Bồi dưỡng nghiệp vụ là mắt xích của cải cách ở cơ sở
Nghiệp vụ thanh tra là hệ thống kiến thức pháp luật, quy trình và kỹ năng giúp cán bộ tiếp nhận, phân loại, xác minh và xử lý vụ việc đúng thẩm quyền, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Ba chương trình tại Nghệ An, Tuyên Quang và TP.HCM cho thấy yêu cầu này đang được đặt sát hơn với công việc thường ngày ở cơ sở. Điểm đáng chú ý không chỉ là số lớp được mở, mà là trọng tâm chuyển từ phổ biến quy định sang thực hành xử lý tình huống, đơn thư và đối thoại.
Thời điểm tổ chức cũng có lý do rõ ràng: sắp xếp bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến nhiều cán bộ cơ sở mới nhận nhiệm vụ, trong khi quy định pháp luật tiếp tục thay đổi. Nghệ An tổ chức tập huấn chuyên sâu trong bối cảnh toàn ngành hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam, với mục tiêu nâng chất lượng nhân lực pháp lý để thích ứng mô hình quản lý mới. Đào tạo vì thế không nên dừng ở việc học thuộc quy định; giá trị của nó nằm ở khả năng giúp cán bộ xử lý đúng việc, đúng hạn và đúng thẩm quyền.
Nghệ An tập trung vào quy trình và trách nhiệm phòng ngừa
Tại Nghệ An, chương trình tập huấn chuyên sâu kéo dài một ngày, với báo cáo viên Nguyễn Thị Hồng Thúy, Trưởng phòng Nghiệp vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng của Trường Cán bộ Thanh tra. Đối tượng được chú trọng là cán bộ, công chức trực tiếp tiếp nhận phản ánh của người dân ở cấp xã, phường. Cách nhắm đúng nhóm thực thi này là cần thiết: sai sót ở khâu tiếp nhận hoặc phân loại ban đầu có thể khiến đơn bị chuyển lòng vòng, kéo dài việc giải quyết khiếu nại.
Nội dung gồm hai mảng thiết thực: cập nhật trách nhiệm người đứng đầu, kiểm soát xung đột lợi ích, kê khai và xác minh tài sản, thu nhập; đồng thời chuẩn hóa thẩm quyền, trình tự tiếp nhận và xử lý đơn, cùng kỹ năng xác minh, điều tra, tổ chức đối thoại và ban hành quyết định. Việc gắn phòng chống tham nhũng với kỹ năng xử lý hồ sơ giúp lớp học không tách rời phòng ngừa sai phạm khỏi công việc chuyên môn. Nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc cán bộ vận dụng quy trình nhất quán sau khóa học, thay vì chỉ nắm kiến thức trong ngày tập huấn.
Tuyên Quang cho thấy áp lực không chỉ nằm ở số lượng đơn
Ngày 15/10, Thanh tra tỉnh Tuyên Quang tổ chức hội nghị tập huấn về tiếp công dân, xử lý kiến nghị, giải quyết khiếu nại, tố cáo, lập báo cáo định kỳ và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Hội nghị kết hợp trực tiếp với trực tuyến, thu hút 571 đại biểu. Báo cáo viên Phạm Tuấn Anh hướng dẫn bốn nhóm quy trình: tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại và giải quyết tố cáo. Đây là cách tiếp cận cần thiết bởi người dân không chỉ cần vụ việc được ghi nhận; họ cần câu trả lời rõ ràng và được xử lý bởi đúng cơ quan.
Tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết 2.982 vụ việc, đạt 90,34%, nhưng vẫn còn 319 vụ việc, đơn thư tồn đọng. Những con số này vừa ghi nhận tiến độ, vừa nhắc rằng tỷ lệ xử lý cao chưa đồng nghĩa mọi vướng mắc đã được tháo gỡ. Tái cơ cấu tổ chức và mô hình chính quyền hai cấp khiến nhiều cán bộ cơ sở mới làm việc, chưa được đào tạo chuyên sâu; vì vậy hội nghị yêu cầu học viên nghiên cứu tài liệu, trao đổi khó khăn và vận dụng kiến thức vào thực tế. Sau tập huấn, cơ quan và cán bộ được đề nghị tiếp tục tự học, cập nhật quy định và tuân thủ đúng trình tự, thẩm quyền.
Khóa học ở TP.HCM cần được đo bằng thay đổi trong thực thi
Trong hai ngày 3–4/11, Trường Cán bộ Thanh tra phối hợp Thanh tra TP.HCM tổ chức khóa bồi dưỡng cho 270 học viên đang làm công tác thanh tra, tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng tại các sở, ngành, đơn vị và địa phương. Chương trình đặt trọng tâm vào kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ và xử lý tình huống, phù hợp với bối cảnh thay đổi về tổ chức, nhân sự và phạm vi quản lý. Quy mô 270 người tạo cơ hội cập nhật tương đối rộng, nhưng bản thân số học viên không phải thước đo đủ sức chứng minh chất lượng.
Điều người dân cần thấy sau khóa học là hồ sơ được phân loại chính xác, kiến nghị được chuyển đúng nơi và khiếu nại được trả lời theo quy định. Lãnh đạo Trường Cán bộ Thanh tra đề nghị học viên chủ động trao đổi những vướng mắc tại cơ sở và linh hoạt áp dụng kiến thức vào nhiệm vụ. Đó là tiêu chí thực tế hơn một buổi khai giảng hay một danh sách chuyên đề: đào tạo chỉ tạo ra năng lực khi quy trình mới đi vào từng lần tiếp công dân, từng cuộc đối thoại và từng quyết định. Ba chương trình cho thấy hướng đi đúng; bước tiếp theo là duy trì tự học, cập nhật pháp luật và kiểm chứng kết quả bằng chất lượng xử lý vụ việc.
