Rà soát thuế của Canada là gì và vì sao ghế bọc đệm Việt Nam bị “gọi tên”?
Rà soát hành chính thuế chống bán phá giá Canada là quá trình Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada cập nhật lại mức thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp dựa trên dữ liệu mới, nhằm xác định liệu hàng nhập khẩu có đang được bán dưới giá công bằng hoặc được trợ cấp gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa hay không. CBSA đã khởi xướng rà soát hành chính CBSA đối với thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với mặt hàng ghế bọc đệm nhập khẩu (UDS) có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Trung Quốc và Việt Nam, được nhập khẩu từ Mỹ bởi Công ty Wayfair LLC, mã vụ việc UDS 2026 UP2. Điều này đồng nghĩa mọi lô ghế bọc đệm nhập khẩu liên quan đến Wayfair và các công ty liên kết, kể cả nhà sản xuất, thương nhân Việt Nam không liên kết nhưng bán qua kênh này, đều có thể đối mặt với mức thuế mới.
CBSA nêu rõ thông tin thu thập trong rà soát sẽ là cơ sở xác định lại giá trị thông thường, giá xuất khẩu và mức trợ cấp, từ đó cập nhật thuế chống bán phá giá Canada và thuế chống trợ cấp theo Đạo luật Biện pháp Nhập khẩu Đặc biệt (SIMA). Nói cách khác, đây không chỉ là thủ tục kỹ thuật, mà là cuộc “tái thẩm định” toàn bộ cách Canada đánh giá giá bán và lợi thế chi phí của ghế bọc đệm nhập khẩu từ Việt Nam.
Thuế có thể lên đến 179,5%: Rủi ro nào cho ghế bọc đệm và đồ nội thất Việt Nam?
Điểm đáng lo nhất trong đợt rà soát hành chính CBSA lần này là lời cảnh báo: nếu doanh nghiệp hoặc Chính phủ không cung cấp đầy đủ thông tin, CBSA có quyền áp mức thuế dựa trên “thông tin sẵn có” với thuế chống bán phá giá lên tới 179,5% trên giá xuất khẩu đối với hàng Việt Nam, cùng mức thuế chống trợ cấp tạm tính 1.914.726,79 VNĐ/chiếc. Đây là mức thuế có thể “xóa sổ” biên lợi nhuận của nhiều nhà xuất khẩu ghế bọc đệm nhập khẩu. Một câu doanh nghiệp cần ghi nhớ là: “Nếu không hợp tác, doanh nghiệp có thể phải chịu mức thuế cao nhất thay vì được tính riêng theo dữ liệu của chính mình”.
Rủi ro không chỉ dừng ở ghế bọc đệm. Canada đã áp phụ thu tự vệ tạm thời 25% đối với một số sản phẩm tủ gỗ và tủ lavabo nhập khẩu và điều này cho thấy Ottawa sẵn sàng sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại khi nhập khẩu tăng nhanh hoặc ngành sản xuất trong nước chịu sức ép. Khi Việt Nam nằm trong nhóm nhà cung cấp đồ nội thất lớn cho thị trường này, thuế chống bán phá giá Canada đối với một nhóm hàng có thể trở thành tiền lệ để các ngành khác bị đưa vào danh sách giám sát chặt hơn.
Vì sao Ottawa đột ngột tăng cảnh giác thương mại?
Đây không phải là những động thái đơn lẻ. Canada trước đây tương đối hạn chế dùng công cụ tự vệ, nhưng các diễn biến năm 2026 cho thấy nước này đang mở rộng giám sát từ thép sang nông sản và hàng tiêu dùng, nơi ngành sản xuất nội địa chịu sức ép từ nhập khẩu. Xu hướng phòng vệ thương mại Ottawa mạnh lên còn liên quan đến nguy cơ chuyển hướng thương mại khi hàng hóa bị chặn ở những thị trường lớn khác, cùng sức ép vận động từ hiệp hội ngành hàng trong nước.
