Thiếu giáo viên là bài toán nhân lực sau sắp xếp
Thiếu giáo viên Tây Ninh là tình trạng số lượng và cơ cấu nhà giáo chưa đáp ứng nhu cầu giảng dạy theo cấp học, môn học và địa bàn, dù mạng lưới trường công lập vừa được tổ chức lại. Chiều 26/10, đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo về hoạt động của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Con số đáng chú ý không chỉ là 1.932 vị trí còn cần tuyển dụng hoặc ký hợp đồng, mà còn là quy mô thay đổi của hệ thống: từ 969 cơ sở giáo dục công lập xuống còn 531, giảm 438 đơn vị, tương đương 45,2%. Gộp đầu mối có thể giúp tổ chức lại bộ máy, nhưng không làm biến mất nhu cầu đứng lớp. Vì vậy, thiếu hụt này cần được nhìn như một vấn đề vận hành của mạng lưới mới, không phải khoảng trống có thể giải quyết bằng phép tính giảm số trường.
THCS và THPT gánh phần lớn thiếu hụt
Phân bổ theo cấp học cho thấy áp lực lớn nhất nằm ở bậc trung học: Tây Ninh thiếu 842 giáo viên THCS và 619 giáo viên THPT; tiểu học thiếu 302, còn mầm non thiếu 169. Riêng thiếu giáo viên THCS đã chiếm gần một nửa tổng nhu cầu bổ sung, khiến việc tuyển giáo viên Tây Ninh khó dừng ở chỉ tiêu chung. Tỉnh phải tìm đúng chuyên môn và bố trí đúng trường, bởi nguồn ứng viên cho một số môn ở bậc trung học và các môn nghệ thuật vốn khó khăn, trong khi thiếu hụt không đồng đều giữa môn học, cấp học và địa phương. Một đợt tuyển đông nhưng sai cơ cấu vẫn có thể để trường thiếu người dạy môn cần thiết. Đây là lý do chỉ tiêu tuyển dụng cần dựa trên rà soát cụ thể, thay vì phân bổ đồng loạt theo quy mô từng cấp.
Sáp nhập đầu mối không đồng nghĩa lớp học đã đủ người
Sau gần hai tháng triển khai sắp xếp trường công lập, hoạt động giáo dục cơ bản ổn định; 321 trong 321 đơn vị hình thành mới đã kiện toàn tổ chức, nhân sự và bàn giao tài chính, tài sản. Nhưng ổn định bộ máy hành chính chưa đồng nghĩa đã cân bằng được giáo viên giữa các điểm trường. Tại một số nơi, thiếu người đi cùng thiếu phòng học, phòng chức năng, thiết bị, hạ tầng công nghệ, nước sạch và điều kiện bán trú; các hạn chế ảnh hưởng đến dạy học hai buổi mỗi ngày, hoạt động giáo dục toàn diện và việc chăm sóc, bảo đảm an toàn cho học sinh. Áp lực rõ hơn ở vùng biên, địa bàn khó khăn và nơi dân số tăng nhanh. Nếu điều hành chỉ tập trung vào số đơn vị sau sáp nhập mà bỏ qua khả năng phục vụ ở từng điểm trường, học sinh sẽ là người cảm nhận trực tiếp sự thiếu hụt.
Tuyển dụng cần đi cùng điều động và kế hoạch dài hạn
Tây Ninh đã tuyển 1.292 giáo viên trong năm học 2025–2026, nhưng tỉnh vẫn cần xử lý khoảng trống hiện tại bằng nhiều cách song song. Trước mắt, ngành dự kiến rà soát nhu cầu theo môn, cấp học và địa bàn; xem xét bố trí cán bộ quản lý dôi dư đủ điều kiện trở lại giảng dạy, đồng thời điều động hoặc phân công dạy liên trường, liên cấp khi cần. Đây là giải pháp chuyển tiếp, không thể thay thế tuyển đủ giáo viên cho các vị trí còn thiếu. Về nguồn lực lâu dài, Sở đã trình nhu cầu đào tạo giáo viên năm 2027 với 1.564 chỉ tiêu, gồm 370 mầm non, 636 tiểu học và 558 THCS, THPT. Cùng với tuyển dụng và ký hợp đồng, tỉnh cũng cần đánh giá chính sách thu hút giáo viên và xem xét hỗ trợ phù hợp.
Kết luận, 1.932 giáo viên còn thiếu là phép thử thực chất đối với quá trình tổ chức lại trường công lập: thành công không chỉ nằm ở giảm đầu mối, mà ở việc mỗi trường có đủ người dạy và học sinh được tiếp cận chương trình an toàn, đầy đủ. Ưu tiên tuyển đúng cơ cấu, phân công linh hoạt và tạo nguồn dài hạn sẽ quyết định liệu việc sắp xếp có cải thiện chất lượng phục vụ hay chỉ chuyển áp lực từ bộ máy sang lớp học.
