Khi ngựa giấy truyền thống bước ra sân khấu Miss Grand
Màn trình diễn trang phục dân tộc Miss Grand của Emoura Phạm với bộ ngựa giấy truyền thống nặng khoảng 20kg là sự kết hợp giữa thiết kế thủ công Việt, kỹ thuật trình diễn sân khấu và câu chuyện văn hóa vinh quy bái tổ, biến một tác phẩm nghệ thuật dân gian thành điểm nhấn thị giác trên đấu trường sắc đẹp quốc tế.
Điểm đáng nói không phải chỉ là độ hoành tráng, mà là cách cả ê kíp dám chọn một hình tượng tưởng như rất "làng" – ngựa giấy – để bước vào sân khấu toàn cầu. Ý tưởng xuất phát từ làng nghề làm ngựa giấy truyền thống, tái hiện đoàn ngựa song hành như biểu tượng vinh hiển và lòng tri ân cội nguồn, đồng thời kế thừa tinh thần tranh dân gian Giám Mã cùng bảng màu Á Đông. Trong một phần thi trang phục dân tộc Miss Grand vốn đầy những mô-típ kiến trúc, lông vũ, lâu đài, lựa chọn này là tuyên bố rõ ràng: Việt Nam kể câu chuyện của mình bằng chất liệu của chính mình.
Chiều 7/10, khi phần thi Trang phục dân tộc của Miss Grand International 2026 diễn ra, đại diện Việt Nam không chỉ mang đến một bộ cánh từng đoạt giải nhất The Grand National Costume, mà còn mang theo tham vọng khẳng định bản sắc qua ngựa giấy truyền thống. Trong bối cảnh nhiều thí sinh chọn biểu tượng dễ nhận diện như đồng hồ thiên văn, lâu đài hay vẹt nhiệt đới, lựa chọn của Emoura Phạm cho thấy một thái độ: không chạy theo sự lộng lẫy dễ dãi, mà đặt cược vào chiều sâu văn hóa.
Gần một tháng “độ” lại bộ trang phục 20kg: lao động của làng nghề và hậu trường
Nếu chỉ nhìn vài phút trên sân khấu, khán giả khó hình dung phía sau bộ ngựa giấy 20kg là gần một tháng chỉnh sửa liên tục của ê kíp. Thiết kế Vinh quy bái tổ do Phạm Minh Mẫn thực hiện, với sự hỗ trợ chuyên môn của nhà thiết kế – huấn luyện viên Ivan Trần, được “tái cấu trúc” sau khi thắng giải trong nước để phù hợp với sân khấu quốc tế. Đây là minh chứng rõ ràng rằng thiết kế thủ công Việt không thua kém về tư duy sân khấu, nếu được đầu tư đúng mức.
Chi tiết được mổ xẻ nhiều nhất là phần lọng – vừa là điểm nhấn thị giác, vừa là gánh nặng vật lý. Ê kíp tiếp thu góp ý để mở rộng lọng, cân lại tỷ lệ với hai chú ngựa, đồng thời xử lý cấu trúc bên trong để người mặc không bị bó chân dù tổng trọng lượng vẫn ở mức khoảng 20kg. Hai chú ngựa là phần tốn thời gian nhất, bởi chúng quyết định thần thái và vẻ uy nghi của cả tổng thể. Thay vì làm cho xong để kịp tiến độ, ê kíp chọn cách “mài” từng chi tiết, đúng tinh thần một làng nghề thủ công sống bằng sự tỉ mỉ.
Việc liên tục cho Emoura Phạm thử trang phục, chỉnh chiều cao, số đo, trọng lượng cho phù hợp trình diễn và vận chuyển quốc tế cho thấy một bước tiến quan trọng: trang phục dân tộc Miss Grand không còn là món đồ trưng bày, mà là công cụ biểu diễn cần được nghiên cứu như đạo cụ sân khấu chuyên nghiệp. Nói cách khác, đây không chỉ là câu chuyện đẹp – xấu, mà là câu chuyện kỹ thuật.
Emoura Phạm 20kg trên vai: từ người mẫu thành nghệ sĩ biểu diễn
Một thiết kế công phu sẽ vô nghĩa nếu người mặc không đủ bản lĩnh để “thổi hồn” vào nó, và ở đây Emoura Phạm đã làm được điều khó hơn cả: biến 20kg trên vai thành lợi thế trình diễn. Trên sân khấu, cô giữ nhịp diễn chắc chắn, chủ động điều khiển từng chuyển động để làm nổi bật kết cấu trang phục, thay vì để trọng lượng kéo mình chậm lại.