Trong thép, việc hàng Canada gặp rào cản lớn khi xuất khẩu sang Mỹ đã tạo áp lực lên sản xuất trong nước và thúc đẩy chính phủ thu hẹp hạn ngạch nhập khẩu để dành thêm dung lượng thị trường cho nhà sản xuất Canada. Ngành nhôm hiện cũng đề nghị áp cơ chế hạn ngạch thuế quan với nhôm ép đùn, trong đó Việt Nam bị nêu tên do xuất khẩu tăng mạnh. Điều này cho thấy Canada đang xây dựng “hàng rào linh hoạt”: vừa dùng thuế chống bán phá giá, vừa dùng tự vệ, hạn ngạch và điều chỉnh theo từng nhóm hàng, từng mã HS, từng quý.
Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì trước làn sóng phòng vệ thương mại mới?
Trong bối cảnh thuế chống bán phá giá Canada được rà soát và phòng vệ thương mại Ottawa gia tăng, doanh nghiệp không thể chờ “nước đến chân mới nhảy”. Tham tán Thương mại của Việt Nam tại Canada nhấn mạnh doanh nghiệp Việt Nam không nên đợi đến khi biện pháp được ban hành mới chuẩn bị, bởi hạn ngạch thường được xác định dựa trên dữ liệu của giai đoạn trước đó, khiến dư địa tăng trưởng sau này bị bó hẹp. Đối với thép, Canada đã giảm hạn ngạch với các nước có FTA, trong đó có Việt Nam, và áp mức thuế bổ sung cao cho lượng vượt hạn ngạch; việc quản lý theo từng quý buộc doanh nghiệp phải tính kỹ thời điểm giao hàng và khối lượng xuất khẩu.
Với ghế bọc đệm nhập khẩu và các mặt hàng nguy cơ khác, bước chuẩn bị căn bản gồm: nắm vững quy định pháp lý của Canada; phối hợp chặt với Cục Phòng vệ thương mại để xác định mình có thuộc diện rà soát hay không; trả lời đầy đủ bản câu hỏi điều tra thông qua hệ thống ACE của CBSA; xây dựng hệ thống kế toán, chứng từ đáp ứng yêu cầu kiểm chứng; rà soát chuỗi cung ứng, nguồn nguyên liệu (đặc biệt nếu có phôi từ Trung Quốc) để tránh bị xem là “lách thuế”. Đây không phải là chuyện giấy tờ, mà là “giấy phép tồn tại” của doanh nghiệp trên thị trường Canada.
Chiến lược dài hạn: Không chỉ phòng thủ, mà còn phải tái cấu trúc xuất khẩu
Khi Canada gia tăng sử dụng công cụ phòng vệ thương mại, doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển từ tư duy ứng phó vụ việc sang tư duy quản trị rủi ro thị trường. Điều này nghĩa là đưa yếu tố phòng vệ thương mại vào ngay từ khâu thiết kế chiến lược xuất khẩu: chọn nhóm hàng, mã HS, cấu trúc hợp đồng, thời điểm giao hàng, đến kế hoạch đầu tư nhà máy và nguồn nguyên liệu. Việc theo dõi không chỉ các quyết định chính thức, mà cả động thái vận động của hiệp hội ngành hàng tại Canada, trở thành yêu cầu tối thiểu, không phải “tùy hứng” nữa.
Thực tế, xuất khẩu Việt Nam sang Canada vẫn tăng mạnh, cho thấy dư địa thị trường lớn. Vấn đề không phải là “có nên tiếp tục”, mà là “tiếp tục như thế nào”. Doanh nghiệp cần coi chi phí tuân thủ, tham gia vụ việc, xây dựng hồ sơ minh bạch như một khoản đầu tư bắt buộc để bảo vệ thị phần. Rà soát hành chính CBSA với ghế bọc đệm lần này là bài kiểm tra sớm: ai chủ động chuẩn bị từ bây giờ sẽ có cơ hội giữ chỗ đứng, còn ai thờ ơ có thể bị loại khỏi cuộc chơi ngay ở vòng rà soát đầu tiên.
