiêu hấp dẫn nhưng không đồng nghĩa “tách khỏi thế giới”
Khái niệm “độc lập năng lượng Mỹ” thường được chính trị hóa, dễ bị biến thành khẩu hiệu “tự cung tự cấp, mặc kệ thế giới”. Thực tế phức tạp hơn. Ngay cả khi Mỹ đạt sản lượng dầu thô trong nước ở mức kỷ lục 13,6 triệu thùng/ngày và xuất khẩu dầu thô ở quy mô hàng triệu thùng mỗi ngày, nước này vẫn gắn chặt với thị trường năng lượng toàn cầu qua giá cả, dòng thương mại và các tuyến vận tải chiến lược. Bất cứ cú sốc lớn nào tại Trung Đông đều lập tức phản ánh vào tâm lý và kỳ vọng giá dầu quốc tế.
Điều Mỹ thực sự đạt được là một phiên bản “độc lập năng lượng” theo nghĩa có khả năng chịu cú sốc tốt hơn phần còn lại, nhờ sản lượng trong nước lớn, xuất khẩu dầu thô linh hoạt và vị thế dẫn dắt trong các chế tài kinh tế, như chiến dịch "Operation Economic Outcast" nhằm cắt nguồn thu và kênh tài chính của Iran. Đó là lợi thế chiến lược mà nhiều nền kinh tế nhập khẩu chỉ có thể mơ tới, nhưng cũng kéo theo trách nhiệm: mỗi quyết định của Washington giờ đây có thể làm thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo, chứ không còn là chuyện nội bộ.
