Một làn sóng văn hóa Việt Nam châu Âu đang hình thành
Làn sóng văn hóa Việt Nam châu Âu là tập hợp những nỗ lực có tổ chức nhằm đưa ẩm thực, âm nhạc, nghệ thuật và câu chuyện Việt đến công chúng châu Âu thông qua các chương trình dài hơi, do cả cơ quan nhà nước, nghệ sĩ chuyên nghiệp và các nhóm trẻ độc lập cùng tham gia, tạo nên một mạng lưới giao lưu hai chiều thay vì những sự kiện đơn lẻ mang tính lễ nghi.
Năm 2026 cho thấy rõ một bước nhảy chất trong cách Việt Nam quảng bá bản sắc của mình: không chỉ gửi vài tiết mục biểu diễn sang châu Âu, mà là tổ chức những “hành trình” văn hóa có chiều sâu. Từ phở cultural roadshow đi qua 6 quốc gia, liên hoan guitar Sài Gòn với 10 mùa liên tiếp, đến toucher arts 2026 len lỏi vào bệnh viện, trường học, các dự án này nói lên một thực tế: Việt Nam đang dần chuyển từ “xin được giới thiệu” sang tự tin định hình câu chuyện của chính mình. Đây không còn là chuyện hình ảnh bề mặt, mà là chiến lược dài hạn để kết nối.
Phở cultural roadshow: Khi quảng bá ẩm thực Việt không chỉ là nếm thử
Phở cultural roadshow Europe không phải một chương trình ẩm thực lưu động đơn giản, mà là thí nghiệm táo bạo: dùng một bát phở nóng để mở cánh cửa vào cả thế giới ký ức, đô thị và cộng đồng Việt. Hành trình này diễn ra gần 3 tuần vào tháng 7, đi qua 7 điểm dừng tại 6 quốc gia gồm Cộng hòa Séc, Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary và Đức, với sự tham gia của 8 nghệ nhân, đầu bếp và chuyên gia ẩm thực Việt Nam. Đó là con số đủ lớn để tạo tiếng vang, nhưng cũng đủ gọn để giữ chất thủ công, không biến phở thành một sản phẩm công nghiệp.
Điểm quan trọng là phở được kể như một câu chuyện sống: thực khách không chỉ ăn mà đứng xem nghệ nhân chần bánh, nêm nước dùng, và nghe kể về phố phở Hà Nội, về ký ức người xa quê bên nồi nước sôi nghi ngút. Đây là quảng bá ẩm thực Việt theo nghĩa đầy đủ nhất của cụm từ “quảng bá ẩm thực Việt”: không phô diễn, không rút gọn phở thành “noodle soup”, mà khẳng định phở là di sản sống. Những quán phở của người Việt khắp châu Âu được kết nối thành ý tưởng “bản đồ phở”, vừa phục vụ thực khách, vừa giữ hương vị quê và giới thiệu văn hóa Việt Nam với người dân sở tại.
Liên hoan guitar Sài Gòn: Tiếng đàn nối Việt Nam với thế giới
Nếu phở cultural roadshow dùng vị giác để kết nối, thì liên hoan guitar Sài Gòn dùng âm thanh để nói cùng một thông điệp: Việt Nam không chỉ là “người kể chuyện dân gian”, mà còn là mắt xích trong mạng lưới âm nhạc hàn lâm toàn cầu. Sau năm ngày diễn ra tại Nhạc viện TP.HCM, liên hoan guitar quốc tế Sài Gòn khép lại với dấu mốc 10 mùa kết nối cộng đồng guitar Việt Nam với những nghệ sĩ, nghệ nhân và người yêu guitar từ nhiều quốc gia.
