Phở Việt Nam quốc tế: Từ bát nước dùng đến quyền lực mềm
Phở Việt Nam quốc tế là quá trình món phở – từ phở bò, phở gà cho tới các biến tấu hiện đại – vượt ra khỏi quán ăn địa phương để xuất hiện trong cẩm nang ẩm thực uy tín, bảng xếp hạng toàn cầu và thậm chí trong trải nghiệm hàng không, vừa giữ hương vị cốt lõi vừa thích ứng với bối cảnh mới.
Điểm quan trọng không phải chỉ là thêm một món “hot trend”, mà là việc phở trở thành ngôn ngữ ẩm thực có sức ảnh hưởng. Khi một món ăn liên tục được nhắc trong các bảng xếp hạng, được gắn với các danh hiệu như Bib Gourmand hay Michelin Selected, đó là lúc nó bước vào địa hạt quyền lực mềm – nơi khẩu vị dẫn đường cho hình ảnh quốc gia. Phở vì thế không còn là món “ăn sáng cho no bụng” mà là thông điệp về sự tinh tế, tiết chế nhưng giàu chiều sâu của ẩm thực Việt toàn cầu.
Phở Hà Nội Michelin: Quán nhỏ, mạng xã hội lớn, sức lan tỏa khổng lồ
Câu chuyện phở Hà Nội Michelin cho thấy chỉ một quán nhỏ cũng có thể tạo sóng trên mạng xã hội khu vực. Đầu tháng 8, một du khách Trung Quốc tên Shen đăng bài review quán phở gà Nguyệt ở Hoàn Kiếm lên nền tảng Xiaohongshu, gọi đây là quán ăn ngon xếp thứ 3 trong chuyến du lịch Hà Nội của mình. Bài viết thu hút hàng nghìn lượt tương tác, kéo theo hàng trăm kết quả tìm kiếm về “phở gà Hà Nội” trên nền tảng này.
Điều đáng nói: quán phở gà Nguyệt là quán phở gà duy nhất được vinh danh Bib Gourmand trong ấn bản đầu tiên của Michelin Guide tại Hà Nội năm 2023 và liên tiếp giữ danh hiệu đến 2026. Mức giá từ 55.000 đến 120.000 đồng/bát cho thấy phở Michelin không hề xa xỉ, mà là một trải nghiệm chất lượng gắn với đường phố Hà Nội. Khi du khách như Shen ăn phở gà liên tiếp ba ngày rồi giới thiệu cho bạn bè, đó là lúc phở Hà Nội Michelin trở thành cầu nối mềm giữa Việt Nam và khách Trung Quốc.
Từ phố cổ đến độ cao 10.000m: Phở sáng tạo mà vẫn giữ hồn
Nếu phở Hà Nội Michelin thể hiện sự chuẩn mực, thì phở sáng tạo trên bầu trời cho thấy một hướng khác: dám phá cách nhưng không đánh mất bản sắc. Hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways đưa một thức uống vị “Phở” lên khoang Thương gia ở độ cao 10.000m, phục vụ trên các chuyến bay quốc tế. Loại phở độc đáo này không có bánh phở, thịt bò hay nước dùng, mà dùng quế, hồi, hạt ngò, thêm chút vị mặn, kết hợp chiết xuất thảo mộc và hương citrus từ cam sành.
Cách làm này không biến phở thành cocktail thời thượng vô hồn; nó giữ nguyên bộ gia vị đã tạo nên “mùi phở” trong ký ức, rồi chuyển chúng sang hình thức thức uống. “Phở” trên mây và phiên bản Old Fashioned dùng ngô H’Mông cho thấy một xu hướng rõ ràng: nguyên liệu bản địa có thể bước vào các trải nghiệm hiện đại mà không cần vay mượn linh hồn từ nơi khác. Đây là cách ẩm thực Việt toàn cầu hóa mà vẫn giữ đường về quê nhà.
Khi phở thành quyền lực mềm: Bảng xếp hạng, khách du lịch và bản sắc
Không chỉ mạng xã hội và hãng hàng không chú ý, các nền tảng ẩm thực quốc tế cũng đang ghi tên phở Việt Nam quốc tế. Phở gà Việt Nam nhiều lần lọt vào các bảng xếp hạng do độc giả toàn cầu bình chọn. Gần đây, phở gà đứng thứ 61 trong danh sách 100 món gà ngon nhất thế giới, dựa trên hơn một triệu lượt đánh giá, đồng thời có mặt trong 66 món súp thịt ngon nhất châu Á. Theo một chuyên trang ẩm thực, “phở gà là một biến tấu từ phở bò, kết hợp nhiều bộ phận của gà, với nước dùng thanh nhẹ và trong hơn”.
Song song đó, Hà Nội và TP.HCM nằm trong top 10 điểm đến được du khách Trung Quốc lựa chọn nhiều nhất mùa hè, tạo nền cho những câu chuyện phở lan tỏa trên Xiaohongshu. Trên bầu trời, các thức uống vị phở được giới thiệu như cách giới thiệu hương vị bản địa đến hành khách quốc tế. Từ bát phở gà Bib Gourmand tới ly “phở uống” ở độ cao 10.000m, phở đang âm thầm làm nhiệm vụ ngoại giao mà không cần một bài diễn văn nào.
Giữ cái gốc, dám biến tấu: Con đường tương lai của phở Việt
Phở Việt đang đứng trước thời điểm thú vị: vừa được hệ thống xếp hạng quốc tế công nhận, vừa được các nhà sáng tạo F&B đưa vào bối cảnh mới. Từ quán phở gà Nguyệt với nồi nước dùng ninh xương 12 tiếng và khay thịt gà vàng óng, tới ly “phở uống” kết nối gạo Thái Bình, mía Nghệ An, cam sành Hà Giang, bản đồ phở đang mở rộng theo chiều ngang lẫn chiều cao.
Câu hỏi không còn là “phở có bị mất chất không?”, mà là “chúng ta có dám tự tin coi phở như một biểu tượng ẩm thực đủ linh hoạt để sống trong nhiều ngữ cảnh?”. Hai hướng đi – phở Hà Nội Michelin giữ cấu trúc truyền thống, phở sáng tạo trên máy bay đổi hình thức nhưng giữ hương vị – cho thấy câu trả lời đã rõ. Phở không cần trở thành món ăn bất biến; điều cần giữ là tinh thần: sự cân bằng, mộc mạc và tôn trọng nguyên liệu. Nếu làm được điều đó, phở sẽ còn tiếp tục chinh phục thế giới, từ vỉa hè đến bầu trời, mà vẫn là phở Việt Nam trong mắt mọi người.