Cô thực hiện các động tác xoay người, đổi hướng, phối hợp với đạo cụ, đồng thời dùng ánh mắt và biểu cảm để kể câu chuyện vinh quy bái tổ, dù đang mang trên người một thiết kế nặng khoảng 20kg. Đây không còn là catwalk thông thường; đó là một tiểu phẩm sân khấu, nơi mỗi cú xoay là một khung hình, mỗi cái ngẩng đầu là một thông điệp về sự thành công và lòng biết ơn hướng về cội nguồn. Ở góc độ này, Emoura không chỉ là thí sinh hoa hậu, mà là nghệ sĩ trình diễn.
Hồ sơ cá nhân của cô cũng cho thấy nền tảng phù hợp cho kiểu trình diễn giàu tính kể chuyện: tên tiếng Việt là Phạm Chấn Phương, sinh năm 2000, cao 1,7m với số đo 80-60-92, mang hai dòng máu Việt và Anh gốc Nam Phi, từng học tại nhiều trường quốc tế và theo học nghệ thuật tại Mỹ. Một người được đào tạo trong môi trường nghệ thuật, lại gắn bó với văn hóa Việt từ gia đình, rõ ràng có đủ “vốn” để biến trang phục dân tộc thành một màn trình diễn có chiều sâu.
Giữa rừng biểu tượng thế giới, ngựa giấy Việt chọn kể chuyện bằng chiều sâu
Trong phần thi trang phục dân tộc Miss Grand International 2026, sân khấu là bức tranh đa sắc: đồng hồ thiên văn Praha, lâu đài châu Âu, vẹt nhiệt đới, trâu lễ hội, phù thủy dân gian… Mỗi quốc gia chọn một biểu tượng để phóng đại thành trang phục mang đậm tính trình diễn, từ lễ hội đua trâu, nhân vật mangkukulam đến hình ảnh nông dân mùa gặt. Năm nay, nhiều thiết kế có kích thước lớn và trọng lượng nặng, biến phần thi thành thử thách thực sự trong việc di chuyển, tạo dáng, xử lý trang phục.
Trong bối cảnh đó, lựa chọn ngựa giấy truyền thống của Việt Nam là một quyết định mang tính chiến lược. Thay vì chạy theo sự choáng ngợp bề mặt, bộ Vinh quy bái tổ khai thác hình ảnh người xưa vinh quy trở về quê hương sau khi đỗ đạt, gửi gắm thông điệp về thành công, lòng biết ơn và truyền thống hướng về cội nguồn. Đây là cách thiết kế thủ công Việt khẳng định mình: không cần biểu tượng “to tiếng”, chỉ cần câu chuyện đủ sâu và cách kể đủ khéo.
Điều đáng mừng là phần thi Trang phục dân tộc chiều 7/10 không biến thành cuộc đua “ai to, ai nặng” mà trở thành sân khấu kể chuyện văn hóa bằng màu sắc, chất liệu, tạo hình và cách trình diễn. Ở đó, ngựa giấy truyền thống Việt Nam không bị lấn át, mà nổi lên như một trường hợp tiêu biểu cho việc đưa làng nghề, tranh dân gian và tinh thần vinh quy vào ngôn ngữ trình diễn hiện đại.
Kết luận: Khi trang phục dân tộc là lời tuyên ngôn về bản sắc
Nhìn lại hành trình của bộ ngựa giấy 20kg trên sân khấu Miss Grand, điều đáng nói nhất không phải là độ nặng, mà là thái độ: dám coi trang phục dân tộc là lời tuyên ngôn về bản sắc, chứ không phải đạo cụ minh họa. Quá trình gần một tháng chuẩn bị, hàng loạt chỉnh sửa từ lọng đến cấu trúc bên trong, cùng sự tập luyện để Emoura Phạm làm chủ từng bước đi, cho thấy sự nghiêm túc với thiết kế thủ công Việt.
Trong một cuộc thi mà mỗi quốc gia đều cố gắng kể câu chuyện của mình bằng trang phục dân tộc, Việt Nam đã chọn kể về sự học hành, thành đạt và trở về cội nguồn – một lựa chọn rất “Việt”. Nếu tiếp tục giữ tinh thần này, kết hợp làng nghề, mỹ thuật dân gian với tư duy sân khấu hiện đại và kỹ năng biểu diễn của những người đẹp như Emoura, trang phục dân tộc Miss Grand của Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm hẹn nơi thế giới nhìn thấy chúng ta không chỉ đẹp, mà còn có câu chuyện để lắng nghe.