Con số hơn 100 thí sinh, 5 bảng thi, 6 chương trình hòa nhạc, 2 workshop và 12 lớp masterclass với các nghệ sĩ quốc tế cho thấy đây không phải một festival “trang trí” mà là một không gian đào tạo nghiêm túc. Ban ngày, nghệ sĩ trẻ được học kỹ thuật, trao đổi về cách tiếp cận tác phẩm, nhận góp ý trực tiếp từ những người có kinh nghiệm biểu diễn quốc tế. Triển lãm guitar thủ công với nghệ nhân từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam biến cây đàn thành vật chứng cho sự giao thoa kỹ nghệ. Sau 10 mùa, liên hoan guitar Sài Gòn đã trở thành nơi nghệ sĩ, thí sinh, giảng viên, nhà chế tác và khán giả gặp nhau, nối mọi khác biệt quốc gia, trường phái, thế hệ bằng ngôn ngữ chung của guitar.
Toucher Arts 2026: Khi văn hóa đi cùng lòng nhân ái
Trong bức tranh văn hóa Việt Nam châu Âu, toucher arts 2026 là mảnh ghép làm rõ một điều: kể câu chuyện Việt không chỉ là biểu diễn mà còn là cách ta đối xử với cộng đồng yếu thế. Năm 2026 đánh dấu mùa hoạt động lớn nhất của Toucher Arts, một dự án văn hóa quốc tế kể câu chuyện Việt Nam ra thế giới theo cách của những người trẻ. Từ ngày 11/6 đến 6/7, họ tổ chức các chương trình tại Pháp, Czech và Bỉ, nổi bật là Festival Bonjour Vietnam ở Paris, Festival Rực rỡ Việt Nam tại Praha, Festival Vietnam tại Lorient và liên hoan phim tài liệu Viet Culture in Motion chiếu tại cả ba nước.
Khác với nhiều chương trình “bày văn hóa trên sân khấu”, Toucher Arts đưa Việt Nam đến bệnh viện, viện dưỡng lão, trường học và trung tâm dành cho trẻ khuyết tật tại Lorient. Đó là lựa chọn đầy tính chính trị mềm: văn hóa Việt không chỉ dành cho khán phòng danh giá, mà đến với những cộng đồng ít được chú ý hơn. Mọi số tiền gây quỹ đều quay về Việt Nam thông qua các hoạt động thiện nguyện cho trẻ mồ côi, trẻ khuyết tật, học sinh khó khăn, từ Nam Định, Huế đến Lai Châu, Điện Biên, Hà Giang. Hành trình toucher arts 2026 khép lại bằng những phần quà cho trẻ em khó khăn, nhưng lại mở ra một hình dung mới: thế hệ trẻ quảng bá Việt Nam bằng sáng tạo lẫn trách nhiệm với cộng đồng.
Từ ba sáng kiến đến một chiến lược kết nối văn hóa Việt
Đặt phở cultural roadshow, liên hoan guitar Sài Gòn và toucher arts 2026 cạnh nhau, ta thấy hiện lên một chiến lược toàn diện: dùng cả ẩm thực, âm nhạc và nghệ thuật liên ngành để kết nối Việt Nam với thế giới. Một bát phở trong quảng trường châu Âu, một bản Tchaikovsky vang lên trên dàn guitar, một suất chiếu phim tài liệu về Việt Nam giữa Paris hay Praha – tất cả cùng nói rằng Việt Nam muốn đối thoại chứ không chỉ “trình diễn”.
Điểm chung của ba sáng kiến là tinh thần kết nối: kết nối cộng đồng yêu phở, từ người nấu, chủ quán, nghệ nhân đến nhà nghiên cứu và người làm văn hóa; kết nối nghệ sĩ, thí sinh, giảng viên, nhà chế tác và khán giả guitar sau 10 mùa liên hoan; kết nối khán giả châu Âu với trẻ em khó khăn tại Việt Nam thông qua những hành động thiện nguyện cụ thể. Theo NSND Đỗ Quốc Hưng, liên hoan guitar quốc tế Sài Gòn 2026 là dấu mốc đáng nhớ trong hành trình 10 kỳ liên hoan, một hành trình kết nối âm nhạc, đào tạo và tình bạn quốc tế qua tiếng đàn guitar. Câu hỏi còn lại không phải “Việt Nam có nên quảng bá văn hóa không?” mà là “chúng ta có dám tiếp tục kiên trì những mô hình sâu, bền và nhân văn như thế hay không?”.
