Ký ức Hà Nội hiện lên qua chân dung
Triển lãm “Origin” là cuộc gặp gỡ với hội họa sơn mài đương đại, nơi hình ảnh phụ nữ Hà Nội trong quá khứ được gợi lại bằng những chân dung giàu cảm xúc và sắc thái hoài niệm. Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, các tác phẩm của Hoàng Ngọc Nhung và Lily Lai đưa người xem đến gần vẻ đẹp thanh lịch, tinh tế từng được khắc họa trong hội họa thời Đông Dương. Những thiếu nữ, cô gái trẻ và trẻ em trong tranh không chỉ là hình ảnh hoài cổ; họ còn tạo nên cảm giác gần gũi, dịu dàng, khiến ký ức về phụ nữ Hà Nội xưa trở thành trải nghiệm thị giác sống động. Đây là điểm sáng của triển lãm mỹ thuật: thay vì kể lại quá khứ bằng lời, tranh để đường nét, ánh nhìn và chất liệu tự khơi mở cảm xúc.
Sơn mài truyền thống, sắc thái mới
Sức gợi của triển lãm không dừng ở chủ đề chân dung. Tám nghệ sĩ cùng lựa chọn sơn mài, nhưng không bó hẹp chất liệu trong bảng màu quen thuộc gồm đỏ son, đen, nâu cánh gián, vàng và bạc. Những sắc xanh, tím, cam, hồng cùng cách xử lý bề mặt mới giúp tranh mở rộng biên độ biểu cảm mà vẫn giữ dấu ấn của kỹ nghệ truyền thống. Sáu nữ nghệ sĩ Nguyễn Thị Tiến, Lily Lai, Bùi Thị Mừng, Hoàng Ngọc Nhung, Nguyễn Thùy Dương và Cao Phương Thảo góp mặt bên cạnh hai họa sĩ nam Nguyễn Văn Bằng và Nguyễn Đình Vân. Sự đa dạng ấy khiến tranh sơn mài ở đây không bị đóng khung trong một phong cách duy nhất; chất liệu trở thành điểm gặp giữa những cá tính sáng tác khác nhau.
Từ lớp sơn đến cảm xúc
Một lựa chọn đáng giá của triển lãm là dành không gian giới thiệu mẫu sơn mài qua từng công đoạn. Người xem có thể hình dung quá trình sơn, mài và hoàn thiện bề mặt, cũng như cách vàng, bạc, vỏ trứng và xà cừ góp phần tạo nên chiều sâu cho tác phẩm. Phía sau vẻ óng ánh là công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỹ năng và kinh nghiệm; vì thế, phần trưng bày này giúp công chúng hiểu tranh bằng cả mắt lẫn nhận thức về bàn tay làm nghề. Nữ họa sĩ Lily Lai nói: “Tôi muốn làm chủ chất liệu, nhưng không muốn tước đi sự bí ẩn của nó.” Câu nói diễn đạt đúng sức hấp dẫn của sơn mài: nghệ sĩ kiểm soát kỹ thuật, nhưng kết quả vẫn có thể hé lộ những bất ngờ qua từng lần mài.
Tên gọi cần được xác nhận
Triển lãm do Nguyên Lacquer Studio tổ chức, mở cửa miễn phí từ ngày 30 tháng 10 đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, hằng ngày từ 8 giờ 30 đến 17 giờ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội. Tuy vậy, hai nguồn tư liệu hiện ghi tên sự kiện khác nhau: một nguồn dùng “Nguyên-Lãng Du Cùng Sơn”, nguồn còn lại ghi “Origin – Wandering with the Mountains”. Vì thế, “Origin” có thể dùng như cách gọi ngắn trong bài, nhưng tên chính thức cần được ban tổ chức xác nhận trước khi xuất bản. Sự thận trọng này không làm lu mờ giá trị triển lãm; trái lại, nó giúp giới thiệu đúng một cuộc trưng bày kết nối chân dung phụ nữ, kỹ nghệ sơn mài và sức sống của chất liệu truyền thống.
