Con số thiếu hụt cho thấy bài toán nhân sự chưa khép lại
Thiếu giáo viên là khoảng cách giữa số người đang có và nhu cầu theo cấp học, môn học, vị trí việc làm; tại Tây Ninh, khoảng cách ấy vẫn còn lớn sau khi điều tiết nhân sự giữa các địa bàn. Chiều 26/10, đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh, do Phó Chủ tịch Nguyễn Hồng Sơn dẫn đầu, làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo về tổ chức, hoạt động của các cơ sở giáo dục công lập sau sắp xếp. Báo cáo cho biết ngành còn thiếu 1.932 giáo viên cần tuyển dụng hoặc ký hợp đồng. Đây không phải con số có thể giải quyết chỉ bằng việc gộp đầu mối: nó phản ánh sự lệch pha giữa nhân lực sẵn có và nhu cầu thực tế trong trường học. Vì vậy, “thiếu giáo viên Tây Ninh” cần được nhìn như một thách thức vận hành, không chỉ là chỉ tiêu tuyển người.
Trước sắp xếp, tỉnh có 969 cơ sở giáo dục công lập; sau đó còn 531, giảm 438 đơn vị, tương đương 45,2%. Quy mô mạng lưới thay đổi nhanh, nhưng việc dạy học vẫn phải liên tục. Theo báo cáo, Tây Ninh có 26.463 giáo viên và đã điều tiết 297 người từ nơi thừa; sau phân bổ, nhu cầu tuyển mới hoặc ký hợp đồng vẫn chưa được đáp ứng. Điều đó cho thấy sắp xếp trường công lập có thể tinh gọn tổ chức, nhưng không tự tạo ra giáo viên đúng môn, đúng cấp học và đúng nơi cần.
THCS và THPT gánh phần lớn nhu cầu bổ sung
Thiếu giáo viên THCS là điểm nóng lớn nhất: cấp học này cần thêm 842 người. THPT đứng kế tiếp với 619 giáo viên, trong khi tiểu học thiếu 302 và mầm non thiếu 169. Hai cấp THCS và THPT cộng lại chiếm phần lớn tổng nhu cầu 1.932 người, nên nếu tuyển dụng dàn đều mà không ưu tiên theo cấp học, những khoảng trống lớn nhất có thể kéo dài.
Cơ cấu thiếu hụt cũng nhắc rằng một tổng số toàn tỉnh chưa đủ để đánh giá khả năng bảo đảm giờ dạy. Giáo viên thừa ở một địa bàn hoặc vị trí không mặc nhiên thay thế được người thiếu ở cấp học, môn học khác. Báo cáo nêu tỉnh có 297 giáo viên ở nơi thừa, nhưng sau điều tiết vẫn thiếu 1.932 người. Đây là lý do tuyển dụng giáo viên cần gắn với vị trí việc làm cụ thể, đồng thời cân nhắc điều động và phân công dạy liên trường để xử lý thiếu hụt cục bộ. Nếu chỉ nhìn số lượng toàn ngành, nguy cơ là đạt chỉ tiêu tổng thể mà lớp học vẫn thiếu đúng người đứng lớp.
Trường lớn hơn đồng nghĩa áp lực quản trị cao hơn
Sau gần hai tháng triển khai, hoạt động các cơ sở giáo dục cơ bản ổn định; 321 đơn vị hình thành mới đã kiện toàn tổ chức, nhân sự và bàn giao tài chính, tài sản. Tuy nhiên, tiến độ ngắn và khối lượng công việc lớn buộc trường vừa hoàn tất sắp xếp vừa duy trì dạy học liên tục. Một số trường sau hợp nhất có quy mô lớn, nhiều điểm trường, khiến việc phân công giáo viên, quản lý tài sản và bảo đảm chất lượng giữa các cơ sở phức tạp hơn.
Việc giữ nguyên điểm trường giúp học sinh không phải đổi địa điểm học, nhưng không xóa được áp lực nhân sự và điều hành. Với trường có nhiều cơ sở, chất lượng giảng dạy, chăm sóc và tổ chức ăn uống cần đồng đều giữa điểm chính và điểm phụ; luân chuyển giáo viên có chuyên môn vững cũng được đề xuất như một hướng xử lý. Nói cách khác, lợi ích của tinh gọn chỉ thành hiện thực nếu tổ chức mới quản lý được mạng lưới rộng hơn mà không đẩy thêm gánh nặng xuống giáo viên và học sinh.
Tuyển người cần đi cùng điều phối và hỗ trợ dài hạn
Hướng xử lý được đặt ra không chỉ là mở đợt tuyển dụng giáo viên. Ngành cần khắc phục thiếu hụt cục bộ bằng điều động, phân công dạy liên trường và ký hợp đồng theo quy định; đồng thời đánh giá chính sách thu hút giáo viên để xem xét điều chỉnh, bổ sung. Đoàn giám sát cũng đề nghị sớm hoàn thiện phương án bố trí nhân sự, bảo đảm chế độ cho người bị ảnh hưởng và nghiên cứu giải pháp điều tiết, tuyển dụng, thu hút giáo viên ở những môn đang thiếu.
Song song với nhân lực, tỉnh được đề nghị rà soát danh mục, quy mô và thứ tự ưu tiên đầu tư trường học trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026–2030. Đây là phần không thể tách rời: trường lớn, nhiều điểm trường cần năng lực quản trị và điều kiện vận hành tương xứng. Kết luận hợp lý từ đợt giám sát là sắp xếp mới chỉ hoàn thành bước tổ chức. Nếu Tây Ninh không tuyển đúng cơ cấu, điều phối linh hoạt và hỗ trợ các trường sau hợp nhất, con số thiếu gần 2.000 giáo viên sẽ tiếp tục hiện diện trong lịch dạy và chất lượng học tập.
